Kosiniakowe 2024 – jak otrzymać? Wniosek

Nie pracujesz i nie masz prawa do płatnego urlopu macierzyńskiego? Obawiasz się, że zostaniesz bez środków do życia? Otóż nie. Od 2016 roku, dzięki wprowadzonym w życie zmianom prawnym, wszystkie niezatrudnione mamy (w niektórych przypadkach i ojcowie) mogą ubiegać się o tzw. kosiniakowe. Czym w ogóle jest to całe kosiniakowe? Ile wynosi w 2024? Kto je otrzyma i jak złożyć wniosek?

kosiniakowe - jak otrzymać?

Kluczowe informacje

  • Kosiniakowe to odpowiednik zasiłku macierzyńskiego dla matek, które nie pracują zawodowo lub pracują, ale nie odprowadzają składek na ubezpieczenie chorobowe;
  • Wysokość kosiniakowego wynosi 1 tys. zł netto miesięcznie i wypłacane jest minimum przez 52 tygodnie (* na 1 dziecko), 65 tygodni (* bliźnięta) lub 71 tygodnie (* na 5 dzieci lub więcej);
  • Świadczenie to nie jest opodatkowane, natomiast wlicza się do dochodu, jeśli będziesz starać się o pozostałe świadczenia rodzinne, np. świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy czy alimenty z funduszu alimentacyjnego;
  • Nie przysługuje w momencie, gdy jedno z rodziców ma prawo do skorzystania z zasiłku macierzyńskiego.

Kosiniakowe – czyli alternatywa dla zasiłku macierzyńskiego

Kosiniakowe to kolokwialna nazwa świadczenia rodzicielskiego, które weszło w życie 1 stycznia 2016 roku na mocy Ustawy z dnia 24 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw1. Sam pomysł na jego nazwę powstał od nazwiska byłego ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – Władysława Kosiniaka-Kamysza, inicjatora tego projektu.

co to jest kosiniakowe

Mówiąc jeszcze prościej, kosiniakowe wypłacane jest rodzicom tuż po narodzinach dziecka. Z tą różnicą, że dotyczy wyłącznie osób, które nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego ani żadnego uposażenia macierzyńskiego. Czyli np. właśnie taka grupa jak bezrobotne matki. Jednak, jak dalej przeczytasz, ubiegać się o nie mogą także ojcowie.

Kto otrzyma i dla kogo jest to wsparcie?

Omawiane dzisiaj świadczenie rodzicielskie przysługuje:

  • studentom;
  • rolnikom (pod warunkiem że nie pobierają zasiłku macierzyńskiego);
  • innym osobom bezrobotnym (niezależnie od tego, czy są zarejestrowane w urzędzie pracy i pobierają zasiłek dla bezrobotnych, czy też nie);
  • osobom zatrudnionym na umowy cywilnoprawne.

Komu przysługuje kosiniakowe?

Zgodnie z art. 17c Ustawy o świadczeniach rodzinnych2, wniosek o kosiniakowe mogą złożyć:

  • matka lub ojciec;
  • opiekun faktyczny dziecka (jeśli wystąpił do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka);
    • w przypadku objęcia opieką jednego dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia;
    • z kolei w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.
  • rodzina zastępcza (nie mówimy tutaj o rodzinie zastępczej zawodowej);
  • osoba, która przysposobiła dziecko;
    • w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia;
    • natomiast w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.

Kiedy kosiniakowe przysługuje ojcu?

Jak wspomniałam na początku artykułu, z tego kręgu nie są wykluczeni ojcowie, którzy również mogą starać się o kosiniakowe. Jednak muszą ku temu wystąpić poniższe okoliczności:

  • skrócenie na wniosek matki dziecka okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres, co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
  • śmierć matki dziecka;
  • porzucenie dziecka przez matkę3.
Sprawdź pożyczki na 500 plus

Ile wynosi kosiniakowe?

Wysokość świadczenia na 2024 rok nie uległa podwyższeniu. Podobnie, jak w 2023 r. i latach poprzednich kosiniakowe wypłacane jest w wysokości 1000 złotych netto. Kwota ta nie jest uzależniona od kryterium dochodowego, nie jest też opodatkowana ani nie podlega innym obciążeniom.

I jeszcze jedno. Kosiniakowe nie przysługuje osobom, które otrzymują zasiłek macierzyński!

Przykład.

Kasia niedawno urodziła i otrzymuje na dziecko zasiłek macierzyński. Jej mąż właśnie stracił pracę i chce złożyć wniosek o kosiniakowe. Czy należy mu się w takiej sytuacji? Nie. W przypadku zbiegu uprawnień, gdy jedno z rodziców pobiera już zasiłek macierzyński, drugi rodzic automatycznie traci przywilej do uzyskania kosiniakowego. Zgodnie z przepisami – w związku z wychowaniem tego samego dziecka, zawsze przysługuje jedno świadczenie rodzicielskie!

