Pełnomocnictwo ogólne, rodzajowe i notarialne – wzór

Zdarzają się sytuacje i okoliczności, w których konsument lub osoba prowadząca przedsiębiorstwo nie może reprezentować samego siebie np. w sprawach urzędowych. Wówczas godnym uwagi rozwiązaniem może okazać się skorzystanie z rozwiązań pośrednictwa. Pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnictwo rodzajowe i pełnomocnictwo notarialne – czym się wyróżnia? Przedstawiamy.

Pełnomocnictwo ogólne

U każdego z nas mogą pojawić się okoliczności wymagające wizyty w urzędzie, banku lub innych miejscach, gdzie dokonywane są tzw. oficjalne czynności. Najczęściej ma to formę podpisania umowy, pokwitowania innego ważnego dokumentu lub dokonania innych, ważnych i wiążących czynności. Zdawać się może, że wymaga to od osoby fizycznej lub przedsiębiorcy bezwzględnego obowiązku dokonania tego osobiście. Niestety, na skutek wydarzeń losowych, natłoku obowiązków, kłopotów zdrowotnych itd. może się okazać, że nie będzie to możliwe.

Pełnomocnictwo jako wyręczenie

Na szczęście, w takich sytuacjach prawo daje możliwość skorzystania z tzw. pełnomocnictwa. To wartościowe rozwiązanie dla osób, które mają w zanadrzu osoby, które darzą zaufanie. Za pomocą prostej czynności prawnej mogą one stać się pośrednikami, którzy mogą wyręczyć konsumenta lub przedsiębiorcę z dokonywania różnego rodzaju formalnych czynności. Nim jednak skorzysta się z takiego rozwiązania, warto znać szczegółowe parametry, jakie na temat pełnomocnictwa ustala polskie prawo.

Co więcej, wyróżnić można też różne rodzaje pełnomocnictwa. W zależności od okoliczności i indywidualnego przypadku, konkretny rodzaj pełnomocnictwa może okazać się lepiej lub gorzej dopasowany do danej sytuacji. W dzisiejszym poradniku przedstawiamy nie tylko najważniejsze informacje na temat pełnomocnictwa, ale i charakteryzujemy wzory pism, jakie są wymagane przy dopełnianiu formalności z tym związanym.

Czym jest pełnomocnictwo i jaka jest dla tego podstawa prawna?

Zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego1 , pod pojęciem pełnomocnictwa kryje się upoważnienie w świetle prawa osoby trzeciej do reprezentowania jej interesów w konkretnej sytuacji. Jest to upoważnienie dokonywane za pomocą oświadczenia woli. Dzięki temu, osoba stająca się pełnomocnikiem może wykonywać określone czynności prawne jak np. podpisywanie określonych dokumentów. Każdy, kto zostaje pisemnie upoważniony przez zainteresowanego do wykonywania określonych czynności, jest w świetle prawa osobą reprezentującą jego interesy i zastępującą go w określonych działaniach.

Pełnomocnictwo powinno zostać przypieczętowane za pomocą stosownego pisma, na którym zawarte zostają dane osobowe obu stron i przedmiot ustaleń. Pozwala to w czytelny i niepodważalny sposób określić jasno kompetencje pełnomocnika. Co więcej, także zakres jego działań i sposób, w jaki ma reprezentować interesy udzielającego pełnomocnictwa. Pamiętając o dacie i miejscu sporządzenia dokumentu, a także podpisach obu stron, uzyskuje się dokument będący zabezpieczeniem interesów obu stron. Co więcej – pełnomocnictwo może też zostać sporządzone w towarzystwie notariusza. Co warto wiedzieć – może to pozwolić uniknąć wątpliwości na temat zasadności dokumentu w obliczu np. wizyty w urzędzie.

Warto pamiętać o procedurach, pełnomocnik przekroczy wyznaczone kompetencje lub w inny sposób złamie zawarte postanowienia. Ważność umowy i to, czy została ona naruszona, ocenia tylko osoba udzielająca pełnomocnictwa i to od jej głosu jest to uzależnione2 . Pamiętajmy – pełnomocnictwo to nie umowa!

Kto może zostać pełnomocnikiem?

Kodeks cywilny zakłada bardzo swobodne kryteria, jakie należy spełnić, by z powodzeniem zostać mianowanym przez kogoś pełnomocnikiem. Zgodnie z art. 1003 , taką funkcję może objąć już osoba mająca jedynie część czynności prawnych (np. pow. 13. roku życia). Co za tym idzie, na pełnomocnika można wyznaczyć nie tylko osoby w bardzo szerokich kryteriach wiekowych. Ponadto, także niezależnie od m.in. stanu majątkowego, wykształcenia, stopnia pokrewieństwa, znajomości lub powinowactwa itd.

Jakie rodzaje pełnomocnictwa wyróżniamy?

