Kwota wolna od zajęcia komorniczego – ile może zabrać komornik?

Choć działania komorników często uznaje się za bezkompromisowe, to zakres ich kompetencji jest ściśle uregulowany przez prawo. Reguluje ono nie to, co ma prawo zająć komornik, ale i z to, do jakiego stopnia może prowadzić egzekucję. W tym celu określona jest kwota wolna od zajęcia komorniczego. Ile może zabrać komornik np. z konta bankowego?

Kwota wolna od zajęcia komorniczego

Problemy z uregulowaniem należności finansowych to powszechny problem, z jakim do czynienia mają co roku miliony osób. Trapi on nie tylko dłużników, którzy muszą szukać rozwiązania na wyjście z narastających kłopotów finansowych, ale i wierzycieli. W końcu długotrwałe nieuzyskiwanie zwrotu pożyczonych pieniędzy, również potrafi być sporym utrapieniem. Szczególnie gdy wierzycielem jest np. osoba prywatna.

Komornik sądowy, czyli funkcjonariusz publiczny

Na wypadek problemów z uzyskaniem należności, istnieje zawód komornika sądowego. Ten funkcjonariusz publiczny, jak mówi definicja, zajmuje się wykonywaniem rozstrzygnięć w roszczeniach cywilnych. Innymi słowy, zadaniem komornika jest próba ściągnięcia należności finansowej z dłużnika na wezwanie wierzyciela, jeśli zawiodły inne instrumenty. Po pomoc komornika może sięgnąć każdy wierzyciel, niezależnie od tego, czy jest osobą fizyczną czy też podmiotem gospodarczym (np. przedsiębiorstwem).

Zasady działania komorników regulowane są przez przepisy zawarte w kodeksie postępowania cywilnego1 . Ponadto, komornicy działają też na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Nadzór administracyjny nad komornikiem pełni prezes sądu rejonowego, przy którym działa komornik.

pożyczki bez bik baner

Sprawdź również:

Komornik sądowy wkracza do działania zazwyczaj wtedy, gdy inne środki zawiodły

O jakich instrumentach, które zawiodły, mowa powyżej? Wierzyciele rzadko kiedy wnioskują do komornika o przeprowadzenie egzekucji komorniczej od razu po pojawieniu się zaległości w spłacie zobowiązania. Zazwyczaj w pierwszej kolejności, przykładowo, wystosowuje się do dłużnika pisemne wezwania do zapłaty. Mają one wzywać go do polubownego rozwiązania kłopotliwej sytuacji, tj. do uregulowania zaległości, zanim wierzyciel wkroczy się na drogę postępowania cywilnego.

Ponadto, wierzyciele próbują niekiedy podjąć się spotkania, w celu przedyskutowania porozumienia. Jeżeli jednak dłużnik nie podejmuje się współpracy lub jego sytuacja finansowa uległa zbyt drastycznemu pogorszeniu, by spłacić należny dług, to do działania poproszeni mogą zostać windykatorzy. Pracownicy takich firm czerpią zyski z uzyskiwania procentu od długu, mediując na rzecz porozumienia między dłużnikiem a wierzycielem.

Stosują oni różne środki perswazji, w celu przekonania dłużnika do uregulowania zadłużenia. Najczęściej przyjmują one formę wykonywania połączeń telefonicznych, a także wizyt w miejscu zamieszkania. Windykator, działając zgodnie z prawem, może jednak tylko ograniczyć się do środków perswazji. Nie ma prawa zastraszać, szantażować czy zmuszać dłużnika do podjęcia się działań w kierunku spłaty. W przypadku braku rezultatów, korzystanie z usług windykatora może okazać się niewystarczające. To właśnie wtedy do działań najczęściej proszony jest komornik.

Kiedy komornik może rozpocząć egzekucję i jak to przebiega?

Aby działania komornika rozpoczęły się, konieczna jest inicjatywa wierzyciela. Musi on wystąpić do sądu, który może wydać drogą postępowania decyzję wstępnie otwierającą furtkę do przeprowadzenia egzekucji komorniczej. Jest to tytuł wykonawczy. By miał on moc sprawczą, musi być on jeszcze obłożony tzw. klauzulą wykonalności. W takim przypadku, wierzyciel może już przejść do sporządzenia wniosku o przeprowadzenie egzekucji komorniczej.

Wierzyciel musi w tym dokumencie zawrzeć informacje dane osobowe dłużnika, tj. jego imię, nazwisko, adres i numer telefonu. Ponadto, potrzebne będzie wskazanie kwoty długu i terminu, w jakim zobowiązanie miało być pierwotnie spłacone. Wierzyciel musi wskazać sposób, w jaki komornik powinien przeprowadzić egzekucję długu. Ten, dokonuje jej na danych częściach majątku, jak np. wynagrodzeniu, ruchomościach, nieruchomości i tym podobnych.

