Akredytywa bankowa – co to jest? Rodzaje akredytyw

Wymiana handlowa pomiędzy krajowymi i zagranicznymi kontrahentami to nieodłączny element światowej gospodarki. Aby zapewnić bezpieczeństwo takich transakcji, stosowana jest akredytywa dokumentowa, zabezpieczana przez bank. Czym jest taka umowa i kiedy warto się na nią zdecydować?

Akredytywa stosowana jest najczęściej w przypadku importu i eksportu towarów, ponieważ taka wymiana handlowa obarczona jest największym ryzykiem. Kontrahent może być z dalekiego kraju, przez co uzyskanie o nim wyczerpujących informacji będzie utrudnione.

Oparcie transakcji na zwykłym zaufaniu czy standardowa umowa nie będą w takim przypadku najlepszym rozwiązaniem. Z pomocą może przyjść właśnie akredytywa bankowa, dzięki której importer będzie miał pewność otrzymania towaru w określonym terminie, a eksporter zapłaty za jego wysyłkę.

Czym jest akredytywa?

Jest to umowa pomiędzy sprzedającym, kupującym i reprezentującymi ich bankami. Jest to zobowiązanie w formie pisemnej, na mocy którego bank kupującego (czyli importera) wypłaca określoną sumę środków sprzedającemu (czyli eksporterowi) w ustalonym terminie. Warunkiem wypłaty jest potwierdzenie przez eksportera tego, że dostarczył importerowi towar. Musi w tym celu przekazać dokumenty transportowe do banku, który reprezentuje kupującego.

Instytucja finansowa, która otwiera akredytywę, zabezpiecza na koncie kupującego odpowiednią ilość środków, która uwalniana jest w momencie spełnienia przez sprzedającego zapisów umowy. Dzięki takiemu zabezpieczeniu importer może mieć większą pewność otrzymania towaru, a eksporter zapłaty za zrealizowaną dostawę.

Warto pamiętać, że instytucje finansowe oceniają tylko zgodność przesłanych dokumentów z umową, nie oceniają jakości dostarczonego towaru. W tym celu musiałby być dodatkowo zatrudniony wyspecjalizowany rzeczoznawca lub w akredytywie powinien pojawić się zapis obligujący sprzedającego do dostarczenia certyfikatów potwierdzających jakość przesłanych towarów.

Akredytywa jest często stosowana w przypadku handlu zagranicznego z firmami z krajów, które są niestabilne politycznie czy gospodarczo. Przy takich transakcjach jest to bardzo rozsądna forma zabezpieczenia, która minimalizuje ponoszone ryzyko handlowe.

Jak działa?

Akredytywa zawsze otwierana jest przez kupującego, a właściwie bank, który go reprezentuje. Importer zgłasza się do banku i składa wniosek o jej otwarcie. Bank oczywiście nie ma w obowiązku godzić się na wykonanie tej usługi. Wszystko zależy od kwoty, na jaką ma opiewać transakcja oraz analizy rzetelności dwóch stron transakcji. Ich możliwości dystrybucyjnych, finansowych czy opinii, jaką się cieszą w środowisku biznesowym.

Aby lepiej zrozumieć sposób działania akredytywy, przedstawmy w punktach kolejne elementy tej procedury.

  1. Gdy bank zleceniodawcy (czyli kupującego towar) zgodzi się na otwarcie akredytywy, przesyła stosowne potwierdzenie sprzedającemu i bankowi, który go reprezentuje. W umowie zapisana jest kwota transakcji oraz termin realizacji zlecenia.
  2. Sprzedający, czyli najczęściej eksporter dostarcza towar. W zależności od wybranego środka lokomocji (np. samolot, pociąg, ciężarówka) może trwać to od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Ważne, aby zmieścić się w czasie dostarczenia towaru zapisanym w akredytywie. Jeśli towar nie zostanie dostarczony na czas, bank nie ma obowiązku wykonywać przelewu na konto eksportera.
  3. Gdy sprzedający wyśle towar, musi to potwierdzić odpowiednimi dokumentami przewozowymi, które przekazuje na ręce banku zleceniodawcy. W zależności od zapisów akredytywy potrzebnych do dostarczenia dokumentów może być zdecydowanie więcej. Np. faktura handlowa, specyfikacja ładunku, polisy, atesty, świadectwa, weksle, itd.
  4. Gdy bank, który otworzył akredytywę, uzna, że z dostarczonymi dokumentami jest wszystko w porządku, przelewa środki na konto firmowe eksportera. Poza trzymaniem się umówionego terminu dostawy równie ważne są wzorowo wypełnione dokumenty. Z powodu nieścisłości bank może zablokować zapłatę za przesłany towar do czasu skorygowania błędów. Nawet niewielkie uchybienia (wielkość liter) mogą skutkować brakiem zgody na przelew środków.

