Rodzaje kredytów bankowych – jakie wyróżniamy?

Usługi bankowe należą do wyjątkowo rozbudowanych i nie inaczej jest w przypadku sztandarowego produktu finansowego – kredytów. Choć podstawowe założenia tego typu zobowiązania są dość uniwersalne, to istnieją jego różne odmiany. Poznajmy najpopularniejsze rodzaje kredytów.

Rodzaje kredytów
Rynek kredytów bankowych cieszy się dużą popularnością. Wynika to nie tylko z silnej pozycji sektora bankowego w reklamach, ale i ogólnego zaufania polskich konsumentów do tego typu usług. Według danych Związku Banków Polskich z kwietnia 2019 roku, pozytywnie o bankach wyraża się aż 72% badanych1.

Dlatego kredyty to jeden z głównych filarów działalności banków, który kierowany jest do bardzo szerokiego grona konsumentów. Co za tym idzie, często możemy spotkać ich spersonalizowane odmiany. W kontekście środków, jakie pożyczają – najczęściej mówi się po prostu o kredycie. Jednak to zagadnienie o wiele bardziej rozległe.

Poznajmy dokładną definicję tego, czym jest kredyt, a następnie sprawdźmy jakie rodzaje kredytów są optymalnymi rozwiązaniami dla określonego grona konsumentów. Pozwoli to lepiej dobrać idealną dla siebie najlepszą ofertę!

Rodzaje kredytów – czym jest kredyt bankowy?

Jak w ogóle rozumieć pojęcie kredytu bankowego? Jest to forma zobowiązania finansowego, które polega na pożyczeniu określonej sumy pieniędzy na wyznaczony okres przez bank na rzecz kredytobiorcy. Konsument zobowiązuje się do spłacenia kredytu w regularnych ratach o ustalonej wysokości. Do zobowiązania dolicza się koszt z tytułu oprocentowania i prowizji, z którego kredytodawca czerpie zarobek. Podstawą całej transakcji jest umowa kredytu.

Kredyt bankowy to nie to samo, co popularne pozabankowe pożyczki czy chwilówki. Zasady jego udzielania są ściśle uregulowane przez Prawo bankowe2. Co za tym idzie, instytucje bankowe muszą przestrzegać procedur związanych z weryfikacją zdolności kredytowej, naliczania wspomnianych wyżej kosztów itd. Natomiast klient poprzez podpisanie umowy kredytu, zobowiązuje się do przestrzegania wszystkich tych ustaleń, a także ewentualnych konsekwencji za ich złamanie.

Jakie rodzaje kredytów wyróżniamy?

Kredyt bankowy jest produktem finansowym o bardzo dużym zróżnicowaniu. Nie ma w tym nic dziwnego – osoby poszukujące wsparcia finansowego mają zróżnicowane potrzeby, różne oczekiwania, różne możliwości finansowe i różne sytuacje życiowe. Pieniądze otaczają nasze życie w praktycznie każdym aspekcie, dlatego mogą pojawić się sytuacje, w których wsparcie finansowe okaże się niezbędne. Mogą to być kwestie konsumpcyjne, osobiste lub związane, np. z chęcią założenia firmy. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze odmiany kredytów bankowych.

Kredyt konsumencki

Pierwszą odmianą jest tzw. kredyt konsumencki, który jest formą udzielenia pomocy finansowej na dowolne potrzeby konsumenckie. Spójrzmy na jego najważniejsze cechy.

  • Nie musisz zaciągać go na określony odgórnie cel. Mogą to być zarówno potrzeby konsumpcyjne, jak nowy telewizor, ale i inne sprawy, jak remont mieszkania
  • Opiera się na bardzo elastycznych parametrach. Minimalne kwoty zaczynają się już od kilkuset złotych, a maksymalne mogą wynosić nawet kilkaset tysięcy złotych
  • Termin spłaty wynosi od kilku miesięcy do kilku lat
  • Nie ma odgórnie narzuconych zabezpieczeń

Kredyt hipoteczny

Kolejna odmiana kredytu to niezwykle popularny produkt finansowy wśród konsumentów. Kredyt hipoteczny pozwala sfinansować zakup nieruchomości i wyróżnia się specyficznymi cechami.