Komornik ma obowiązek pisemnie poinformować dłużnika o zarządzeniu egzekucji, podając datę i dokładną godzinę, kiedy zostanie ona przeprowadzona . Egzekucja komornicza ma miejsce w aktualnym miejscu zamieszkania. Niezależnie od tego, czy jest to mieszkanie lub nieruchomość własnościowa, czy też wynajmowana lub wynajmowana na wespół z inną osobą. Ważne! Egzekucja może mieć miejsce zgodnie z prawem od poniedziałku do soboty w godzinach od 7:00 do 21:00.

Jakie części majątku dłużnika może skonfiskować komornik?

Komornik to funkcjonariusz publiczny posiadający szerokie kompetencje związane ze swoimi działaniami. W przypadku wysłania pisma o zarządzonej egzekucji, komornik ma prawo wkroczyć do mieszkania dłużnika, a ten nie może mu tego utrudniać. Podczas konfiskowania majątku na poczet spłaty długu, komornik może z kolei przejąć tylko mienie zaliczające się tylko do tej kategorii, jakie wskazane zostały przez wierzyciela we wniosku.

W zależności od wskazanej kategorii, komornik zgodnie z prawem może skonfiskować następujące przedmioty.

  • Ruchomości, czyli sprzęt RTV (telewizor, komputer, laptop itd.), biżuterię, obrazy, rzeźby, narty, rower, hulajnogę. Ponadto, w szczególnych przypadkach, skonfiskować można też zostać samochód, ciężarówka, maszyna rolnicza i inne pojazdy o większej wartości.
  • Prawa majątkowe bądź wierzytelność.
  • Nieruchomość, czyli zarówno mieszkanie własnościowe, jak i dom lub działkę.

Ponadto, komornik ma też prawo rozpocząć konfiskatę konta lub kont bankowych, z większością znajdujących się na nich środków. Słowo „większością” jest tutaj niezwykle istotne, gdyż komornik nie może przejąć na poczet długu wszystkich pieniędzy, jakie zgromadzone mamy na koncie bankowym.

Kwota wolna od zajęcia komorniczego – ile wynosi w 2019 roku?

Komornika, który prowadzi egzekucję na rachunku bankowym dłużnika, obowiązują tzw. kwoty wolne od zajęcia komorniczego. Musi on mieć to na względzie, gdy konfiskuje znajdujące się na koncie środki. Niezależnie od kwoty długu, na którego poczet spłaty prowadzone są działania, na rachunku pozostawiona musi zostać wymiar minimalnego wynagrodzenia w kwocie netto.

Oznacza to, że w 2019 roku, po wzroście kwoty płacy minimalnej do 2250 złotych brutto2 , kwota wolna od zajęcia komorniczego to 1634 złote netto. Niezależnie od tego, z jakiego źródła pochodzą środki poniżej tego progu, nie mogą one podlegać zajęciu komorniczemu. Co jednak w kwestii środków finansowych, które znajdują się powyżej tego progu? Powyżej przedstawiamy zasady dotyczące takich środków w zależności od tego, z jakiego źródła wpływają na konto konsumenta.

Kwota wolna od zajęcia komorniczego – zarobki większe od minimalnej krajowej

Jak wygląda kwestia zajęć komorniczych w przypadku osób, które uzyskują dochody większe niż kwota wolna od zajęcia komorniczego? Niestety, w takiej sytuacji zajęciu podlega wymiar kwoty powyżej wartości 1634 złotych. Na przykład, osoba zarabiająca 2800 złotych netto miesięcznie, jeżeli nie posiada na rachunku innych środków i innych wpływów, będzie miała potrącone z wypłaty w ramach egzekucji 1166 złotych.

Zasada ta działa w następujący sposób. Od wymiaru miesięcznej pensji w wymiarze netto należy odjąć wysokość kwoty wolnej od zajęcia komorniczego. Różnica ukaże nam wartość, jaka podlegać będzie konfiskacie przez komornika w ramach prowadzonej egzekucji komorniczej.

To jednak nie wszystko. Osoby zarabiające powyżej 3268 złotych netto mogą kwalifikować się na konfiskatę nie więcej niż 50% wynagrodzenia. Oznacza to, że zarabiając np. 4000 złotych netto, komornik może zająć nie więcej niż 2000 złotych na poczet egzekwowanego długu.

Czego jeszcze komornik nie może poddawać egzekucji?

