Ktoś wziął na mnie kredyt – co zrobić? Jak się zabezpieczyć?

Jak sprawdzić, czy ktoś wziął na mnie kredyt? Jak się przed tym zabezpieczyć? Jeszcze kilkanaście lat temu wyłudzenie danych osobowych było żmudnym procesem, który rzadko kiedy kończył się dla złodzieja pomyślnie. W dzisiejszych czasach to bardzo pożądana rzecz, o jakiej marzą malwersanci. Dziś nieco szerzej o wyłudzeniach kredytu i zastrzeganiu dokumentów tożsamości.

Chroń swoją tożsamość codziennie!

wyłudzenie pożyczkiKażdy z nas posiada własną tożsamość: indywidualne dane osobowe, PESEL, miejsce i adres zamieszkania, numer telefonu. Dlatego dowód osobisty to nie tylko kawałek plastiku – a bezcenny skarb, który każdego dnia powinniśmy chronić. W samym II kwartale 2019 roku, zgodnie z raportem Związku Banków Polskich, zablokowano ponad 1122 próby wyłudzeń kredytów na łączną kwotę ponad 92,3 mln zł1.

Złodzieje wykorzystują do tego podrobione i kradzione dowody tożsamości, paszporty, prawa jazdy oraz inne ważne dokumenty, na podstawie których łatwo jest zidentyfikować osobę. Przykrym wnioskiem jest również fakt, że złodziej tożsamości z łatwością może zaciągnąć nie tylko kredyt w banku, ale i szybką chwilówkę na dowód w firmie pożyczkowej, podpisać umowę z operatorem telekomunikacyjnym, nabyć sprzęt na raty, założyć firmę, udzielić poręczenia, ukraść wypożyczone auto, a także dokonać innego oszustwa. Nic dziwnego, że w ostatnich trzech miesiącach 2019 roku, Polacy zastrzegli 40, 543 zagubione lub skradzione dokumenty. Jest to najwyższy wynik od 2008 roku! Statystycznie do bazy trafiało aż 446 dokumentów dziennie.

Oszustwo na dowód nie jedno ma imię

Jeśli więc masz świadomość tego, że w ostatnim czasie zgubiłeś dowód bądź przez jakiś czas pozostawał on widoczny dla innych osób – musisz reagować od razu! Niekiedy minuty dzielą od tego, czy ktoś obcy nie wykorzysta Twojej tożsamości. A sposoby, jakimi kierują się przy oszustwie mogą przyprawiać o zawrót głowy.

Czasem, aby wziąć kredyt malwersanci bez skrupułów osobiście udają się do placówki bankowej lub pożyczkowej. Zdarza się także, że działają w zmowie z nieuczciwym pracownikiem banku. Jeszcze sprytniej funkcjonują w sieci – czego konsekwencje mogą być znacznie groźniejsze. Na ukradzioną tożsamość mogą popełniać różne wykroczenia i czyny karalne, które potrafią zrujnować dotychczasowe życie. Niektórzy złodzieje przeszukują śmieci w poszukiwaniu istotnych dokumentów, jak np. wyciągów z konta bankowego, kolejni klonują karty kredytowe, a jeszcze inni podszywają się pod pracownika instytucji finansowej. Są też tacy, którzy celowo zmieniają adres do korespondencji, aby wszelkie rachunki wysyłano w inne miejsce – tym samym zacierając ślady swojej działalności.

Pomysłowo, prawda? Dlatego nie daj się zaskoczyć i poznaj, jak się zabezpieczyć przed kradzieżą!

Padłem ofiarą oszustwa, ktoś wziął na mnie kredyt – co zrobić?

Przede wszystkim musisz przejść do błyskawicznego działania. Pamiętaj, że konsekwencje błahych zaniedbań mogą kosztować Cię nawet utratą wolności osobistej.

Zgłoś się do banku – jeśli zgubiłeś dokument tożsamości lub padłeś ofiarą kradzieży skorzystaj z Systemu „Dokumenty Zastrzeżone”2. To platforma, która skupia w swoim szeregu wszystkie banki w Polsce oraz wiele innych firm i instytucji. Pełna lista Uczestników, ze względu na bezpieczeństwo całego Systemu objęta jest tajemnicą. Co istotne – utracony dowód tożsamości w bankach powinny zastrzegać nie tylko osoby, które mają już rachunki bankowe. To krok, jaki winni są zrobić także konsumenci, którzy nie korzystają z usług bankowych!

