Przedawnienie pożyczki – kiedy następuje?

Nie każdy klient instytucji pozabankowych jest świadomy tego, że według prawa pożyczki ulegają w pewnym momencie przedawnieniu. Po jakim okresie można liczyć na przedawnienie swoich długów i z jakimi konsekwencjami się to wiąże? Poznaj tajniki tego rozwiązania prawnego.

Przedawnienie roszczeń ma miejsce nie tylko w przypadku pożyczek, ale także kredytów, rachunków, mandatów czy rat za zakupione sprzęty. W kontekście pożyczek najważniejszą kwestią, która wpływa na przedawnienie, jest rodzaj zobowiązania (prywatne czy firmowe).
Nie mniej kluczowy jest ustalony typ spłaty danej pożyczki (ratalna lub do oddania w całości) oraz jej oficjalny/nieoficjalny charakter. Jeśli nie została podpisana umowa pożyczki, trudno jest ustalić, kiedy ma nastąpić jej przedawnienie, ponieważ nie jest znana data spłaty zobowiązań.

Przedawnienie pożyczki prywatnej i firmowej

Kwestia przedawnienia pożyczek określana jest przez zapis Kodeksu cywilnego. Odnosi się do niej artykuł 1181 o następującym brzmieniu:

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Dlatego warto pamiętać o tym, że inaczej traktowane są pożyczki prywatne i firmowe w kontekście przedawnienia. Ważna zmiana nastąpiła 9 lipca 20182 , gdy okres przedawnienia pożyczek prywatnych zgodnie z nowelizacją ustawy został skrócony z 10 do 6 lat. Aktualnie sytuacja wygląda następująco:

  • przedawnienie pożyczki prywatnej następuje po 6 latach
  • przedawnienie pożyczki firmowej następuje po 3 latach

Należy zaznaczyć, że moment, od którego zaczyna naliczać się przedawnienie pożyczki, liczony jest od ustalonej daty spłaty zobowiązań, nie od dnia podpisania umowy.

Jak wyliczyć datę przedawnienia pożyczki?

Przed wspomnianymi już zmianami w ustawie, które dokonały się w 2018 roku, dokładne ustalenie daty, kiedy następowało przedawnienie roszczeń, nie było zbyt proste. Ustawa mówiła o następnym dniu po dniu, kiedy nastąpiło np. trzyletnie przedawnienie. Trudności powodowały też lata przystępne, dłuższe i krótsze miesiące czy dni wolne od pracy. Kończyło się to często bardzo różnymi interpretacjami sądowymi i komorniczymi. Wprowadzone zmiany dają możliwość bardziej klarownego obliczenia daty m.in. przedawnienia pożyczki bankowej.

Według aktualnych zasad, pożyczka staje się zobowiązaniem naturalnym (nie wymaga już spłaty) w ostatni dzień roku, w którym upływa termin jej przedawnienia. Jest to zatem wygodne i proste rozwiązanie, które nie daje już podstaw do rozbieżnych interpretacji. Warto jednak zaznaczyć, że wydłuża się w ten sposób okres przedawnienia pożyczki. Gdy termin spłaty zobowiązań minie np. 9 stycznia 2020 roku, pożyczka firmowa przedawni się dopiero 31 grudnia 2023 roku. Tym samym ustawowe 3 lata mogą wydłużyć się prawie do 4 lat.

Przedawnienie rat i przedawnienie odsetek

Przedawnienie pożyczki może mieć różny bieg, a zależne jest to od typu jej spłaty. Gdy zobowiązanie oddajesz w całości – dniem, w którym rozpoczyna się przedawnienie, jest termin zwrotu pożyczki wraz z odsetkami. To inaczej niż w przypadku pożyczki ratalnej – każda rata ma osobną datę przedawnienia. Warto pamiętać także o tym, że odsetki przedawniają się razem z pożyczką w ten sam, ostatni dzień danego roku.

Przedawnienie pożyczki – jakie są konsekwencje?

Mógłbyś więc wyciągnąć mylny wniosek, że nie warto spłacać swoich zobowiązań, czekając na przedawnienie się pożyczki. Tego rodzaju postępowanie po pierwsze jest nieuczciwe, a po drugie może się wiązać z przykrymi konsekwencjami. Po przedawnieniu się pożyczki rzeczywiście staje się ona tzw. zobowiązaniem naturalnym. Znaczy to tyle, że nie można już dochodzić jego spełnienia w trybie przymusu państwowego. Niestety, istnieje też możliwość przerwania biegu przedawnienia, który rozpoczyna bieg ważności zobowiązania od początku. Dokładnie piszemy o tym w kolejnym akapicie.

