Kredyt indeksowany a denominowany

Kilkanaście lat temu kredyty indeksowane i denominowane do waluty obcej cieszyły się ogromną popularnością. Najchętniej zaciągano je we frankach szwajcarskich. Oprocentowanie było wówczas niskie i stabilne, wydawało się więc, że nie ma żadnego zagrożenia. Niejedna osoba została jednak zaskoczona zmianą kursu jednej waluty w stosunku do drugiej. Obecnie wyróżnia się trzy rodzaje dostępnych kredytów frankowych – indeksowany oraz denominowany to dwa z nich, trzecim jest kredyt walutowy.

Kredyt indeksowany oraz kredyt denominowany to często mylone ze sobą pojęcia. Tymczasem wyróżnia się szereg różnic pomiędzy tymi zobowiązaniami, przez które są to tak naprawdę swoje przeciwieństwa. Różnicami są przede wszystkim: waluta kwoty kredytu, podstawa prawna oraz zakres możliwych do dochodzenia roszczeń. To istotne zmiany, przez które działania prawne związane z tymi typami kredytów będą się różnić.

W latach 2005-2010 banki udzieliły Polakom blisko 900 tysięcy kredytów indeksowanych i denominowanych. Ich atrakcyjność wówczas była spowodowana przede wszystkim niższym oprocentowaniem w stosunku do kredytów w złotówkach, a to za sprawą wysokości stopy bankowej. Wielu osobom wydawało się, że zaciągając kredyt, będą mogli zarobić. Kursy walut wahają się jednak w dwie strony.

Choć popularność kredytów frankowych jest mniejsza niż w ubiegłych latach, nie oznacza to, że nie ma jej wcale. Poznaj podstawowe różnice pomiędzy kredytem indeksowanym a denominowanym!

Waluta kwoty kredytu

Pierwszą, podstawową różnicą między tymi dwoma kredytami jest waluta. W przypadku kredytu indeksowanego wypłatę oraz wartość zobowiązania wyrażamy w złotówkach (PLN). Z kolei w przypadku kredytu denominowanego jego wartość wyrażamy w walucie obcej, np. we frankach szwajcarskich (CHF). Dopiero wypłata tego kredytu następuje w złotówkach po przeliczeniu kwoty na podstawie kursu kupna z dnia wypłaty. Jest to główna różnica pomiędzy tymi kredytami. 

To jednak nie wszystko – dodatkowe zamieszanie wprowadza waluta, w której należy spłacać zobowiązanie. Jest to jednak podstawowa wiedza dla osoby zaznajomionej z tym tematem. Zaciągając kredyt indeksowany, kredytobiorca musi spłacić zobowiązanie w walucie obcej. W przypadku kredytu denominowanego spłata następuje najczęściej w złotówkach, choć zdarzały się sytuacje, w których bank umożliwiał kredytobiorcy spłatę zobowiązania w walucie obcej. Poniższa tabela dokładnie przedstawia, w jakiej walucie zaciąga się, wypłaca i spłaca zarówno kredyt indeksowany, jak i denominowany:

KREDYT INDEKSOWANYKREDYT DENOMINOWANY
KWOTA KREDYTUPLNCHF
WYPŁATA KREDYTUPLNPLN
SPŁATA KREDYTUCHFPLN

Ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu

Istotny aspekt oraz różnicę między kredytami denominowanymi a indeksowanymi do waluty obcej stanowi tzw. ryzyko walutowe, które podejmują kredytobiorcy, zawierając umowę z bankiem. Ryzyko walutowe (ryzyko kursowe) związane jest z możliwością wahań kursu jednej waluty w stosunku do innej. Wahania te wcale nie muszą doprowadzać wyłącznie do pogorszenia sytuacji finansowej jednostki, ale również do jej polepszenia. 

Decydując się na zawarcie umowy o kredyt denominowany, kredytobiorca nie może mieć pewności co do kwoty, jaką ostatecznie otrzyma od banku. Po podpisaniu umowy wartość waluty krajowej może spaść. Wówczas kredytobiorca otrzyma mniejszą sumą pieniędzy, niż zakładał przy podpisywaniu umowy. W odwrotnej sytuacji, gdy kurs waluty krajowej wzrośnie, kredytobiorca otrzyma większą kwotę.

Z kolei kredytobiorca podpisujący umowę o kredyt indeksowany, nie może mieć pewności co do kwoty, którą ostatecznie będzie musiał spłacić. Zna jednak dokładną kwotę, jaką otrzyma od banku. Ryzyko walutowe przewiduje więc trzy scenariusze. W pierwszym kredytobiorca będzie musiał spłacić większą kwotę, niż początkowo otrzymał od banku w ramach kredytu (nie licząc prowizji i odsetek). Drugi, nieco bardziej optymistyczny scenariusz przewiduje, że kredytobiorcy przyjdzie spłacić tą samą bądź zbliżoną kwotę.