  • Musisz zaciągnąć go na konkretny i ściśle określony cel – zakup domu lub mieszkania
  • Sumy zobowiązania oscylują w granicach od ćwierć miliona złotych do kwot powyżej miliona złotych
  • Konieczne jest spełnienie bardzo restrykcyjnych wymagań, co do zarobków i stabilności zatrudnienia. Kredyt hipoteczny zaciąga się na długie lata – niekiedy nawet 30 lub 40 lat
  • Banki często proszą o dokonanie zabezpieczenia spłaty kredytu. Może przyjąć to postać np. zastawu samochodu lub wykupienia ubezpieczenia
  • Z kredytem hipotecznym wiążą się też dodatkowe formalności jak np. wycena nieruchomości, wpisanie hipoteki do księgi wieczystej czy inne ekspertyzy rzeczoznawców
  • W efekcie – uzyskanie kredytu hipotecznego jest dość czasochłonne i zajmuje nawet kilka miesięcy.

Karta kredytowa

Poza klasycznymi kredytami finansowymi, dużym zainteresowaniem cieszą się karty kredytowe. Za pomocą plastiku masz możliwość pokrywać dodatkowe wydatki. Oto główne wyróżniki karty kredytowej.

  • To forma kredytu udzielana pod postacią limitu środków, który przekazywany jest na specjalną kartę
  • Limit środków można powierzyć po konsultacji z bankiem
  • Płatności kartą kredytową nie różnią się od innych transakcji dokonywanych kartami płatniczymi
  • Wykorzystane środki na karcie należy zwrócić w określonym terminie. Jednak tylko w takiej wysokości, w jakiej wydano środki

Kredyt konsolidacyjny

Kolejna odmiana kredytu to forma zobowiązania, którą udzielają niektóre banki dla dłużników. W kontekście konsolidacji, szczególnie dobrze sprawdza się określenie – pomoc finansowa. Kredyt konsolidacyjny wyróżnia się poniższymi kryteriami.

  • Jest udzielany na spłatę pętli zadłużenia, czyli np. wielu pożyczek i innych zobowiązań
  • Pozwala  opłacić wszystkich dotychczasowych wierzycieli, poprzestając jedynie na zobowiązaniu wobec banku
  • Banki dobierają zazwyczaj obniżone raty rozłożone na dłuższy czas, by spłata kredytu nie była znacznym utrudnieniem dla konsumenta.

Kredyt samochodowy

Ostatnią odmianą kredytu jest tzw. kredyt samochodowy. Jest on specyficzną odmianą kredytu konsumenckiego i udzielany jest na zakup samochodu. Czym dokładnie się wyróżnia? Spójrzmy na jego podstawowe cechy.

  • Kredyt samochodowy udzielany jest na zakup samochodu nowego lub niekiedy – używanego
  • Podobnie jak w przypadku kredytu mieszkaniowego, konsument musi legitymować się dobrymi dochodami i stabilnym zatrudnieniem
  • Kredyt samochodowy jest zaciągany na kwoty adekwatne do wartości samochodów. W przypadku samochodów nowych są to sumy rzędu ok. 50 tysięcy złotych i większe
  • Termin spłaty kredytu samochodowego może wynieść nawet kilka lat
  • Podczas udzielania kredytu dokonywane są dodatkowe ekspertyzy związane z wyceną wartości pojazdu
  • Do czasu spłaty kredytu, współwłaścicielem pojazdu jest bank, który może go przejąć w przypadku kłopotów ze spłatą zobowiązania.

Jakie warunki trzeba spełnić, żeby dostać kredyt?

Ubiegając się o kredyt w banku, musisz spełnić ściśle określone warunki. Jest to konieczne, by w ogóle mieć szanse na uzyskanie wsparcia finansowego. Jeśli sprostasz tym wymaganiom to bank otwiera drogę do otrzymania kredytu na pożądanych warunkach. Faktycznie, podstawą udzielenia kredytu jest zdolność kredytowa, która jest najważniejszym czynnikiem podczas weryfikacji konsumenta – co zresztą dokładnie opisuje Prawo bankowe3 .

Na zdolność kredytową składa się kilka ważnych czynników. Warto zatem wiedzieć, jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać zobowiązanie. Przedstawiamy najważniejsze parametry składające się na przyznanie kredytu.

