Czy żona odpowiada za długi męża po jego śmierci?

Wspólność majątkowa to w Polsce najpowszechniejsze rozwiązanie. O ile małżonkowie nie zdecydują inaczej, jest ona ustanawiana automatycznie w momencie zawarcia związku. Teoretycznie po śmierci męża żona dziedziczy nie tylko jego majątek, lecz także zobowiązania, które po sobie pozostawił. Istnieje jednak sposób na to, by uniknąć ich spłaty

Czy żona odpowiada za długi męża po jego śmierci? To musisz wiedzieć!

Prawo bankowe nie precyzuje tego, kto ma obowiązek spłacić zobowiązania kredytobiorcy po jego śmierci. W zaistniałej sytuacji znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. Na to czy żona odpowiada za długi męża po jego śmierci ma wpływ m.in. to czy zmarły pozostawił testament. Jeśli nie, będziemy mieć do czynienia z dziedziczeniem ustawowym.

Dziedziczenie to nabycie po zmarłej osobie obowiązków majątkowych. Może ono nastąpić na podstawie testamentu lub na drodze dziedziczenia ustawowego. Co ważne, testament ma pierwszeństwo przed zasadami dziedziczenia ustawowego wynikającymi z Kodeksu cywilnego. Dotyczy to przypadków w których testament został sporządzony zgodnie z prawem. Oznacza to, że osoba, która go sporządza powinna posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. W dokumencie tym mogą zostać zawarte rozporządzenia majątkowe tylko jednej osoby. Tym samym, jeśli testament sporządzą dwie osoby (np. mąż i żona), to nie będzie miał on mocy prawnej.

Dług w spadku

W momencie śmierci spadkodawcy zarówno zgromadzony przez niego majątek, jak i posiadane zobowiązania, przechodzą na spadkobierców. Jeśli zmarły nie zostawił testamentu, będzie miało miejsce dziedziczenie ustawowe. Oznacza to, że w sytuacji śmierci współmałżonka, bezpośrednimi spadkobiercami będą jego żona i dzieci, a w następnie wnuki. Warto jednak wiedzieć, że spadku nie musimy przyjąć.

Każdy spadkobierca z osobna ma prawo do:

  • przyjęcia spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi – jest to tzw. przyjęcie proste, odpowiadamy wówczas za długi zmarłego całym swoim majątkiem, nawet jeśli ich wartość jest wyższa niż pozostawiony dobytek;
  • przyjęcia spadku z ograniczoną odpowiedzialnością za długi – jest to tzw. przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, za długi zmarłego odpowiadamy jedynie do wysokości pozostawionego przez niego majątku;
  • odrzucenia spadku – wówczas nie odziedziczymy ani zobowiązań zmarłego, ani jego majątku, a nasz udział w spadku przechodzi na pozostałych spadkobierców (chyba że ci też go odrzucą).

Na to, by złożyć w sądzie lub u notariusza stosowane oświadczenie mamy 6 miesięcy licząc od momentu w którym dowiedzieliśmy się o prawie do spadku. Brak deklaracji jest tożsamy z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że żona zmarłego będzie odpowiadać za jego długi, tylko do wysokości otrzymanego majątku. Tym samym, konieczne będzie sporządzenie wykazu inwentarza, co pozwoli oszacować wartość pozostawionego majątku i zaspokoić z niego roszczenia wierzycieli. Wcześniej, jeśli nie złożyliśmy odpowiedniego oświadczenia, dziedziczyliśmy spadek „z automatu” i było to przyjęcie proste.

Zrzeczenie się dziedziczenia a zobowiązania zmarłego

Jeśli interesuje nas to czy żona odpowiada za długi męża po jego śmierci, powinniśmy przyjrzeć się kwestii zrzeczenia się dziedziczenia. Zrzeczenie się dziedziczenia to umowa zawarta w formie aktu notarialnego. Jest ona sporządzana pomiędzy przyszłym spadkodawcą, a przyszłym spadkobiercą.

Co ważne, taką umowę można spisać jedynie za życia przyszłego spadkodawcy. Konsekwencją umowy jest to, że przyszły spadkobierca zostaje wyłączony z dziedziczenia i traktowany jest tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Traci on również prawo do zachowku. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia (o ile nie zawarto w niej innych zapisów) dotyczy także dzieci i wnuków przyszłego spadkodawcy.

Kto musi spłacić długi po zmarłym?