System „Dokumenty Zastrzeżone” to portal, na którym publikowane są bieżące informacje, jak właściwie chronić swoje dokumenty. Źródło: dokumentyzastrzezone.pl

System „Dokumenty Zastrzeżone” pozwala zastrzec dokument tożsamości w swoim lub innym banku, którego nie jesteś klientem. Wystarczy, że zgłosisz zastrzeżenie w jednej z instytucji, a informacje te zostaną automatycznie przekazane reszcie uczestników. Dokonasz tego albo osobiście, albo internetowo lub dzwoniąc na numer: +48 828 828 828 (tylko od własnych klientów, po weryfikacji tożsamości).

Oto przykładowe banki komercyjne, które przyjmują zgłoszenia osób niebędących ich klientami:

  • BGŻ PNP Paribas
  • Bank Pocztowy
  • Credit Agricole
  • PKO BP
  • Santander Bank Polska
  • Getin Bank
  • Plus Bank SA
  • Deutsche Bank PBC SA
  • Bank Polskiej Spółdzielczości SA
  • Bank Gospodarstwa Krajowego
  • SGB-Bank S.A.

Pozostałe banki komercyjne zastrzegają dokumenty wyłącznie swoich konsumentów. Pełna lista uczestników znajduje się na stronie dokumentyzastrzezone.pl.

Ktoś wziął na Ciebie kredyt? Powiadom Policję!

Kolejnym sposobem, w którym potwierdzasz swoją dojrzałość, odpowiedzialność i myślenie o konsekwencjach jest bezzwłoczny kontakt z Policją. Postrzeganie świata przez pryzmat: „przecież nic złego nie może mi się przytrafić” jest krótkowzroczne i prędzej czy później niesie ze sobą szereg nieprzyjemnych skutków.

Zgłoszenia na Policji dokonaj, jeśli jesteś pewny, że kradzież dokumentów nastąpiła w wyniku przestępstwa. Zawiadom także najbliższy organ gminy w celu, jak najszybszego wyrobienia nowego dokumentu. Natomiast, gdy przebywasz za granicą udaj się do najbliższej placówki konsularnej. Jeśli padłeś ofiarą wyłudzenia nie zapomnij również, by powiadomić, tzw. podmioty trzecie i instytucje publiczne, które zgodnie z obowiązującym prawem wykorzystują informacje zawarte w dokumencie tożsamości.

Napisz odwołanie do pożyczkodawcy lub kredytodawcy

Co do zasady – złodziej tożsamości może skorzystać z kilku opcji wyłudzenia kredytu – na skradziony lub podrobiony dowód, ale także na kradzież danych z dokumentu. Dlatego, jeśli ktoś wziął na Ciebie pożyczkę, to niezwłocznie napisz odwołanie do firmy pożyczkowej! Wyjaśnij w nim zaistniałą sytuację oraz załącz wszelkie niezbędne dokumenty. Dobrym argumentem jest potwierdzenie, że opłata weryfikacyjna, która służy potwierdzeniu wiarygodności nie została wydana z Twojego rachunku. Jednocześnie wskaż, że na konto nie trafiły żadnego pieniądze z zaciągniętego kredytu.

Inaczej przedstawia się sytuacja z kredytem na podrobiony dokument tożsamości. Wcale nie musiałeś go zgubić, by złoczyńca podstępem mógł zrobić kopię lub skan danych. Dlatego pamiętaj, by pod żadnym pozorem nie pozostawiać w zastaw dokumentów tożsamości.

W przypadku podrobienia danych i zaciągnięcia kredytu również złóż odwołanie do banku. Zapoznaj się z umową kredytową i porównaj podpisy. Faktycznie, bank nie musi uwierzyć w zaistniałą okoliczność – jednak Ty będziesz miał dobry argument w sądzie. Gorzej, gdy zobowiązanie zostało podpisane przez Internet. Wówczas nie masz żadnych dowodów. Nie mniej jednak – nadal możesz wykazać, że nie otrzymałeś żadnych pieniędzy na konto, ani nie dokonywałeś żadnej opłaty weryfikacyjnej.