  1. Historia kredytowa – z każdym kredytem wiąże się tzw. ryzyko kredytowe. Dlatego bank zanim udzieli zobowiązania sprawdza, jak potencjalny kredytobiorca radził sobie w przeszłości ze spłatą dotychczasowych kredytów i pożyczek. W tym celu pobiera raport z BIK, który przedstawia obszerne informacje o regulowanych płatnościach. Może również sprawdzić, czy miałeś jakiekolwiek długi i zaległości oraz czy jesteś godnym zaufania płatnikiem.
  2. Źródło zatrudnienia i jego stabilność – aby zaciągnąć kredyt jako klient, musisz udowodnić instytucji, że posiadasz środki na regularną spłatę zobowiązania. W tym celu, bank poprosi o wykazanie, że uzyskujesz regularne dochody z legalnego źródła. Najlepszą opcją jest umowa o pracę na czas nieokreślony. Z kolei inne umowy mogą wiązać się z odrzuceniem wniosku lub przyznaniem kredytu na gorszych warunkach.
  3. Wysokość dochodów i miesięczne wydatki – poza legalnością źródła dochodu ważna jest kwestia wysokości zarobków. Co więcej, spłacając regularne wydatki i inne zobowiązania, musisz oszacować i przedstawić, ile „wolnych” środków pozostanie Ci na comiesięczną ratę kredytu.
  4. Inne, pośrednie czynniki – na decyzję kredytową mają wpływ wiek oraz stan cywilny kredytobiorcy. W kwestii zobowiązań – ważne, aby nie było ich zbyt wiele, bo bank niechętnie pożycza pieniądze konsumentowi, który posiada grono wierzycieli.

Rodzaje kredytów a formy zabezpieczenia

Zabezpieczenie kredytu to nic innego, jak forma dodatkowych środków. Ma zapewnić bank, że niezależnie od okoliczności otrzyma on terminowo i zgodnie z umową zwrot pożyczonych środków pieniężnych. W tym celu często prosi swoich kredytobiorców o wykupienie tzw. ubezpieczenia kredytu, a także dokonania zastawu kosztownego mienia lub uzyskanie poręczenia kredytu od zaufanej osoby trzeciej. Zasady w obu przypadkach są bardzo proste. Ubezpieczenie kredytu to specjalna polisa, którą wykupuje się na koszt klienta. W ten sposób zabezpieczasz spłatę rat w momencie, gdy np. utracisz pracę i płynność finansową.

Zabezpieczenie z kolei polega na tymczasowym uczynieniu banku współwłaścicielem wartościowego mienia kredytobiorcy, np. samochodu albo nieruchomości. W razie komplikacji ze spłatą lub zwyczajnie zaprzestania wpłacania rat, bank ma prawo przejąć takie mienie na swój poczet. W ten sposób, rekompensuje sobie straty związane z utratą wpływów ze zwrotu udzielonego kredytu. To oczywiście sytuacje skrajne – jednak potencjalnie również mogą mieć miejsce. Bank niekiedy musi się na takie okoliczności zabezpieczyć.

I tutaj warto odpowiedzieć sobie na pytanie – kiedy bank może wymagać dokonania zabezpieczenia kredytu? Najczęściej ta kwestia pojawia się w przypadku bardzo kosztownych zobowiązań, jak np. kredytów hipotecznych czy kredytów samochodowych. Dobrym rozwiązaniem może okazać się także poręczenie osoby trzeciej.

Co powinna zawierać umowa kredytu?

Umowa kredytu, jak wspomniano wyżej – to podstawa i niezbędny element dokumentujący sam fakt dokonania transakcji między klientem a samym bankiem. Dokument ten powinien zawierać kilka niezbędnych zapisów, które uczynią go wiążącym. Przedstawiamy najważniejsze informacje, jakie powinna zawierać każda umowa.

