Restrukturyzacja kredytu – na czym polega?

Podczas spłaty kredytu może pojawić się trudniejszy okres w finansach konsumenta, który utrudni lub uniemożliwi mu regulowanie zobowiązania na dotychczasowych warunkach. W takiej sytuacji deską ratunkową może okazać się restrukturyzacja kredytu. To prawnie uregulowane rozwiązanie daje szansę na dokończenie spłaty kredytu na zmienionych warunkach. Jak to działa?

Restrukturyzacja kredytu

Podczas ubiegania się o kredyt bankowy, instytucje starają się w możliwie największym stopniu neutralizować ryzyko związane z pożyczeniem dużej kwoty pieniędzy na dany czas. W przeciwieństwie do swobodniejszych pod tym kątem firm pożyczkowych, podejmują więcej działań. Sprawdzane są m.in. wpisy dotyczące kredytobiorcy w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Ocenie podlega też wysokość zarobków, źródła dochodu i częstotliwość jego otrzymywania. Ponadto, bank sprawdza też rodzaj umowy i okres, na jaki została zawarta.

Gdy dodać do tego dodatkowe zabezpieczenia, jak np. zastaw samochodu czy wykupienie dodatkowego ubezpieczenia, może się wydawać, że banki mają wystarczające narzędzia do zneutralizowania ryzyka. Mimo, że kredyt udzielany jest na podstawie oceny bieżącej sytuacji finansowej konsumenta, to nigdy nie ma gwarancji, że nie zmieni się ona na gorsze w bliższej lub dalszej przyszłości.

Gorsza sytuacja finansowa w trakcie spłacania kredytu? Nic straconego!

Wielu kredytobiorców bierze na swoje barki zobowiązanie kredytowe z pełną odpowiedzialnością. Proces ubiegania się o kredyt, który w dużym skrócie przedstawiliśmy wyżej, w wystarczający sposób uświadamia wielu z nich odpowiedzialność związaną z pożyczeniem pieniędzy w banku. Niestety, na przekór dobrym intencjom i sumiennej spłacie kolejnych rat zobowiązania, mogą pojawić się różne zawirowania w życiu osobistym. Mogą one mieć bezpośredni wpływ na finanse, utrudniając regulowanie dotychczasowych zobowiązań – z kredytem włącznie.

Takie sytuacje są potencjalnie bardzo problematyczne dla obu stron. Problem z terminowym spłacaniem kolejnych rat kredytu ściąga na konsumenta ryzyko popadnięcia w szybko zwiększające się zaległości finansowe. Te mogą skutkować popadnięciem w długi, które zostaną odnotowane w BIK i uruchomią machinę windykacyjną. Ta może ostatecznie skończyć się nawet egzekucją komorniczą. Dlatego nic dziwnego, że wielu konsumentów szuka wyjścia z kłopotów związanych z kredytem. W przypadku banku, opisywane sytuacje oznaczają brak wpływów z marży i brak zwrotu pożyczonych środków. W naturalny sposób przynosi to straty. Z tego względu, istnieją sprawdzone instrumenty dające kompromis obu stronom.

Artykuł 75 Prawa bankowego mówi o restrukturyzacji kredytu1 . Ustawa ta sugeruje bankom, aby na wniosek kredytobiorcy umożliwiły restrukturyzację zadłużenia. Według tych zapisów, powinno się to przejawiać np. zmianą dotychczasowych warunków lub wydłużeniem terminu spłaty w celu ułatwienia konsumentowi, znajdującemu się w trudnej sytuacji, dalszego spłacania kredytu.

Czym jest restrukturyzacja kredytu i dla kogo jest przeznaczona?

Pod pojęciem restrukturyzacji kredytu kryje się, dokonywana na wniosek klienta, zmiana warunków kredytu, która ma mu ułatwić dalszą spłatę zadłużenia pomimo trudności, jakie się niespodziewanie pojawiły. Zmiana wspomnianych parametrów w ramach restrukturyzacji kredytu może polegać na modyfikacji zapisów warunków kredytowych lub np. wydłużeniu terminu spłaty zobowiązania.

Restrukturyzacja kredytu to rozwiązanie powstałe z myślą o tych kredytobiorcach, którzy w trakcie spłaty zaciągniętego kredytu napotkali kłopoty finansowe. Mogą one wynikać z różnych czynników – utraty pracy, problemów zdrowotnych, nagłych wydatków na remont mieszkania itd. Są to przykładowe podstawy, dające konsumentowi prawo do ubiegania się o restrukturyzację kredytu w celu uniknięcia kłopotów z potencjalnym popadnięciem w długi.