Aktem prawnym, który dokładnie określa wysokość stawki świadczenia rodzicielskiego, jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 roku, w sprawie wysokości dochodu rodziny bądź dochodu osoby uczącej się.

1000 zł na dziecko – na jaki okres jest przyznawane?

  • 52 tygodnie – w przypadku urodzenia jednego dziecka;
  • 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  • 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga lub więcej dzieci przy jednym porodzie4.

Świadczenie przysługuje od dnia porodu lub przysposobienia/objęcia opieki nad dzieckiem.

Od 12. miesiąca życia dziecka rodzice mogą pobierać rodzinny kapitał opiekuńczy!

Czy kosiniakowe wlicza się do dochodu?

Nie. Omawiane dziś świadczenie nie jest zależne od kryterium dochodowego – czyli nie musisz okazywać zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach.

Inaczej jest, gdy będziesz chciał ubiegać się dodatkowo o inne świadczenia rodzinne jak np.:

  • specjalny zasiłek opiekuńczy;
  • świadczenie pielęgnacyjne;
  • zasiłek dla opiekuna;
  • dodatek do zasiłku rodzinnego (z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego).

W tych przypadkach kosiniakowe wlicza się do dochodu i musisz zdecydować się tylko na jedno z nich.

Czy kosiniakowe jest opodatkowane i oskładkowane?

Nie, nie podlega ono oskładkowaniu, a więc na konto bankowe rodzica trafia pełna kwota 1 tys. zł na rękę. Kosiniakowe nie podlega także opodatkowaniu, dzięki czemu nie odprowadza się od niego żadnych dodatkowych opłat.

Jak otrzymać kosiniakowe?

Do otrzymania świadczenia niezbędne jest wypełnienie odpowiedniego wniosku o tzw. ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Sam wniosek możesz złożyć:

  • w urzędzie gminy;
  • w punkcie pomocy społecznej MOPS lub GOPS lub
  • albo w Centrum Pomocy Rodzinie (MOPR).

Wniosek o kosiniakowe wypełnisz także online, korzystając z Profilu Zaufanego lub tzw. podpisu kwalifikowanego.

Przykładowy wzór o kosiniakowe dostępny jest w każdej wyżej wymienionej placówce. Można go też pobrać ze strony Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej lub z portalu Emp@tia.

Kosiniakowe – jakie dokumenty?

  • Dowód osobisty;
  • Akt urodzenia dziecka;
  • Inne dokumenty, które niezbędne są do ustalenia prawa do opieki nad dzieckiem (wymóg ten konieczny jest tylko w przypadku rodzin zastępczych oraz opiekunów faktycznych).

To tyle, jeśli chodzi o formalności. Nie musisz dostarczać żadnych innych oświadczeń, bo w przypadku ubiegania się o kosiniakowe nie liczy się Twój dochód.

Wniosek o kosiniakowe – jak złożyć?

Wniosek o przyznanie kosiniakowego posiada swoją oficjalną, urzędową nazwę: Wniosek o ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Składasz go w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia narodzin dziecka (lub jego przysposobienia).

Inaczej jest w sytuacji, gdy jesteś opiekunem faktycznym dziecka lub rodziną zastępczą (za wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej) – wtedy to wniosek o kosiniakowe składasz, od dnia objęcia opieką małoletniego.

Przykładowy wzór pisma o świadczenie rodzicielskie dostępny jest na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MRiPS.5

Jeszcze dodam adnotację skierowaną do świeżo upieczonych ojców. W przypadku, gdy kosiniakowe przypadnie ojcu dzecka, to termin 3 miesięcy liczony jest od dnia skrócenia okresu pobierania tego świadczenia, śmierci matki dziecka albo porzucenia dziecka przez matkę.

A co, jeśli złożysz wniosek po terminie?

Jeśli wyślesz wniosek po terminie, ale nie dłuższym niż 52 tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka) i proporcjonalnie w przypadku urodzenia/przysposobienia więcej dzieci, to świadczenie będzie liczone od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do ZUS.

Jak wypełnić wniosek o kosiniakowe?

Przede wszystkim musisz uzupełnić go o swoje dane osobowe oraz informację nt. narodzonego dziecka/dzieci.

Do wniosku dołącz potrzebne dokumenty oraz podaj numer rachunku bankowego, na który ma wpływać świadczenie.

Kiedy wypłacane jest kosiniakowe?

