Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny – co warto wiedzieć?

Wielu małżonków zastanawia się często, jaka forma regulowania majątku po ślubie będzie dla nich najlepszym rozwiązaniem. Wybór leży zazwyczaj między tzw. wspólnotą majątkową lub rozdzielnością majątkową, a także rozwiązaniami pośrednimi. Co warto wiedzieć w przypadku, gdy posiada się rozdzielność majątkową, a chce się zaciągnąć kredyt hipoteczny?

Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny

W ujęciu statystycznym, roczna liczba ślubów w ostatnich latach zdecydowanie spada. Według ISKK, w 1992 roku zawierano średnio 230 tysięcy związków małżeńskich rocznie. 26 lat później, w 2016 roku – jedynie 136 tysięcy1 . Nie zmienia to jednak faktu, że zawieranie formalnych związków w Polsce jest popularne. Realia życia w małżeństwie – nadal są powszechnie znane wielu dorosłym osobom.

Wspólnota majątkowa jako korzystne rozwiązanie dla małżeństw

Od strony formalnej, życie w związku małżeńskim niesie ze sobą sporo zmian i otwiera obie osoby na nowe możliwości. Jedną z ważniejszych decyzji, jakie muszą podjąć małżonkowie, jest kwestia dysponowania majątkami. Dotychczas, najpewniej niezależnie prowadzili własne konta bankowe, w różny sposób gromadząc tam środki i dysponując nimi na własne cele. Po ślubie, wiele osób rozważa możliwość wprowadzenia tzw. wspólnoty majątkowej.

Z tego rozwiązania faktycznie płynie sporo korzyści. Po pierwsze, pozwala to zebrać to nagromadzone środki do jednego miejsca, co ułatwi np. oszczędzanie na wspólne cele. Wspólnota majątkowa ma też bardzo korzystny wpływ na budowanie zdolności kredytowej, co przydać się może nie tylko przy ubieganiu się o kredyt gotówkowy, ale i przede wszystkim, o kredyt hipoteczny. Chęć pozyskania dodatkowych środków na zakup wymarzonego, wspólnego mieszkania to jeden z popularniejszych celów wielu polskich małżeństw.

Wspólnota majątkowa w przejrzysty sposób wpływa też na dalsze funkcjonowanie kredytu na dom lub mieszkanie. Małżonkowie mają obowiązek spłacać raty kredytu w sposób solidarny. Co za tym idzie, pół na pół dzieli się też ewentualne koszty i należności związane z zadłużeniem z powodu nieterminowej spłaty. Podobnie wygląda kwestia własności celu kredytu – dom lub mieszkanie w połowie należy do każdego z małżonków. Rozwiewa to wątpliwości co do procentowego udziału – przy wspólnocie majątkowej, zawsze jest 50/50.

Czym jest rozdzielność majątkowa?

Wspólnota majątkowa nie jest jednak jedynym rozwiązaniem, z jakiego korzystają małżeństwa. Wiele z nich podejmuje decyzję o intercyzie, zwanej też inaczej rozdzielnością majątkową, która odseparowuje od siebie majątki obu stron. Wbrew pozorom, podjęcie decyzji o takim kroku nie musi wcale wiązać z nieufnością do wzajemnej sytuacji finansowej lub istniejącym konfliktem.

Małżonkowie drogą wspólnej decyzji mogą dojść do wniosku, że preferują oddzielenie swoich prywatnych budżetów od siebie, dysponując nimi niezależnie i niezależnie gromadząc na nich środki. Mowa tutaj zarówno wpływach z tytułu pensji, jak i innych dochodach i oszczędnościach.

Rozdzielność majątkowa może być też dobrym zabezpieczeniem w sytuacji, gdy któryś z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. W przypadku kłopotów finansowych lub utraty majątku w związku z kryzysem w przedsiębiorstwie, gospodarstwo domowe nie zostaje bez środków do życia. W efekcie, drugie źródło utrzymania u współmałżonka może odgrywać rolę zabezpieczenia na czarną godzinę.

Jak przeprowadzić intercyzę?