Restrukturyzacja kredytu – jak działa?

Proces restrukturyzacji zawsze rozpoczyna się z inicjatywy konsumenta. To on musi, najszybciej jak jest to możliwe, poinformować bank o kłopotach finansowych, jakie pojawiły się w jego życiu. Nie wszystkie sytuacje można przewidzieć, jednak jeśli konsument ma taką możliwość – powinien działać zawczasu. Nie dokonując tego, czasu jest niewiele. Bank, który nie otrzymuje należnego wpływu z kolejnej raty kredytu, zgodnie z art. 75 Prawa bankowego2, musi najpierw oficjalnie wezwać konsumenta do uregulowania należności w czasie nie dłuższym niż 14 dni roboczych (2 tygodnie).

Warto dodać, że otrzymanie takiego wezwania nie oznacza, że jest za późno na wnioskowanie o restrukturyzację kredytu. Wręcz przeciwnie. Bank w dokumencie wzywającym do dalszej spłaty rat kredytu informuje konsumenta o prawie do wszczęcia tego procesu. Oprócz konieczności spłaty zaległości w czasie 14 dni roboczych od otrzymania pisma, bank tyle samo czasu wyznacza na złożenie przez kredytobiorcę wniosku o restrukturyzację zobowiązania.

Restrukturyzacja kredytu – jak sporządzić wniosek?

Wniosek o restrukturyzację kredytu należy złożyć na piśmie. Każdy bank, w którym można uzyskać takie rozwiązanie, powinien mieć na swojej stronie internetowej gotowy wzór. Jeżeli konsument rozważa restrukturyzowanie kredytu dopiero po pisemnym przypomnieniu banku, to sprawa jest jeszcze prostsza – gotowy wzór uzyskuje razem z pismem wysłanym listownie.

Każdy wniosek o przeprowadzenie restrukturyzacji kredytu powinien zawierać poniższe, uniwersalne informacje. Niezależnie od banku, do którego się go wysyła.

  1. Imię i nazwisko kredytobiorcy i jego dane adresowe. Ponadto, data i miejsce sporządzenia wniosku oraz dane identyfikacyjne umowy (np. jej numer).
  2. Nazwa banku, w którym uzyskano kredyt.
  3. Uzupełnienie wniosku o refinansowanie danymi umowy kredytowej oraz jej datą.
  4. Należy wybrać preferowany, wstępny sposób refinansowania kredytu – np. polegający na wydłużeniu terminu spłaty lub karencji (przerwy) w spłacie.
  5. Ponadto należy scharakteryzować przyczyny wnioskowania o restrukturyzację – np. problemy w pracy, kłopoty ze zdrowiem itd. Trzeba podać szacowany czas występowania tych trudności.
  6. Należy podpisać wniosek czytelnym podpisem.

Poza wnioskiem, nie można oczywiście zapominać o należytych załącznikach.

  • Potwierdzenie aktualnej sytuacji dochodowej.
  • Inne dokumenty potwierdzające np. pogorszony stan zdrowia.
  • Zaświadczenia dokumentujące ewentualne długi lub pilne wydatki.

Wniosek wraz z załącznikami należy wysłać w sposób określony przez dany bank.

  • mailem,
  • listem poleconym do najbliższej placówki banku,
  • dostarczyć osobiście do lokalnego oddziału banku.

Jakie rodzaje restrukturyzacji kredytu wyróżniamy?

W zależności od indywidualnej sytuacji konsumenta, bank może zaoferować różne dostępne sposoby restrukturyzacji kredytu.