Pewnie zastanawiasz się, ile czeka się na decyzję? To wszystko zależy od konkretnego organu. Zazwyczaj nie trwa to dłużej niż miesiąc, a najczęściej odpowiedź dostaniesz w ciągu kilku dni.

Sam harmonogram wypłat kosiniakowego zależy już od terminarza Twojego lokalnego ośrodka pomocy społecznej. Warto więc bezpośrednio kierować do niego zapytania.

Kiedy ubiegać się o kosiniakowe?

O przyznanie świadczenia warto zgłosić się w ciągu 3 miesięcy od urodzenia dziecka. Nie licz na to, że otrzymasz wyrównanie za poprzednie miesiące, gdy spóźnisz się z terminem w ramach przebywania na tzw. kosiniakowym urlopie macierzyńskim. Od ZUS dostaniesz tylko tę kwotę, zaczynając od miesiąca, w którym złożyłaś(eś) wniosek.

Kto nie otrzyma świadczenia?

  • Gdy otrzymujesz jednocześnie zasiłek macierzyński;
  • Gdy jeden z rodziców uzyskuje już zasiłek macierzyński (drugi rodzic nie będzie mógł skorzystać z kosiniakowego w tym samym czasie);
  • Albo, gdy pobierasz świadczenie o podobnym charakterze za granicą.

Kosiniakowe a becikowe – różnice

Pokażę jeszcze krótkie porównanie – na pierwszy rzut oka, bardzo podobnych do siebie świadczeń. Bo, o ile becikowe i kosiniakowe wiele łączy, to różnią się od siebie całkiem wyraźnie.

KRYTERIUMBECIKOWEKOSINIAKOWE
KWOTA NETTO DO WYPŁATY1 000 zł1 000 zł
OKRES OTRZYMYWANIAJednorazowa zapomogaZależy od liczby urodzonych dzieci
TERMIN ZŁOŻENIA DOKUMENTÓW12 miesięcy od dnia urodzenia lub przysposobienia jednego dziecka3 miesiące od dnia urodzenia lub przysposobienia jednego dziecka
KRYTERIUM DOCHODOWE 1 922 zł nettoBRAK
CZY JEST OSKŁADKOWANE I OPODATKOWANE?NIENIE
CZY ŚWIADCZENIE UWZGLĘDNIANE JEST W ZEZNANIU ROCZNYM?NIENIE
CZY DZIAŁA JAKO WYRÓWNANIE?NIETAK

Kosiniakowe a 500+ – czy można starać się w tym samym czasie?

Tak. Z finansowej pomocy rządu, w tym ze świadczenia Rodzina 500+ od lipca 2019 roku może korzystać każdy polski rodzic i to bez względu na uzyskiwane dochody. A jak już wiesz, samo kosiniakowe także przysługuje rodzicom niezależnie od osiąganego dochodu. Tak więc możemy otrzymywać zarówno 500 plus, jak i kosiniakowe w pełnej kwocie.

Kosiniakowe przez cały rok – podsumowanie

Kosiniakowe to specjalne świadczenie, które jest alternatywą dla zasiłku macierzyńskiego. Przysługuje każdemu, kto nie ma prawa do płatnego urlopu macierzyńskiego.

  • Przyznawane jest w stałej kwocie 1000 zł netto miesięcznie. Za pierwszy miesiąc wypłacana jest suma wprost proporcjonalna do liczby dni, licząc od narodzin dziecka do końca miesiąca kalendarzowego;
  • Nie podlega ani opodatkowaniu, ani oskładkowaniu. Pełna kwota 1000 zł netto miesięcznie wypłacana jest każdemu świeżo upieczonemu rodzicowi;
  • Nie można pobierać jednocześnie kosiniakowego i zasiłku macierzyńskiego!;
  • Aby otrzymać świadczenie, złóż wniosek stacjonarnie w lokalnym urzędzie gminy, miasta lub ośrodku pomocy społecznej. Ewentualnie online, poprzez Profil Zaufany;
  • Z kosiniakowego nie musisz rozliczać się w zeznaniu rocznym! Natomiast, wlicza się ono do dochodu, gdy zechcesz wnioskować o inne świadczenia, np. świadczenie pielęgnacyjne, stypendium socjalne;
  • Okres jego wypłaty zależy od liczby urodzenia dzieci podczas jednego porodu, np. w sytuacji ciąży pojedynczej udzielane jest na 52 tygodnie, a ciąży mnogiej na 65 tygodni.

FAQ: najczęściej zadawane pytania

Czy kosiniakowe wlicza się do dochodu?