Możliwy jest również trzeci scenariusz, według którego kredytobiorca spłaci niższą kwotę. Zaciągnięcie kredytu indeksowanego byłoby więc opłacalne, jeśli cena obcej waluty by spadła. Niestety prognozy walutowe nie zawsze pokrywają się z rzeczywistością, a opieranie się na nich może skutkować utratą pieniędzy. 

Zakres możliwych do dochodzenia roszczeń

Kredyt indeksowany opiera się na klauzuli indeksacyjnej, która wprowadza uzależnienie wartości kapitału do spłaty w konkretnym momencie kursu. Podstawą do uznania tej klauzuli za niezgodną z umową kredytu może być art. 385 Kodeksu Cywilnego 1, który mówi nam, że postanowienia umowy nie wiążą konsumenta, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interes. Jeśli sąd uzna klauzulę indeksacyjną za niedozwoloną ze względu na swoją nieskuteczność, powinna zostać usunięta z umowy – dalsza jej część będzie wówczas wciąż obowiązywać.

Kredytobiorca, który podpisze umowę o kredyt denominowany, jest zobowiązany do spłaty sumy nominalnej, która zależy od bieżącego kursu. Jeśli taka umowa będzie zawierać niedozwolone klauzule, kredytobiorca ma prawo żądać unieważnienia całej umowy – nie tylko tych postanowień, które są abuzywne. Wówczas kredytobiorca może żądać zwrotu wszystkich wpłaconych pieniędzy – łącznie z dodatkowymi opłatami. Jego obowiązkiem jest wówczas jednorazowy zwrot pożyczonego kapitału bez odsetek, co niestety nie zawsze jest dla niego osiągalne. 

Kredytobiorca przed podpisaniem umowy powinien dokładnie się z nią zapoznać. Nie tylko z tymi zapisami, które mówią o jego obowiązkach, ale także prawach.

Zakres możliwych do dochodzenia roszczeń jest więc uzależniony od kredytu, który zaciągnął kredytobiorca. Dopiero po określeniu rodzaju kredytu możliwe jest rozpoczęcie stosownych działań, jeśli oczywiście są one potrzebne. Mając jakiekolwiek wątpliwości co do umowy podpisanej z bankiem oraz jej zgodności z prawem, należy skontaktować się z prawnikiem. Pozwoli to ustalić szczegóły oraz uniknąć naprawdę przykrych sytuacji, które, choć obecnie nie zdarzają się wcale często, w ubiegłych latach dotknęły wielu Polaków. 

Kredyt indeksowany czy denominowany – który jest lepszym rozwiązaniem?

Jak się okazuje, obecnie otrzymanie kredytu indeksowanego bądź denominowanego nie jest wcale proste. Przyznawane są one wyłącznie tym osobom, które posiadają większą część dochodu w walucie kredytu. Zmiana ta wynika z Rekomendacji S, która to została wydana w 2014 roku przez Komisję Nadzoru Finansowego. Ma ona na celu przede wszystkim zapobiegać ryzyku gwałtownych zmian kursów, które w ostatnich latach przysporzyły wielu osobom poważne problemy finansowe. Tak istotne zmiany zostały również wprowadzone ze względu na wyroki wydawane w ostatnich latach przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawach konsumenckich. W zdecydowanej większości były one korzystne dla frankowiczów, co wiązało się z wypłacanymi przez banki odszkodowaniami.

Obecnie banki podchodzą do kredytów walutowych naprawdę ostrożnie i stawiają istotne warunki, które kredytobiorcy muszą spełnić. Pierwszym z nich jest wspomniany dochód. Powinien stanowić równowartość min. 5 tysięcy złotych. To jednak nie wszystko. Kredytobiorca musi również posiadać polskie obywatelstwo, a także być zameldowany w Polsce. Może to być zarówno pobyt stały, jak i tymczasowy. Wówczas możliwe jest zaciągnięcie kredytu walutowego od 100 tysięcy złotych do nawet 3 milionów złotych. Kredytów frankowych obecnie udziela jednak tylko kilka banków w Polsce.

Nie da się jednoznacznie stwierdzić, który z kredytów jest bardziej opłacalny. Dzięki stawianym przez banki warunkom oraz Rekomendacji S, ryzyko walutowe w żaden sposób nie zagraża kredytobiorcy. Zarabiając w walucie obcej, nie musi on martwić się o nagłą zmianę kursu oraz pogorszenie sytuacji finansowej. Jeśli więc zależy Ci na kredycie frankowym, weź pod uwagę wszystkie zalety oraz wady obydwu rozwiązań, skontaktuj się z bankiem oraz podejmij decyzję, która będzie dla Ciebie najkorzystniejsza. 

Źródła:

1. https://www.arslege.pl/niedozwolone-postanowienia-umowne-klauzule-abuzywne/k9/a4249/


Komentarze (0)
Dodaj komentarz

Podobne artykuły