  1. Zmiana wysokości oprocentowania. Jak wiadomo, istotny wpływ na ostateczny koszt, a co za tym idzie – wysokość kredytu, mają opłaty doliczone przez bank. Poza prowizją, jest to także oprocentowanie. W istotny sposób wpływa ono na zysk banku z udzielenia kredytu dzięki tzw. marży. Z tego względu, zmiana wysokości oprocentowania w trakcie trwania zobowiązania może nie być łatwa, choć może wchodzić w grę. Jeżeli np. okaże się, że wydłużony termin spłaty wciąż będzie generować zbyt wysoką dla klienta ratę, to warto negocjować obniżenie kosztów właśnie przez niższe oprocentowanie.
  2. Nowy harmonogram spłaty rat. Najpopularniejsza metoda, która stanowi optymalny kompromis między zachowaniem interesów konsumenta i banku. Ten wydłuża termin spłaty kredytu, obniżając miesięczną ratę. Co prawda dolicza do tego koszt tej usługi, jednak w miesięcznej perspektywie – należność do uregulowania jest o wiele niższa.
  3. Raty balonowe. Jeżeli konsument uzyskał kredyt, przy okazji udzielania którego ustalono równą wysokość miesięcznych rat, to w ramach restrukturyzacji można zaproponować tzw. raty balonowe. Polega to na zmianie wysokości poszczególnych rat na nierówne. W najbliższym czasie, ich wysokość jest znacznie niższa, by z czasem rosnąć. To dobre rozwiązanie dla osób, które mają przejściowe kłopoty finansowe z perspektywą szybkiej poprawy w przyszłości.

Inne sposoby na restrukturyzację kredytu w banku

  1. Wakacje kredytowe. Pod tym barwnym pojęciem kryje się tymczasowe zwolnienie konsumenta z obowiązku spłacania rat. Mogą one trwać np. 2 lub 3 miesiące, po czym spłata kredytu wraz z kosztami z okresu przerwy jest kontynuowana. To dobre rozwiązanie dla osób, które tracą płynność finansową i potrzebują chwili na uporządkowanie swojego osobistego budżetu.
  2. Zmiana banku, w którym posiada się kredyt.Może się okazać, że chęć przeprowadzenia restrukturyzacji kredytu to dobry pretekst do przeniesienia zobowiązania do innego banku. Jeżeli nie satysfakcjonuje nas dalej oferta dotychczasowego banku, a u konkurencji można uzyskać taki sam kredyt na lepszych warunkach – być może poświęcenie chwili na dużo formalności będzie warte.
  3. Dokonanie sprzedaży zabezpieczeń kredytu. W przypadku kredytów, dla których konsument wykupił dodatkowe zabezpieczenie spłaty, warto rozważyć również jego sprzedaż. Jeżeli nie jest to mienie niezbędne i jego potencjalne zbycie nie wpłynie negatywnie na konsumenta, środki z jego sprzedaży w całości lub częściowo mogą pokryć brakującą kwotę rat, której w danym momencie nie możemy spłacić.

Restrukturyzacja kredytu – czy to się opłaca?

W swoich podstawowych założeniach, restrukturyzacja kredytu wydaje się być bardzo korzystnym rozwiązaniem dla kredytobiorcy. Jest nie tylko deską ratunkową w przypadku pojawienia się kłopotów ze spłatą kredytu spowodowanych np. kłopotami finansowymi. Ponadto, to także prawnie uregulowany kompromis między obiema stronami transakcji. Nie można jednak zapominać o tym, że takie rozwiązanie kosztuje. Jest to w końcu niestandardowa procedura dla banku, która wymaga przez niego dodatkowego nakładu pracy, wysłania korespondencji, poświęcenia uwagi ponownemu rozłożeniu rat kredytu itd. Rekompensatą jest za to wliczenie kosztów restrukturyzacji w koszt całkowity kredytu,

Wysokość takiej opłaty nie jest oczywiście możliwa do przytoczenia. Zależy ona bowiem ściśle od takich parametrów każdego pojedynczego kredytu, jak czas spłaty, wysokość zobowiązania i pozostałe do uregulowania zobowiązanie wobec banku. Zawsze jednak sprowadza się to do jednego – niższe raty kredytu spłacane w dłuższej, niż pierwotnie, perspektywie czasu, łącznie wymagają od konsumenta większych nakładów. Taki jest skutek uboczny usługi, która w bliższej perspektywie przynosi jednak korzyści.

Czy zatem warto? Jeżeli popadamy w zawirowania finansowe mając na głowie kredytu, restrukturyzacja kredytu może okazać się jedynym, nie tylko awaryjnym, ale i racjonalnym rozwiązaniem. W przeciwnym razie, nieregulowanie kredytu może wprowadzić konsumenta w długi, które pogłębią jego kłopoty. Lepiej informować bank na bieżąco o potencjalnych przeszkodach – przede wszystkim, dla dobra swojej finansowej przyszłości.

Źródła:

1., 2. https://www.lexlege.pl/prawo-bankowe/art-75c/

Autor wpisu: Michał Frankowski

Dodaj komentarz