Twój dochód nie ma znaczenia, jeśli składasz wniosek o kosiniakowe. Natomiast dochód z kosiniakowego wlicza się, gdy będziesz starał się o inne świadczenia rodzinne, np. specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne albo świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Ile czeka się na decyzję o kosiniakowe?

Na decyzję czeka się zazwyczaj 1 miesiąc. Choć odpowiedź ws. przyznania kosiniakowego, możesz już otrzymać w ciągu kilku dni od złożenia wniosku.

Gdzie złożyć wniosek o kosiniakowe?

Wniosek o świadczenie rodzicielskie składasz osobiście w lokalnym urzędzie gminy, ośrodku pomocy społecznej, GOPSie albo w MOPR. Inną ścieżką jest wysłanie wniosku online za pomocą Profilu Zaufanego lub podpisu kwalifikowanego.

Kto wypłaca kosiniakowe?

Pieniądze na poczet kosiniakowego wypłaca ZUS, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Naszym celem jest dostarczanie użytkownikom wartościowych i wiarygodnych treści, które pomogą im podejmować świadome decyzje finansowe. Wszystkie artykuły publikowane na naszym portalu opierają się na sprawdzonych źródłach i są redagowane przez specjalistów z dziedziny finansów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw

2. , 3. , 4. Art. 17c. świadczenie rodzicielskie, Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

5. Świadczenie rodzicielskie

https://www.gov.pl/web/rodzina/viii-wiadczenie-rodzicielskie111

Jak podobała Ci się treść?
5 - ciekawa, 1 - nieciekawa
4.6/5 - (30 votes)
Komentarze (73)

Odpowiadasz na komentarz:

Komentarz zostanie opublikowany pod tą nazwą

Adres e-mail nie zostanie nigdzie opublikowany

Treści, które udostępniasz w serwisie są weryfikowane

  • N
    N

    Niko

    04.06.2020, 08:08

    Wyróżniający się komentarz

    Mając sytuację , że po urodzeniu przez 7 miesięcy jestem na urlopie macierzyńskim, a potem koniec umowy. Po utracie pracy mogę starać się o kosiniakowe ?

  • N
    N

    Niesprawiedliwe

    10.03.2020, 14:11

    Wyróżniający się komentarz

    „Przyznawane jest w stałej kwocie 1000 zł netto miesięcznie. Za pierwszy miesiąc wypłacana jest suma wprost proporcjonalna do liczby dni, licząc od narodzin dziecka do końca miesiąca kalendarzowego,”

    Przepraszam bardzo, to jak to jest? Na koniec też jest wyrównanie, tyle że w drugą stronę, czy nie? Jak dziecko urodzi się dajmy na to 1 maja, to otrzyma w sumie za cały rok 12000 PLN, a jak urodzi się 30 kwietnia, to otrzyma 11033,33 PLN? Jeżeli tak, to dlaczego dzieci rodzące się na początku miesiąca są traktowane lepiej od tych rodzących się na koniec miesiąca?

    • M
      M

      Mała Czarna

      04.04.2020, 09:59

      Wyróżniający się komentarz

      Jak pani to obliczyla?

    • M
      M

      Magda

      30.04.2020, 18:47

      Wyróżniający się komentarz

      Dziecko to dziecko, każde zasługuje na pieniądze tak samo jest z 500+. Każde dziecko dostaje – bogate, biedne czy z patologicznej rodziny, a ja się pytam czemu matka alkoholiczka, zła dostaje pieniądze… żeby pić i tyle, a bogate po co kasa? Skoro zarabia 10 razy tyle co te 500+ warte.

    • A
      A

      Ania

      23.04.2020, 09:47

      Wyróżniający się komentarz

      To nie jest lepsze traktowanie. To jest logiczne. Dziecko które urodziło się 30 kwietnia żyje na świecie tylko 1 dzień tego miesiąca, więc dostaje pieniądze na ten jeden dzień. Dziwnym bonusem byłoby wypłacić 1000 zł dla dziecka które urodziło się 30.04. i to byłoby wtedy lepsze traktowanie takich rodzin. Bo jak dziecko urodzi się na pierwszego dnia miesiąca to rodzice ponoszą faktyczne wydatki na to dziecko przez cały miesiąc. Czemu rodzic dziecka które urodziło się ostatniego dnia miesiąca miałby dostać 1000 zł tak po prostu skoro dziecko nie generowało w tym miesiącu wydatków?

    • B
      B

      Beata175

      06.06.2020, 15:39

      Wyróżniający się komentarz

      Tak, świadczenie jest wyrównywane w drugą stronę. Jak dziecko urodzi się 30 kwietnia, to na koniec otrzyma swiadczenie za 29 dni kwietnia

Polecane artykuły

Zobacz wszystkie
Zobacz wszystkie