Przychód a dochód – jaka jest różnica? Dowiedz się, jak je rozróżniać!

W kolokwialnym języku, dość popularne jest używanie zamiennie słów: przychód i dochód. W rzeczywistości jednak oba pojęcia oznaczają coś zupełnie innego i nie powinno traktować się ich jako synonimów! Co to jest przychód, a czym jest dochód? Jakie różnice są między nimi? Podpowiadamy.

Przychód – czyli łączna wartość zarobku

przychódW polskiej ustawie o rachunkowości – przychód rozumie się jako “powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli”1. Prościej? Terminem przychodu określa się kwotę pieniężną, jaką dana osoba uzyskała na mocy transakcji lub prowadzonej działalności. W zamyśle może to być wynik pracy nakładczej, prowadzenia działalności gospodarczej, ale także sytuacji, w których wynajmujemy nieruchomości.

Przychód jest więc korzyścią majątkową – z tą uwagą, że nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji finansowej! Dlaczego? Przyczynę tę bardzo prosto wytłumaczyć na przykładzie:

Jan X dostał zlecenie na wysprzątanie sali uczniowskiej za 150 zł. Zanim jednak przystąpił do powierzonej mu pracy, musiał nabyć odpowiednie środki czystości. W sklepie wydał na nie 50 zł.

Pierwotna kwota, jaką otrzymał Jan X wynosi 150 zł i jest ona jednocześnie przychodem zaistniałej transakcji. Łatwo jednak stwierdzić, że nie jest to faktyczny zarobek Jana, który część uzyskanych środków musiał przeznaczyć na kupno detergentów. I właśnie kwota, jaką wydał w sklepie stanowi koszty uzyskania przychodu. Dlatego przychód Jana X pomniejszony o koszty jego uzyskania to zysk, jaki zainkasował na wysprzątaniu sali.

Oczywiście, przychód podlega prawnym regulacjom, dlatego powyższy przykład jest stricte poglądowy. Co więcej – Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych2 prezentuje szczegółowy katalog przysporzeń, które uznawane są właśnie za przychód.

Co można uznać za przychód?

Za przychód, a więc tym samym przysporzenia, które mogą przyczynić się do uzyskania dochodu uznaje się wszelkie korzyści majątkowe o charakterze trwałym. Zgodnie z art. 12 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych3 mogą to być przychody:

-Ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy,

-Z emerytury, renty lub świadczenia przedemerytalnego,

-Działalności rolniczej lub członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną występujących w formie:

  • Wynagrodzenia za nadgodziny
  • Płacy zasadniczej
  • Różnego rodzaju datków, nagród oraz ekwiwalentów za niewykorzystany urlop
  • Świadczeń pieniężnych ponoszonych za pracownika
  • Innych nieodpłatnych oraz częściowo odpłatnych świadczeń

Co więcej, na mocy art. 144 do przychodów zalicza się również kwoty należne – czyli takie, które faktycznie nie zostały otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. W przypadku czynnych podatników VAT, za przychód uznaje się sumę należną z tytułu sprzedaży produktów lub usług, pomniejszoną o należny podatek VAT.

Rodzaje przychodów – jakie są?

dochód a przychódW świetle obowiązujących przepisów podatkowych wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje przychodów: Są to odpowiednio:

  • Przychód ze sprzedaży – to łączna suma wszystkich sprzedanych towarów, produktów, wyrobów, robót lub usług,
  • Przychody finansowe – to wartość otrzymanych wpłat na poczet zrealizowanych transakcji finansowych, np. sprzedaż papierów wartościowych, udzielenie oprocentowanej pożyczki bądź zamknięcie lokaty oszczędnościowej,
  • Przychód operacyjny – środki otrzymane na mocy prowadzonej działalności operacyjnej, np. otrzymanie odszkodowania.

Na podstawie więc samego przychodu nie można ocenić sytuacji ekonomicznej pracownika. Dopiero po odjęciu kosztów możemy mówić o dochodzie – warto o tym pamiętać!

Koszty uzyskania przychodu – co przez nie rozumiemy?

Przy wyjaśnianiu różnicy między przychodem, a dochodem nie sposób pominąć pojęcia kosztów uzyskania przychodu. Najprościej mówiąc są to wszelkie wydatki poniesione, w celu uzyskania przychodu, jego zachowania lub zabezpieczenia. Jednak muszą to być koszty wyłącznie powiązane z prowadzoną działalnością pozarolniczą lub gospodarczą. Powinny być również:

  • Odpowiednio udokumentowane
  • Pozbawione cech wydatków o charakterze osobistym dla przedsiębiorcy!

Warto przy tym pamiętać, że nie wszystkie wydatki mogą zostać wliczone do kosztów podatkowych – nawet, jeśli są związane z daną aktywnością. W art. 23 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych5 zawarty jest katalog wydatków wyłączonych z przychodów. Są to wszelkie koszty zawinione przez podatnika, a także:

  • Kary umowne
  • Wydatki na spłatę pożyczek i kredytów, za wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych zobowiązań,
  • Opłaty na spłatę innych długów, w tym gwarancji i poręczeń
  • Odsetki za nieterminowe wpłaty należności,
  • Mandaty i grzywny oraz odsetki od tych zobowiązań,
  • Jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych, w wysokości określonej przez ministra,
  • Podatek dochodowy, podatek od spadku i darowizn,
  • Wierzytelności odpisane jako przedawnione,
  • Kary związane z prowadzoną egzekucją komorniczą,
  • Inne opłaty sankcyjne, które podlegają wpłacie do budżetu państwa lub samorządu terytorialnego.