Załóż profil w Biurze Informacji Kredytowej

Wygodną usługę zastrzegania dokumentów online oferuje BIK. Na stronie www.bik.pl3 odnajdziesz odpowiedzi na wszystkie nurtujące pytania, m.in. „czy ktoś wziął na mnie kredyt”. W tym celu aktywuj usługę Alerty BIK. Dostępna jest 24 godziny na dobę i przez 7 dni w tygodniu. Jak tego dokonać?

1. Na stronie https://nowekonto.bik.pl wypełnij formularz. W tym celu przygotuj dowód osobisty oraz PESEL i wpisz swoje podstawowe dane, a także zaakceptuj wymagane zgody.

2. Potwierdź swoją tożsamość – dokonasz tego za pomocą informacji z dowodu osobistego, paszportu bądź karty pobytu. W celu weryfikacji poproszony zostaniesz też o wpisanie kodu weryfikacyjnego, który w zależności od wybranego dokumentu przyjdzie listem poleconym lub e-mailem.

3. Stwórz hasło do Profilu oraz zaloguj się na konto.

4. Zatwierdź wybraną ofertę i aktywuj Alerty – do wyboru masz ofertę z Alertami w pakiecie podstawowym, za 24 zł/miesięcznie, a także tzw. Alerty w Pakiecie za 99 zł/miesięcznie z paczką usług dodatkowych, np. alerty chroniące Cię przed wyłudzeniami kredytów przez cały rok, wskaźnik BIK prezentujący Twoją zdolność kredytową czy też opcje zastrzeżenia dokumentu tożsamości.

Dlaczego warto aktywować Alerty BIK? Posiadając konto w BIK od razu dowiesz się, czy ktoś obcy nie próbuje zaciągnąć zobowiązania lub podpisać w Twoim imieniu umowę. Dzięki czemu – wyprzedzasz oszusta i masz szansę zareagować na sytuację szybciej niż on! I nawet, jeśli jest to usługa płatna to warto mieć w pakiecie kilka cennych narzędzi, które pozwolą zachować spokój ducha i pewność, że jesteś bezpieczny.

Alerty BIK to natychmiastowa informacja o próbie wyłudzenia zobowiązania. Klient o takiej  sytuacji zostaje powiadomiony niezwłocznie SMS-em lub e-mailem. Źródło: bik.pl

Raport BIK jako kolejna tarcza ochronna

Kolejnym narzędziem, dzięki któremu dowiesz się o swojej sytuacji finansowej są tzw. Raporty BIK. Choć jest do de facto jedynie lektura Twojej historii kredytowej – to na jej podstawie masz możliwość prześledzić szczegółowo każdy swój krok. Dowiesz się także, czy nie masz na głowie żadnych pożyczek, o których nic nie wiesz i sprawdzisz kto oraz kiedy pytał o Twoje dane.

BezpiecznyPESEL.pl – bezpiecznie i z głową

Nie tylko w bankach, ale również w prywatnych firmach pożyczkowych dochodzi do kradzieży tożsamości. Dlatego bezpiecznyPESEL.pl4 to system, który powstał we współpracy z CRIF Services oraz Polskim Związkiem Instytucji Pożyczkowych. Jest to darmowa usługa zastrzeżenia numeru PESEL, dzięki czemu informacja ta błyskawicznie dociera do współpracujących ze sobą wszystkich pożyczkodawców. Do tej grupy należą:

  • Bocian Pożyczki
  • MoneyMan
  • Provident
  • LendOn
  • Zylion
  • Credilo
  • Solven
  • Wonga
  • Filarum
  • YOLO
  • LoanMe
  • Cashalot
  • Vippo
  • VIA SMS

Pełna lista uczestników dostępna jest na www.bezpiecznypesel.pl/uczestnicy5.

Więcej o usłudze przeczytasz w naszym oddzielnym artykule: Bezpieczny PESEL – co to jest i jak działa? Ochroń się przed kradzieżą!

Bezpieczny PESEL to rozwiązanie, gdy Twoje dane trafiły w niepowołane ręce. Źródło: bezpiecznypesel.pl

Zastrzeżenie kredytowe – radykalny krok na ochronę danych!

Chronić swoje dane to postępować w taki sposób, aby nie trafiły one w niepowołane ręce. Dość radykalnym krokiem na zabezpieczenie tożsamości są tzw. Zastrzeżenia kredytowe w BIK. Wystarczy, że poinformujesz banki oraz firmy pożyczkowe, że w najbliższym czasie nie zamierzasz zaciągać żadnych zobowiązań. Dlatego, gdy przestępca będzie składał wniosek o kredyt lub pożyczkę, konkretna instytucja z całą pewnością sprawdzi Twój status w BIK. Niestety ta opcja tyczy się tylko tych firm, które przystąpiły do systemu zastrzeżenia kredytowego.