W zależności od okoliczności, charakteru czynności, do jakich wykonania chcemy kogoś wyznaczyć i innych czynników, zastosowanie mogą znaleźć różne odmiany pełnomocnictwa. Rodzaj pełnomocnictwa jest też zazwyczaj zróżnicowany pod kątem zakresu kompetencji pełnomocnika. Z tego względu warto wiedzieć, w jaki sposób dzielą się poszczególne pełnomocnictwa i które z nich będzie optymalne w określonych okolicznościach. Wyróżniamy 3 rodzaje: pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnictwo rodzajowe oraz pełnomocnictwo notarialne.

Czym jest pełnomocnictwo ogólne? Charakterystyka i wzór

Pierwsza odmiana pełnomocnictwa, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy najbardziej ogólnych sytuacji bez szczególnej, doprecyzowanej charakterystyki. Pełnomocnictwo ogólne dobrze sprawdza się w sytuacjach związanych zarówno z relacjami osób fizycznych, jak i przedsiębiorców. Wobec tych pierwszych, pełnomocnictwo ogólne sprawdza się, gdy np. ktoś chce poprosić swojego przyjaciela o odebranie w jego imieniu listu poleconego z poczty. Ponadto, także w przypadku potrzeby wyręczenia nas podczas wizyt w placówkach służby zdrowia, oddziałach ZUS, organach samorządowych itd.

W przypadku sektora przedsiębiorstw, pełnomocnictwo ogólne sprawdza się, gdy np. przedsiębiorca potrzebuje osoby, która będzie go reprezentować przy odbieraniu lub podpisywaniu urzędowych pism. Ponadto, opisywany rodzaj pełnomocnictwa jest też przewidziany w okolicznościach stawiania się w czyimś imieniu w urzędach. Ponadto, także organach władzy publicznej, organach administracyjnych czy sądach. Pełnomocnictwo ogólne sprawdza się ponadto także wtedy, gdy wyznaczona osoba ma reprezentować kogoś w relacjach z innymi podmiotami gospodarczymi, osobami fizycznymi itp.

Pobierz wzór

To, co stanowi ważny element charakterystyki pełnomocnictwa ogólnego, to konieczność sporządzenia zawartych ustaleń na piśmie. Jest to konieczne, gdyż niedopełnienie tego obowiązku stawia ustalenia obu stron jako nieważne, niewiążące i nieobowiązujące. Z tego względu, chcąc zawrzeć ustalenia pełnomocnictwa ogólnego, warto zaoszczędzić czas korzystając z przygotowanego przez nas gotowego wzoru dokumentu. Co prawda nie ma odgórnie narzuconego wzoru, jednak nasze pismo zawiera wszelkie niezbędne, poniższe informacje.

  • Imię i nazwisko udzielającego pełnomocnictwa, a także pełnomocnika.
  • Numer PESEL obu stron umowy.
  • Numer i seria dowodu tożsamości, np. dowodu osobistego.

Czym jest pełnomocnictwo rodzajowe? Charakterystyka i wzór

Kolejna odmiana pełnomocnictwa, jaką charakteryzujemy, jest pełnomocnictwo rodzajowe. Polega ono na upoważnieniu danej osoby trzeciej do pełnienia precyzyjniej, niż w przypadku pełnomocnictwa ogólnego, zdefiniowanych czynności. Artykuł 98 Kodeksu cywilnego4  określa to jako “czynności wykraczające poza zakres zwykłego zarządu”. Innymi słowy, pełnomocnictwo rodzajowe może być odpowiednim rozwiązaniem w sytuacji, gdy chce się kogoś upoważnić do np. odebrania pieniędzy jednorazowo lub regularnie lub podpisania umowy wynajmu mieszkania.

Poza czynnościami typowymi dla osób fizycznych, także i w przypadku przedsiębiorców pełnomocnictwo rodzajowe może znaleźć powszechne zastosowanie. Warto tutaj przytoczyć za przykład sytuacje, w których chce się dokonać zmian w strukturze własności spółki. Pełnomocnictwo rodzajowe może się zatem przydać podczas delegowania kogoś do dopełnienia formalności przy sprzedaży spółki lub części akcji. Ta forma reprezentowania interesów przedsiębiorcy będzie też dobra przy wzięciu udziału w przetargu lub licytacji. Może też się okazać nieoceniona przy bardziej prozaicznych czynnościach, jak np. przedłużeniu umowy najmu lokalu biurowego lub zawieranie umów z nowymi pracownikami.

Podobnie jak w przypadku innych odmian pełnomocnictwa, zalecamy zawierać takie ustalenia na piśmie. Zabezpiecza to interesy obu stron, ale i pozwala w jasny sposób określić kompetencje, jakie powierza się trzeciej osobie. To szczególnie ważne w kontekście pełnomocnictwa rodzajowego, które skupia się na poleceniu komuś wykonania precyzyjniej, niż w pełnomocnictwie ogólnym, zdefiniowanych czynności. Pismo, które przedstawiamy w poniższym wzorze, powinno zawierać zatem następujące informacje.