Co więcej – wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje kosztów uzyskania przychodu:

-Koszty bezpośrednie – to wydatek mający bezpośredni związek z uzyskanym przychodem, np. nabycie towarów handlowych,

-Koszty pośrednie – to wydatek nie bezpośrednio powiązany z przychodem, np. opłata czynszu, zakup wyposażenia biura.

Dochód = suma wszystkich przychodów, od których odjęto koszty

W taki razie, czym jest dochód? To nic innego, jak rzeczywista wartość pieniądza, jaką zarobił dany użytkownik, dzięki konkretnej transakcji lub podjętym działaniom. Jest to więc “czysty zysk” uzyskany, już po odjęciu wszelkich kosztów podatkowych. Suma ta jest ostateczna i bezpośrednio trafia do kieszeni pracownika.

Jednak, aby w ogóle mówić o dochodzie spełniony musi zostać jeden warunek – przychód musi być wyższy niż dochód! Bowiem dochód powstaje tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z przychodem! Przychód, a dochód różnią się więc znacząco swoją wysokością.

DOCHÓD = Przychód – Koszty uzyskania przychodu

Wyróżnia się dwie kluczowe kategorie dochodu:

  • Dochód netto – czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, już po włączeniu podatku dochodowego,
  • Dochód brutto – to inaczej nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, jeszcze przed opodatkowaniem.

Stanowi więc doskonałe odzwierciedlenie sytuacji finansowej, bo prezentuje faktyczne wypracowany zysk lub poniesioną stratę.

Przykład:

Pan Jan X prowadzi warsztat samochodowy. W zeszłym miesiącu uzyskał przychody w wysokości 10 tys. zł. Jednak w wyniku zakupu niezbędnych materiałów i opłaty faktur za czynsz, Pan Jan musiał zapłacić łącznie 7 tys. zł. Jaki faktyczny dochód wypracował sobie Pan Jan w zeszłym miesiącu?

Dochód to przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu. Dlatego Pan Jan osiągnął zysk w wysokości 3 tys. zł “na rękę”.

10 000 – 7 000 = 3 tys. zł

Z tego przykładowego scenariusza łatwo wynika, że koszty uzyskania przychodu są nieodłącznym elementem każdej transakcji. To dzięki nim możliwe jest uzyskanie dochodu, a więc “czystego zysku”. Choć faktycznie – im mniejsze koszty uzyskania przychodu, tym lepiej dla płatnika. Niemniej jednak, całkowite ominięcie takich opłat jest niemożliwe.

A czym jest obrót?

Obrót to czwarty z terminów – jednak równie ważny, co wcześniejsze. I co gorsza, znamiennie mylony z przychodem i dochodem! Powód? Nieznajomość przez użytkowników podstawowych zasad działających na rynku finansowym. Co kryje się pod tym pojęciem?

Obrót to nic innego, jak przychód pomniejszony o podatek dochodowy. Mówiąc jeszcze bardziej kolokwialnie – to kwota pomniejszona o taksę na rzecz fiskusa, którą otrzymuje przedsiębiorca w związku ze zrealizowaną transakcją lub podjętym działaniem. Dlatego w odróżnieniu od dochodu, obrót jest równowartością przychodu pomniejszoną o podatek – ale nie o koszty uzyskania przychodu. Dlatego, pomimo że przychód, dochód, koszty uzyskania przychodu, jak i obrót są pojęciowo różne od siebie, to jednak nierozerwalnie wiążą się ze sobą.

Przychód a dochód to, co innego!

We współczesnej rachunkowości, terminy przychód i dochód często występują zamiennie. Warto jednak wiedzieć, że oba sformułowania tyczą się odrębnych wartości. Dochód to czysty zysk z danej transakcji, już po odliczeniu wszystkich niezbędnych opłat. Z kolei przychód – to ogólna wartość pieniężna, która nie przedstawia rzeczywistego stanu rzeczy.

  • PRZYCHÓD – suma uzyskana w wyniku danej transakcji
  • DOCHÓD – zysk “na rękę” otrzymany w wyniku transakcji
  • KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU – wszelkie opłaty, dzięki którym ma miejsce dochód
  • OBRÓT – suma otrzymana w wyniku danej transakcji, po odliczeniu podatku dochodowego na poczet państwa.

Dlatego przy dokonywaniu czy to transakcji płatniczej, czy podczas prowadzenia działalności finansowej warto zaznajomić się i świadomie operować różnicą powyższych pojęć. Czytaj także: Co to jest faktoring, jakie są rodzaje i kiedy się opłaca?

 

1. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-rachunkowosci/art-3/

2. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350

3. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych/art-12/

4. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych/art-14/

5. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych/art-23/

Przychód a dochód – jaka jest różnica? Dowiedz się, jak je rozróżniać!
5 (100%) 2 głos[ów]
2019-05-21T14:29:52+02:0021.05.2019|Blog finansowy|
Dodaj komentarz