To czy żona odpowiada za długi męża po jego śmieci zależy nie tylko od tego, czy pomiędzy małżonkami istniała wspólność majątkowa, lecz również od charakteru zobowiązania. Oczywistym jest fakt, że zobowiązania zmarłego ktoś będzie musiał spłacić. W zależności od tego na jakich warunkach zawarta została umowa kredytowa, różne mogą być dalsze losy takiego długu. W sytuacji, gdy zmarły wziął kredyt gotówkowy i go nie ubezpieczył, to pozostała do spłaty kwota wchodzi do masy spadkowej i podlega dziedziczeniu. Ci, którzy otrzymają spadek, będą również musieli go spłacić (o ile nie zrzekną się spadku).

Jeśli zmarły zaciągnął kredyt gotówkowy, który był ubezpieczony na wypadek śmierci, to kredyt nie wejdzie do masy spadkowej. Kredyt spłaci ubezpieczyciel właśnie z polisy. Jeśli nie pokryje ona w całości zaciągniętego przez zmarłego zobowiązania, to spadkobiercy będą musieli uiścić pozostałą do spłaty część.

Nieco inaczej będzie wyglądać sytuacja odpowiedzialności za długi zmarłego współmałżonka, gdy zaciągnięty kredyt zabezpieczony był poręczeniem. Wówczas obowiązek spłaty zobowiązania spada na żyranta. Warto wiedzieć, że poręczając kredyt, gwarant deklaruje, że spłaci dług w sytuacji, gdy nie będzie mogła zrobić tego osoba, która widnieje na umowie kredytowej. Dotyczy to również śmierci „prawowitego” dłużnika. Jeśli wszyscy spadkobiercy zrzekną się spadku, to jedyną osobą odpowiedzialną za spłatę zobowiązania będzie żyrant.

Odpowiedzialność ta będzie mieć miejsce również wtedy, gdy istnieją spadkobiercy, lecz nie spłacają pozostawionych po zmarłym długów. Poręczenie nie wygasa bowiem w momencie, gdy dług przechodzi na spadkobierców.

A co z kredytem hipotecznym?

Omówione już przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nie rozwiązuje jednak wszystkich problemów spadkobierców. Jeśli zmarły pozostawił po sobie kredyt hipoteczny, to właścicielem nieruchomości do momentu całkowitej spłaty zobowiązania pozostaje bank. Oznacza to, że ma on prawo zaspokoić swoje roszczenia z nieruchomości na którą został zaciągnięty kredyt, nawet jeśli w tym lokalu mieszka rodzina zmarłego. Bank w zgodzie z prawem, może zająć taką nieruchomość i sprzedać ją na drodze publicznej licytacji komorniczej.

Czy żona odpowiada za długi męża po jego śmierci? Podsumowanie

Wprawdzie żona odpowiada za długi męża po jego śmierci, jednak obowiązku spłaty takich zobowiązań można uniknąć. Nim zdecydujemy, co zrobić z pozostawionym spadkiem, sprawdźmy najpierw to, gdzie i w jakiej wysokości zmarły miał długi. Wówczas będziemy mogli oszacować to czy bardziej opłaca nam się przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza czy odrzucenie go.

Jeśli o tym, by nie spłacać długów współmałżonka pomyślimy jeszcze za jego życia, możemy zrzec się dziedziczenia. Pamiętajmy jednak, że nie jest możliwe zrzeczenie się spadku na rzecz innej osoby. Nie możemy również wybrać tego, jakie składniki majątku zmarłego chcemy pozostawić, a jakie wolimy odrzucić.

Komentarze (10)
Dodaj komentarz

Sortuj wg
  • M
    M
    Mami82
    14.04.2021, 07:47

    Żona jest żyrantem kredytu gotówkowego męża ktore nie ma ubezpieczenia od śmierci. Maz umiera. Żona i wzzyscy członkowie rodziny zrzekaja sie spadku. Bank występuje z nakazem splaty kredytu w calosci od żony. Czy Bank moze w taki sposób postąpić?

  • G
    G
    Grazyna
    16.05.2021, 16:02

    Czy jeśli po śmierci współmałżonka przyjmę jego emeryturę, będę musiała spłacać jego długi? Mamy rozdzielność.