Gdy dojdzie do przedawnienia roszczeń, firma pożyczkowa ma prawo ostrzec inne podmioty, przed nieuczciwym pożyczkobiorcą. Jednym z podstawowych narzędzi, którymi władają instytucje pozabankowe, jest możliwość wpisania osoby, która nie spłaciła swoich długów na jedną z list dłużników. Należą do nich:

  • BIK,
  • KRD,
  •  ERIF,
  • BIG Infomonitor,
  • KBIG,
  • mBIG.

Oczywiście nie każda z wymienionych powyżej list ma taką samą moc. W kontekście chęci wzięcia kolejnych pożyczek najważniejszy jest BIK, KRD i ERIF, które są głównie sprawdzane przez instytucje pozabankowe. Gdy zostaniesz więc wpisany na którąś z list, możliwość otrzymania chwilówki drastycznie spada. Istnieją podmioty, które są w stanie udzielić pożyczki nawet z niefortunną historią kredytową, jednak trzeba się wtedy liczyć z wysokimi odsetkami.

Zobacz także: Chwilówki bez BIK

Warto pamiętać o tym, że wpis na którąś z list dłużników może skutkować także kłopotami z otrzymaniem kredytu, a nawet zakupem sprzętu na raty. Informacja o nierzetelności ciągnie się za kredytobiorcą przez długie lata. Stąd niektóre osoby, które nie spłaciły swoich zobowiązań, decydują się na uregulowanie należności nawet wtedy, gdy uległy one przedawnieniu. Podejmując taki krok, istnieje szansa na to, że zostanie się wymazanym z list dłużników.

Przerwanie biegu przedawnienia

Firmy pozabankowe nie reagują tylko wtedy, gdy określona pożyczka ulegnie już przedawnieniu. Tym instytucjom zależy przede wszystkim na tym, aby odzyskać pożyczone pieniądze wraz z prowizją czy odsetkami. Pomocą w odzyskaniu należności jest tzw. przerwanie biegu przedawnienia, dzięki któremu jego termin zacznie być naliczany od początku. Artykuł 123 Kodeksu cywilnego przewiduje trzy sposoby na przerwanie przedawnienia3 . Są to:

  • pierwsze rozwiązanie opiera się na wolnej woli pożyczkobiorcy, który musi uznać roszczenia, aby nie uległy one przedawnieniu,
  • druga opcja ma związek z zaangażowaniem sądu lub komornika – każdorazowe wszczęcie sprawy związanej z niespłaconymi długami zatrzymuje bieg przedawnienia, a zaczyna ono biec od początku w dniu rozstrzygnięcia sądowego,
  • trzeci sposób ma związek z podjęciem mediacji, których rozpoczęcie wstrzymuje bieg przedawnienia.

Przedawnienie pożyczki a ugoda z firmą pożyczkową

Unikanie spłaty swoich należności może wiązać się z niekomfortowymi sytuacjami oraz dużym stresem. Pożyczkodawcy, próbując odzyskać swoje środki, wysyłają listy, telefonują do dłużników, wystawiają monity oraz mogą skierować sprawę do sądu. Tego rodzaju próby podejmowane przez firmę pozabankową mogą wiązać się ze wzrostem kosztów pożyczkowych. Nawet gdy pożyczka wraz z odsetkami się przedawni, nieuczciwy dłużnik może być narażony na opłaty sądowe. A te ostatecznie mogą wynieść więcej niż koszt poszczególnych rat.

Biorąc pod uwagę ten element, jak i możliwość bycia wpisanym do jednej z baz dłużników, nie warto unikać spłaty swoich zobowiązań. Wiele z firm pożyczkowych udostępnia możliwość chwilowego odroczenia rat lub konsolidacji zadłużenia, gdy posiada się więcej niż jedną niespłaconą pożyczkę. Oczekiwanie na przedawnienie zadłużenia może być bardzo wyczerpujące i trwa zdecydowanie dłużej niż ustawowe trzy lata ze względu na opcję zerwania jego biegu. Pożyczkodawcom zależy na odzyskaniu swoich pieniędzy, stąd mogą oni skierować sprawę do egzekucji komorniczej. Firmy obsługujące zadłużenia znają szereg skutecznych metod, dzięki którym pożyczka może nie ulec przedawnieniu. Dlatego, zamiast uciekać od odpowiedzialności, lepiej spróbować spłacić swoje wierzytelności. Pozwoli to spokojnie odetchnąć i zachować możliwość brania pożyczek w przyszłości, dzięki czystej historii kredytowej.

Źródła:

1. https://www.arslege.pl/terminy-przedawnienia-roszczen/k9/a1134/

2. https://www.rp.pl/Opinie/307099976-Nowe-zasady-egzekucji-dlugow—nowelizacja-kodeksu-cywilnego.html

3. https://www.arslege.pl/przypadki-przerwania-biegu-przedawnienia/k9/a1139/

 

Autor wpisu: Kornel Kowalczyk

Dodaj komentarz