Państwo ściga przestępców tożsamości!

Dotychczas całkowicie legalne było tworzenie i sprzedawanie replik dokumentów tożsamości. Jednak od 12 lipca 2019 roku weszły w życie zaostrzone przepisy Ustawy o dokumentach publicznych. W imię nowych zmian – z rynku mają zniknąć wszystkie firmy, które zajmują się produkcją replik dokumentów tożsamości, by następnie sprzedać je z dużym zyskiem na rynku. Nowelizacja ustawy traktuje taką działalność jako przestępczą i jest zagrożona karą do dwóch lat pozbawienia wolności. Zaostrzono także przepisy w kwestii kopiowania, kserowania, skanowania i robienia zdjęć dokumentów.

Od 12 lipca skanowanie dokumentów tożsamości jest jednak możliwe wyłącznie wtedy, kiedy przepis wyraźnie o tym mówi, np. prawo bankowe, ubezpieczeniowe, ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i zwalczaniu terroryzmu, prawo regulujące działalność zakładów bukmacherskich lub telkomów – podkreśla Ministerstwo Cyfryzacji6.

6 przykazań ochrony tożsamości

Słowem końca – chronić swoje dane to zapewniać bezpieczeństwo prywatności. Oto profilaktyczne kroki, dzięki którym zagwarantujesz sobie spokój ducha.

1. W bezpiecznym miejscu przechowuj najważniejsze dokumenty – jak, np. dowód osobisty, paszport, prawo jazdy, umowy kredytowe.

2. Nie udostępniaj osobom trzecim dokumentów, jeśli nie jest to koniecznie. Nie zostawiaj ich też w tzw. zastaw.

3. W rozmowie telefonicznej nie podawaj swoich prywatnych danych osobom, których nie znasz – nawet, jeśli te przedstawiają się jako przedstawiciele banku lub firmy finansowej.

4. Korzystaj z dobrodziejstw Internetu w sposób rozsądny. Udostępniaj dane wyłącznie na stronach zweryfikowanych. Mamy tu na myśli:

  • Wybieraj tylko wiarygodne sklepy online
  • Nigdy nie podawaj haseł i loginów osobom postronnym
  • Nie otwieraj e-maili niewiadomego pochodzenia
  • Nie zezwalaj przeglądarce na zapamiętywanie haseł
  • Korzystaj z programów antywirusowych
  • Nie kopiuj numeru rachunku bankowego
  • Sprawdzaj, czy strona internetowa zawiera początek: „https”. Jeśli nie, to nie pozostawiaj tam żadnych danych.
  • Bądź czujny w trakcie przeglądania atrakcyjnych ofert pracy.

5. BIK to jedna z najważniejszych instytucji, w której możesz sprawdzić, czy ktoś nie wziął kredytu na Twoją tożsamość.

6. Nie wykonuj przelewów weryfikacyjnych do przyszłego pracodawcy, pośrednika lub innego nieznanego odbiorcy.

Niestety, inwencja świata przestępczego jest nieograniczona. Dlatego podobnych przykładów istnieje drugie tyle. Bądź zatem przezorny i w każdym przypadku zapobiegaj oraz zapewniaj sobie maksymalne bezpieczeństwo na wypadek utraty bądź kradzieży cennych dokumentów przez złodziejów tożsamości.

 

Źródło:

1. Artykuł „Codziennie banki blokują kilkanaście prób wyłudzeń kredytów na cudze dokumenty”, https://zbp.pl/aktualnosci/komunikaty/Codziennie-banki-blokuja-kilkanascie-prob-wyludzen

2. Strona oficjalna Dokumenty Zastrzeżone, https://dokumentyzastrzezone.pl/

3.  https://www.bik.pl/

4. Strona oficjalna Bezpieczny PESEL, https://www.bezpiecznypesel.pl/

5. https://www.bezpiecznypesel.pl/uczestnicy/

6. Artykuł „Państwo ściga złodziei tożsamości”, https://www.pb.pl/panstwo-sciga-zlodziei-tozsamosci-966037

Autor wpisu: Paulina Krupa

25.10.2019|Porady eksperckie|
Dodaj komentarz