  • E
    E
    Ela
    02.01.2021, 21:04

    Moge prosić o poradę. Mój tato 5 msc temu zginął. Wiemy że miał kredyt i wiemy że nie miał ubezpieczenia tego kredytu. Spadkobiercą jestem ja, mama i siostra. Aktu dziedziczenia nie możemy w tej chwili sporządzić bo siostra Mieszka za granicą i nie może przyjechac. Bank nie chce udzielić nam żadnej informacji odnośnie kredytu. Otrzymali wszystkie dokumenty potwierdzajace śmierc i od tamtego momentu cisza . Co mamy zrobić? Odrzucic w spadku nie możemy bo jest dom, więc nie chcemy aby Bank go zabrał. Chcemy spłacić ten kredyt, ale Bank nie chce udzielić nam żadnej informacji, jaka kwota jest do spłacenia i jaka jest rata, proszę o pomoc.

    • P
      P
      Paulina Krupa
      04.01.2021, 09:22

      Zasadniczo, banki z uwagi na tajemnicę bankową wobec zmarłego klienta, udzielają szczegółowych informacji na temat posiadanych przez niego kredytów – tylko osobom, które są w stanie wylegitymować się prawem do spadku! Z chwilą śmierci spadkodawcy, zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego, spadek może przejść na jednego lub kilku spadkobierców. Dlatego bank poinformowany o śmierci klienta, nie ma pewności, czy osoba powiadamiająca o tym fakcie – rzeczywiście zostanie spadkobiercą. Istnieje w końcu rozwiązanie, że spadkobierca może przyjąć lub odrzucić spadek. W tym celu, banki wymagają chociażby postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia (który sporządzi Pani przed notariuszem).
      Proszę pamiętać, że ma Pani 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Brak oświadczenia w tym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Może Pani przyjąć spadek wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza. Przyjęcie spadku wprost oznacza, że oprócz aktywów spadku, będzie Pani odpowiadała całym swoim majątkiem za długi spadkowe, bez ograniczeń. Z kolei, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że odpowiada Pani za długi spadkowe, ale tylko do wartości aktywów spadku.

  • J
    J
    Jaś
    30.09.2021, 03:45

    Jeśli jest rozdzielność majątku to co wtedy gdy kredytobiorca wziął na siebie kredyt hipoteczny i zmarł nie zdążył go spłacić oraz cały majątek jest na kredytobiorcę.

  • W
    W
    Waleria
    17.05.2021, 00:11

    Mój mąż zmarł miesiąc temu,pozostawił po sobie karę grzywny w wysokości dziesięciu tysięcy zł.Kto będzie spłacał,ja mam rozdzielność majątkową ,ale będę pobierać rentę rodzinną.Dzieci mają się notarialnie zrzec spadku po ojcu.

  • D
    D
    Dorota
    28.03.2021, 22:55

    Dzień dobry
    Chciałabym zapytać, co mam zrobić, gdy poza domem wspólnie wybudowanym bez kredytu, nie mamy nic wspólnego, a mąż nie płaci podatków i zadłuża się w chwilówkach, czy w momencie jego śmierci bierzemy z dziećmi odpowiedzialność za jego długi?

    • P
      P
      Paulina Krupa
      29.03.2021, 16:19

      Kiedyś dziedziczyło się automatycznie, dokładniej mówiąc do 2015 r. Obecna nowelizacja Kodeksu cywilnego w prawie spadkowym nakazuje zdecydowanie bezpieczniejsze, automatyczne dziedziczenie spadku i ewentualnie – długów, z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Co oznacza, że spadkobiercy odpowiadają za długi, ale tylko do wysokości inwentarza, jaki pozostawił po sobie zmarły. Innym rozwiązaniem jest całkowite odrzucenie spadku, w wyniku którego nie dziedziczy Pani ani długów, ani aktywów. Takie oświadczenie należy jednak złożyć przed notariuszem albo sądem rejonowym w ciągu 6 miesięcy po otwarciu testamentu, albo uzyskaniu informacji o śmierci spadkodawcy.

  • I
    I
    Ika
    10.03.2021, 13:58

    Bardzo proszę o informację w następującej sytuacji. Sąd ustanowił, że każdy że spadkobierców zmarłego dziedziczy po 1/3. Dlaczego adwokat mówi że żona powinna spłacić 4/6 długów zmarłego męża. Nie było rozdzielczości. Czy postanowienie sądu nie jest ważne?

  • j
    j
    janusz
    12.12.2020, 10:39

    Zrzeczenie się dziedziczenia może być nieskuteczne w przypadku skargi paulińskiej wierzycieli.

Podobne artykuły
NOWOŚĆ
pobierz-pwa

Pobierz aplikacje

czerwona-skarbonka.pl

x