Jak mówi znowelizowany kodeks postępowania cywilnego z 20 sierpnia 2016 roku, komornik sądowy podczas prowadzenia egzekucji komorniczej na koncie bankowym konsumenta, nie może zająć na nim także świadczeń wychowawczych w jakiejkolwiek kwocie. Do takiego grona zaliczają się:

  • Środki uzyskiwane w ramach programu 500+.
  • Zasiłek socjalny z MOPS.
  • Alimenty.
  • Zasiłek pielęgnacyjny.
  • Zasiłek macierzyński i zasiłek ojcowski.
  • Renty rodzinne dla sierot.
  • Wypłacany przez samorząd terytorialny lub budżet państwa, zasiłek na rzecz rodzin ubogich oraz inne zasiłki wypłacane dla potomstwa.

Zasada dotycząca wyłączenia świadczeń wychowawczych spod zajęcia komorniczego obowiązuje niezależnie od reguły związanej z kwotą wolną od zajęć komorniczych na rachunku bankowym, tzn. 1634 złotych netto w 2019 roku. Jeżeli dłużnik uzyskuje zatem wpływy z tytułu 500+, to komornik pozostawia wolną kwotę 1634 złotych + 500 złotych ze świadczenia 500+. Tak samo działa to z innymi, wyżej wymienionymi świadczeniami wychowawczymi.

Niestety, niekiedy może się okazać, że konieczne będzie pisemne wykazanie na podstawie np. decyzji co do przyznania świadczenia, że uzyskuje się je dokładnie z tego tytułu. W przeciwnym razie, komornik może rutynowo skonfiskować wszystkie środki powyżej kwoty 1634 złotych na rachunku bankowym.

Zajęcia komornicze a emerytura i renta

Omawiając już zasady dotyczące zajęć komorniczych dla dochodów, warto jeszcze zwrócić uwagę na osoby uzyskujące emeryturę i rentę. Także i w przypadku tych świadczeń, prawo określa zasady zajmowania ich przez komornika i procentowej wartości, jaka nie podlega egzekucji.

W przypadku emerytury, kwota wolna od zajęcia wynosi 75% minimalnej emerytury. W 2019 roku jest to 1100 złotych, co oznacza, że 3/4 jej wartości wynosi 825 złotych w wymiarze netto3 .

Jeżeli mowa z kolei o rencie, to istnieją dwa warunki co do kwoty wolnej od zajęcia komorniczego. Zależy to od rodzaju renty, jaką dłużnik otrzymuje.

  • 825 złotych. Tyle wynosi kwota wolna od zajęcia dla renty socjalnej, renty rodzinnej, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i zasiłku chorobowego.
  • 618,75 złotych. Tyle z kolei wynosi kwota wolna od zajęcia komorniczego dla osób, które uzyskują rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Umowa zlecenie, a renta i emerytura

Niestety, osoby, które jednocześnie posiadają emeryturę lub rentę oraz otrzymują dochody w ramach umowy zlecenie, nie mogą liczyć na to, że ich dochód będzie objęty wyżej wspomnianą zasadą co do kwot wolnych od zajęć. Komornik bowiem stwierdza w takich przypadkach, że zarobki nie są jedynym źródłem dochodu dłużnika. Co za tym idzie, świadczenie emerytalne lub rentę uznaje się  za dodatkowe źródło dochodu.

W ten sposób, za kwotę wolną od zajęcia komornik rozumie sumę świadczenia z miesięcznym dochodem, przez co komornik może zająć większą część dochodu, niż w przypadku, gdyby dłużnik nie uzyskiwał emerytury lub renty. Wtedy, z dochodu zawsze zachować trzeba zostać wspomniane 1634 złote netto.

Kwota wolna od zajęcia komorniczego – wyjątki

Wyżej wspomniane zasady tyczą się przypadków, gdy np. komornik prowadzi działania na poczet spłaty długu powstałego z powodu zaległości z tytułu spłaty pożyczki, uregulowania faktury lub opłacenia czynszu. Nie stosuje się nich jednak w przypadku dłużników alimentacyjnych lub osób posiadających innego rodzaju długi. Wówczas, nie obowiązują zasady co do kwoty wolnej od zajęcia komorniczego.

  • W przypadku dłużników alimentacyjnych, zajęciu może podlegać do 60% dochodu.
  • W przypadku innego rodzaju dłużników, zajęciu może podlegać do 50% dochodu.
Źródła:

1. https://www.arslege.pl/kodeks-postepowania-cywilnego/k14/s732/

2. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001794

3. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-emeryturach-i-rentach-z-funduszu-ubezpieczen-spolecznych/

Autor wpisu: Michał Frankowski

28.03.2019|Porady eksperckie|
Dodaj komentarz