  • Imię i nazwisko udzielającego pełnomocnictwa, a także pełnomocnika.
  • Numer PESEL obu stron umowy.
  • Numer i seria dowodu tożsamości, np. dowodu osobistego.
  • Określenie kompetencji, jakie będzie mieć pełnomocnik.

Czym jest pełnomocnictwo notarialne? Charakterystyka i wzór

Ostatnim scharakteryzowanym dziś rodzajem pełnomocnictwa jest tzw. pełnomocnictwo notarialne, zwane też szczególnym. Stosuje się to w sytuacjach, które dotyczą pojedynczej, jednorazowej i jasno określonej czynności. Pełnomocnictwo notarialne powinno być zatem stosowane w przypadku chęci oddelegowania osoby trzeciej do np. dopełnienia formalności przy sprzedaży samochodu lub nieruchomości, nie wykraczając poza te czynności.

Co więcej, pełnomocnictwo notarialne jest też optymalnym trybem podczas innych czynności związanych ze statusem prawnym nieruchomości. Można tu wymienić np. dział spadku, którego jest ona częścią, a także zniesienie prawa własności, nabycie prawa użytkowania wieczystego itd. Pełnomocnictwo szczególne sprawdza się zatem dobrze w przypadku działań związanych ze zmianami w strukturze własności cennego mienia.

Warto pamiętać, że – jak wskazuje sama nazwa – pełnomocnictwo notarialne powinno zostać pokwitowane w towarzystwie i z udziałem notariusza. Dotyczy ono bowiem ważnych czynności prawnych, które dotyczą rozporządzania wartościowym mieniem. Co więcej, pismo zawierające ustalenia pełnomocnictwa notarialnego powinno zawierać jasno sprecyzowane informacje na temat czynności, jaką wykonać ma w imieniu udzielającego pełnomocnictwa osoba trzecia. Oto najważniejsze z nich.

  • Imię i nazwisko udzielającego pełnomocnictwa, a także pełnomocnika.
  • Numer PESEL obu stron umowy.
  • Numer i seria dowodu tożsamości, np. dowodu osobistego.
  • Jasne sprecyzowanie czynności, jaką wykonać ma w naszym imieniu pełnomocnik.

Ile kosztuje udzielenie pełnomocnictwa notarialnego?

Jak wspomniano w wyżej przytoczonych akapitach, jedynie pełnomocnictwo notarialne (szczegółowe) zawsze musi zostać sporządzone w kancelarii notarialnej. Co za tym idzie, wiąże się to z dodatkowymi kosztami, które musi ponieść strona, z której inicjatywy zawierane są ustalenia pełnomocnictwa. Opłaty te prezentują się następująco.

  • Za sporządzenie pełnomocnictwa do dokonania jednej czynności ponosi się koszt 30 zł i 20% podatku VAT.
  • Jeżeli pełnomocnictwo dotyczy więcej niż jednej czynności, to opłata dla kancelarii notarialnej wynosi 100 złotych i 23% podatku VAT.

Ponadto, od każdej strony pełnomocnictwa notariusz pobiera 6 złotych + 23% podatku VAT prowizji.

Kiedy pełnomocnictwo traci ważność?

Warto wiedzieć, że zgodnie z art. 101 Kodeksu cywilnego5 , osoba udzielająca pełnomocnictwa (czyli mocodawca), ma prawo w każdej chwili je odwołać. Wyjątkiem są tutaj sytuacje, w których mocodawca dobrowolnie ustalił wcześniej, że zrzeka się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Ponadto, pełnomocnictwo traci ważność w momencie śmierci któreś ze stron ustaleń. Dzieje się tak, jeśli znów – inaczej nie ustalono przy zawieraniu pełnomocnictwa, zastrzegając, że będzie ono ważne także po śmierci dowolnej ze stron.

Co warto dodać, po wygaśnięciu pełnomocnictwa, osoba pełniąca funkcję pełnomocnika ma obowiązek zwrócić mocodawcy wszystkie dokumenty będące przedmiotem pełnomocnictwa. Może też dostarczyć mu odpis dokumentu lub dokumentów, zaznaczając, że pełnomocnictwo wygasło. Kwestię tę reguluje art. 102 Kodeksu cywilnego6 .

Źródła:

1. https://www.arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s1955/

2. https://www.arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s1955/

3. https://www.lexlege.pl/kc/art-100/

4. https://www.arslege.pl/pelnomocnictwa-rodzaje/k9/a1105/

5. https://www.lexlege.pl/kc/art-101/

6. https://www.lexlege.pl/kc/art-102/

Pełnomocnictwo ogólne, rodzajowe i notarialne – wzór
5 (100%) 1 głos[ów]

Autor wpisu: Michał Frankowski

2019-08-05T08:34:06+02:0007.08.2019|Porady eksperckie, Wzory pism|
Dodaj komentarz