Kiedy pożyczka jest zwolniona z PCC?

Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych biorący pożyczkę ma obowiązek uiścić podatek w wysokości 2% podstawy opodatkowania, którą jest kwota albo wartość pożyczki. Są jednak sytuacje w których mimo otrzymania pożyczki nie będziemy musieli płacić podatku. Wyjaśniamy, kiedy pożyczka jest zwolniona z PCC


Kiedy trzeba zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych?

Kiedy pozyczka jest zwolniona z pccUmowa pożyczki opodatkowana jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zwyczajowo wynosi on 2% podstawy opodatkowania i obciąża pożyczkobiorcę. Podstawą opodatkowania jest w tym przypadku kwota lub wartość udzielonej pożyczki. Obowiązek podatkowy wynika z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).

PCC może również wynosić 20%. Będzie tak wówczas, gdy nie wywiążemy się z ciążącego na nas obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek ten dotyczy także pożyczek jako rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Opodatkowaniu podlegają również zmiany we wspomnianych umowach, o ile powodują podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. Dotyczy to także mających tożsame skutki prawne orzeczeń sądowych oraz ugody. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży na pożyczkobiorcy. Ustawa zawiera jednak przepisy szczególne, które ten obowiązek znoszą lub go modyfikują.

Co podlega opodatkowaniu?

W świetle art. 1 ust. 4 ustawy o PCC opodatkowanie dotyczy tych czynności cywilnoprawnych, których przedmiotem są:

  1.  Rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. Rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Natomiast wyłączone z opodatkowania PCC są m.in. czynności podlegające podatkowi VAT lub zwolnione z niego na mocy właściwych przepisów.

Kiedy pożyczka jest zwolniona z PCC? Podstawowe informacje

Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC zwolnieniem z podatku od czynności cywilnoprawnych objęte są pożyczki od najbliższej rodziny.

Ustawodawca przez „najbliższą rodzinę” rozumie małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierba, ojczyma, macochę i rodzeństwo. Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku PCC musimy złożyć w terminie 14 dni, licząc od daty otrzymania pożyczki, odpowiedni wniosek. Jest to deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych na formularzu PCC-3 Jeśli przysługuje nam całkowite zwolnienie z podatku, to w poz. 31 wspomnianego formularza wpisujemy kwotę udzielonej pożyczki. Natomiast przy kwocie obliczonego podatku (pozycja 33) wpisujemy zero. Należy także dołączyć dokumentację potwierdzającą to, że otrzymaliśmy pożyczkę. Może być to wydruk z konta bankowego lub odcinek przekazu pocztowego. Jeśli spełnimy wymienione warunki, zostaniemy zwolnieni z konieczności opłacenia podatku PCC.

Warto wiedzieć, że jeśli pożyczka, którą otrzymaliśmy nie przekroczyła kwoty 9 637 złotych w okresie 5 lat kalendarzowych, to jest ona zwolniona z podatku od razu.

Pozostałe rodzaje pożyczek niepodlegających opodatkowaniu

Podatkiem PCC nie są obciążone pożyczki w sprawach:

  1. Alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia.
  2. Ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i osób odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów.
  3. Wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyboru do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego oraz referendum.
  4. Powszechnego obowiązku obrony.
  5. Zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę.
  6. Nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia.
  7. Podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych.
  8. Podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
  9. Podlegających przepisom o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

Podatek PCC a pożyczki od osób prywatnych

Prócz pożyczek od najbliższej rodziny z podatku PCC mogą być także zwolnione:

  1. Pożyczki udzielane przez podmioty inne niż te należące do I grupy podatkowej. W przypadku pożyczki od jednej osoby jej kwota nie może przekraczać 5000 złotych w ciągu 3 lat kalendarzowych. Przy wielu podmiotach kwota udzielonego wsparcia nie może przekroczyć 25 000 złotych w ciągu trzech lat kalendarzowych.
  2. Pożyczki udzielone przez wspólnika spółce kapitałowej.
  3. Pożyczki z kas lub funduszów zakładowych, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, kas oszczędnościowo-kredytowych, funduszów związków zawodowych, wojskowych koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Zwolnienie z podatku PCC odnosi się także do pożyczek udzielanych przez podmioty gospodarcze, których działalność związana jest z udzielaniem kredytów lub pożyczek, a które nie mają siedziby w Polsce.

Kto zgłasza umowę pożyczki do urzędu skarbowego?

Obowiązek zgłoszenia umowy pożyczki do właściwego urzędu skarbowego spoczywa na pożyczkobiorcy. Jest on także zobligowany do samodzielnego wyliczenia kwoty należnego podatku i uiszczenia go. Istnienie tego obowiązku nie wymaga dostarczenia płatnikowi żadnej decyzji przez organ podatkowy. Na wywiązanie się ze wspomnianej powinności mamy 14 dni licząc od dnia powstania zobowiązania podatkowego. Wyjątkiem od tej sytuacji jest ta w której podatek jest pobierany przez płatnika. Pamiętajmy jednak, że fakt, iż ten obowiązek spoczywa na pożyczkobiorcy nie oznacza, że strony nie mogą dokonać innych ustaleń. Podatnikiem jest jednak wyłącznie pożyczkobiorca i to on poniesie ewentualne sankcje związane z niedopełnieniem tego obowiązku.

Kiedy pożyczka jest zwolniona z PCC? Podsumowanie

Kosztem, który poniesiemy biorąc pożyczkę mogą być nie tylko odsetki czy prowizja. Niekiedy fakt jej otrzymania będzie wiązał się z koniecznością uiszczenia 2% podatku PCC. Dlatego zawarcie umowy pożyczki wymaga w pierwszej kolejności ustalenia tego czy podlega ona opodatkowaniu PCC czy VAT. Należy także sprawdzić to czy pożyczka jest zwolniona z podatku PCC. Jeśli okaże się, że brana przez nas pożyczka podlega zwolnieniu podatkowego upewnijmy się, że nie musimy spełnić żadnych dodatkowych warunków, by z tego zwolnienia skorzystać.


Aby znaleźć najlepiej dopasowaną do swoich potrzeb pożyczkę, radzimy sprawdzić nasz aktualny ranking pożyczek. Ranking jest regularnie aktualizowany, aby dostarczał jak najświeższych informacji na temat ofert pożyczek online.

Autor wpisu: Stanisław

Dodaj komentarz