Warto pamiętać, że przy akredytywie banki wspomagają nas nie tylko wtedy, gdy to my ją otwieramy, czyli jesteśmy zleceniodawcami. Instytucje finansowe swoje usługi kierują także do eksporterów. Pośredniczą wtedy w transakcji, weryfikując przesłane dokumenty.

Jakie są rodzaje akredytyw?

Podstawowy podział dotyczy tego, po której stronie transakcji się znajdujemy. Wyróżniamy więc akredytywy:

  • Importowe – inaczej jest to akredytywa własna. Oferuje ją bank, który otwiera akredytywę i zobowiązuje się do zapłaty za towar w imieniu importera.
  • Eksportowe – czyli akredytywa obca. Bank, który wykonuje tę usługę, pośredniczy tylko w prawidłowej realizacji umowy. Czyli sprawdza wstępny kształt, przesłanej przez bank otwierający akredytywy, a później wysyła odpowiednie dokumenty i sprawdza, czy przelew został wykonany na rachunek eksportera.

Akredytywy dzielimy także ze względu na możliwości, jakie posiada bank otwierający. Występują akredytywy:

  • Odwołalne – przed uznaniem dokumentów przez bank pośredniczący, bank otwierający akredytywę może zmieniać jej warunki.
  • Nieodwołalne – raz otwarta akredytywa może zostać zmieniona tylko za zgodą banku pośredniczącego.

Kolejny podział opiera się na roli, jaka przypada bankowi pośredniczącemu. W takim przypadku spotykamy akredytywy:

  • Potwierdzone – niezbędna jest współpraca banku pośredniczącego. Taka umowa jest stosowana wtedy, gdy kontrahenci nie znają się zbyt dobrze.
  • Niepotwierdzone – transakcja może odbyć się bez udziału banku pośredniczącego. To rozwiązanie jest stosowane, gdy kontrahenci sobie ufają.

Akredytywy można podzielić też na podstawie sposobu zapłaty za otrzymany towar. Na rynku występują akredytywy:

  • Gotówkowe – w momencie wpłynięcia do banku odpowiednich dokumentów, od razu wykonywany jest przelew.
  • Z odroczonym terminem płatności – zapłata dokonuje się w określonym czasie po dostarczeniu dokumentów do banku, który otworzył akredytywę.

Czy taka transakcja ma zalety dla obu stron?

Akredytywę otwiera, jak już wspomnieliśmy, kupujący, czyli importer, jednak to rozwiązanie jest korzystne dla dwóch stron transakcji.

Dla importera:

  • zmniejsza ryzyko braku dostawy,
  • zwiększa terminowość otrzymania towaru,
  • towar ma zostać przesłany zgodnie z wytycznymi zapisanymi w umowie, dlatego jest mało prawdopodobne, że przesyłka będzie niekompletna, bo eksporterowi zależy na wypełnieniu warunków umowy,
  • dzięki temu, że eksporter jest pewien, że otrzyma pieniądze (gdy dobrze wykona swoją pracę), może zgodzić się na niższy koszt transakcji.

Dla eksportera:

  • pewność zapłaty za towar, jeśli wypełni się zapisy umowy,
  • możliwość otrzymania środków już po wysyłce towaru (a jeszcze przed dostarczeniem go do importera), co może poprawić płynność finansową eksportera,
  • kredyty dla firm mogą być udzielone na podstawie otrzymanej akredytywy.

Do największych wad akredytywy należy koszt takiej operacji. Bank pobiera prowizję za przygotowanie, otwarcie jej, analizę dokumentów i zamknięcie transakcji. Dlatego ta forma bankowego zabezpieczenia polecana jest tylko importerom, decydującym się na zakup towaru za przynajmniej 100 tysięcy złotych.

Czy akredytywa i inkaso to ta sama umowa?

Na pierwszy rzut oka wyglądają one na bardzo podobny typ zabezpieczeń handlowych. Te umowy oparte są bowiem na rozliczeniu na podstawie otrzymanych dokumentów transportowych. Różni je jednak podstawowa sprawa:

  • W przypadku akredytywy to bank wypłaca środki sprzedającemu towar.
  • Przy inkaso to sam importer zobowiązuje się do wypłaty środków po otrzymaniu stosownych dokumentów od eksportera.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz

Podobne artykuły
NOWOŚĆ
pobierz-pwa

Pobierz aplikacje

czerwona-skarbonka.pl

x