  • Data i miejsce zawarcia umowy
  • Dane obu stron umowy – banku i kredytobiorcy
  • Informacje o kwocie kredytu, sposobie jego spłaty i wysokości rat
  • Wszelkie warunki związane z udzieleniem kredytu
  • Dane na temat terminu wpłat każdej z rat i ostatecznej spłaty kredytu
  • Dane o ewentualnych zabezpieczeniach spłaty kredytu
  • Informacja o konsekwencjach w przypadku braku spłaty zadłużenia lub opóźnień w regulowaniu rat
  • Dane na temat przyśpieszonej spłaty kredytu i ewentualnego odstąpienia od umowy

Dodatkowe usługi przy braniu kredytu

Bank oferując kredyt, dokonuje klasycznej transakcji sprzedaży. Można ją porównać do innych podobnych sytuacji np. w branży handlowej. Cel sprzedaży kredytu jest taki, jak w sprzedaży choćby butów przez sklep – przekazując klientowi produkt, sklep otrzymuje dzięki temu zysk. Podobnie bank nie poprzestanie na propozycji sprzedaży kredytu, a zastosuje tzw. cross-selling. Praktyka ta polega na oferowaniu podczas finalizowania transakcji – innych, dodatkowych produktów, które reklamowane są jako wartościowy dodatek do głównego produktu. Cross-selling ma zastosowanie niezależnie od tego, jakie rodzaje kredytów omawiamy.

W przypadku kredytu, ta analogia ma następujące odzwierciedlenie. Przy udzielaniu zobowiązania, bank może zaproponować np. założenie konta z kartą debetową lub założenie lokaty oszczędnościowej. Takie działanie ma na celu pomnożenie zysku banku z pojedynczej transakcji. Dlatego przy tego typu transakcjach z dużą dozą dystansu podejdź do  zakupu dodatkowych usług. Zadaj sobie pytanie, czy aby na pewno potrzebujesz danego dodatkowego produktu finansowego. Nie ulegaj sile perswazji – kupuj tylko to, co w danej chwili jest Ci potrzebne!

Rodzaje kredytów a pożyczka – różnice

Na koniec warto wyjaśnić, jakie różnice dzielą dwa pojęcia powszechnie stosowane w kontekście zobowiązań finansowych. Wbrew obiegowej opinii i praktykom marketingowym, kredyt i pożyczka to dwa oddzielne produkty finansowe. Pojęcia te dotyczą zupełnie innych produktów finansowych. W przypadku kredytu bankowego, mówimy o specjalności banków, wobec którego określone zasady, co do weryfikacji i naliczania kosztów określa Prawo bankowe4. Ubiegając się o kredyt –  niezależnie od banku, zawsze zostaniesz zapytany o takie same informacje. Inaczej jest  z pożyczkami.

Choć pojęcie „pożyczki” stosowane jest niekiedy przez banki jako synonim dla kredytów konsumenckich, to w swojej istocie pożyczka jest specjalnością sektora pozabankowego. Firmy pożyczkowe charakteryzują się wyraźnie mniej restrykcyjnymi regulacjami, do których zalicza się m.in. Ustawa o kredycie konsumenckim5 oraz artykuł 720 Kodeksu cywilnego określający wymogi wobec umowy pożyczki6 . Co za tym idzie, firma pożyczkowa nie musi obowiązkowo weryfikować BIK. Zamiast tego może sprawdzić inne rejestry biur informacji gospodarczej. Nie musi też udzielać pożyczek na podstawie weryfikacji dochodów i zatrudnienia, co zachęca do korzystania z pożyczek osoby, które nie mają szans na kredyt w banku.

Z drugiej jednak strony, nie można zapominać, że na firmy pożyczkowe nakładane są w ostatnich latach coraz bardziej wymagające kryteria. Z powodu wielu nadużyć, jakich dopuszczali się oszuści korzystający z luk w prawie, w 2016 roku weszła w życie tzw. ustawa antylichwiarska. Uregulowała ona zasady związane z naliczaniem kosztów, a także opłaty karne za opóźnienia w spłacie. W połowie 2019 roku pojawiły się nawet informacje o dalszych planach nad zaostrzaniem przepisów. Ile z nich wyszło – okaże się w najbliższych miesiącach.

Źródła:

1. https://prnews.pl/72-proc-polakow-deklaruje-zaufanie-do-bankow-wyniki-badania-442746

2., 3., 4. https://www.arslege.pl/zdolnosci-kredytowa/k20/a12151/

5. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20111260715/U/D20110715Lj.pdf

6. https://www.arslege.pl/umowa-pozyczki/k9/a5747/

Autor wpisu: Michał Frankowski

31.10.2019|Banki|
Dodaj komentarz