Przeprowadzenie rozdzielności majątkowej odbywa się przy pomocy notariusza. Intercyza sporządzana jest w formie aktu notarialnego, który sporządza się na podstawie:

  • Aktu zawarcia małżeństwa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Posiadania pełnej zdolności do czynności prawnej u obu współmałżonków.
  • Wyrażenia zgody obu współmałżonków na piśmie poprzez czytelny podpis.

Przy podpisywaniu rozdzielności, niezbędna jest zatem nie tylko obecność obu małżonków. Ważne jest też podjęcie tej decyzji z pełną świadomością, znając wszystkie konsekwencje, jakie się z tym wiążą. W celu sfinalizowania procesu przeprowadzania rozdzielności majątkowej między małżonkami, niezbędne będzie poniesienie kosztów, które są ściśle uzależnione od kwoty nagromadzonego majątku, który będzie podlegał rozdzieleniu. Do opłaty jest też doliczane 23% podatku VAT. Podpisanie intercyzy jest wiążące – od tego momentu majątki współmałżonków są całkowicie odrębne.

Intercyza przymusowa – na czym polega?

Wyżej wspomniane aspekty tyczą się intercyzy zawartej między małżonkami drogą dobrowolną i za porozumieniem obu stron. Wówczas mówimy o tzw. rozdzielności majątkowej umownej. Istnieją jednak sytuacje, w których małżonek może wystąpić o przymusową intercyzę. Może ona zostać zawarta nawet wtedy, gdy jeden z małżonków nie wyraża na to zgody. Spełnione muszą jednak być któreś, z niżej wymienionych przesłanek.

  • Popadnięcie współmałżonka w wyniszczający życie rodzinne lub małżeńskie nałóg (np. alkoholizm, narkotyki, hazard), co ma negatywny wpływ także na finanse.
  • Nierozsądne dysponowanie wspólnym majątkiem, nagminne kupowanie drogich przedmiotów bez ustalenia z drugą stroną, trwonienie zgromadzonych oszczędności.
  • Niegospodarne dysponowanie majątkiem.
  • Brak podejmowania się działań w celu pomnażania majątku, np. długotrwałe pozostawanie na bezrobociu, unikanie przekazywania swoich środków na wspólne konto bankowe itd.

Współmałżonek będzie musiał wykazać, że któryś lub kilka ze wspomnianych wyżej zarzutów są zasadne. Będzie musiał też udowodnić, że przeprowadzenie rozdzielności majątkowej będzie rozwiązaniem np. poprawiającym sytuację finansową pokrzywdzonego współmałżonka lub nawet całej rodziny.

Rozdzielność majątkowa a wspólny rachunek bankowy

Małżonkowie, którzy posiadają wspólnotę majątkową, co za tym idzie – gromadzą swoje środki na wspólnym koncie bankowym. Mają do niego równomierny dostęp, mogą z niego pobierać nieograniczone środki i sprawdzać historię transakcji na nieograniczonych warunkach. Przy wspólnocie majątkowej, równo między małżonkami dzielone są koszty prowadzenia konta bankowego lub odsetki od kwot zdeponowane na koncie. Obowiązuje tutaj zasada wspólności ustawowej.

W przypadku rozdzielenia majątków między małżonkami drogą intercyzy, wspólne konto bankowe zmienia status. Ze wspólności łącznej przechodzi ono we wspólność ułamkową. Zasada ta zresztą jest dobrze widoczna przy zaciąganiu kredytu hipotecznego przez małżonków z rozdzielnością majątkową, o czym niżej.

Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny

Pora zwrócić uwagę na sedno omawianego dzisiaj zagadnienia, czym jest rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny. Rozdzielenie małżeńskiego majątku intercyzą wcale nie musi oznaczać, że takie osoby nie mogą już zaciągnąć kredytu hipotecznego. Prawda, wspólnota majątkowa w kwestii takiego zobowiązania jest rozwiązaniem niezwykle optymalnym. Szansę na uzyskanie gotówki na zakup domu mieszkania mają jednak także te osoby, które w związku małżeńskim wybrały odrębne dysponowanie finansami oraz odrębne gromadzenie oszczędności.

Inaczej będą zwyczajnie przebiegać niektóre procedury związane z weryfikacją małżonków, a także dalsze procedury już po ewentualnym udzieleniu kredytu. Przede wszystkim, w przypadku intercyzy, bank będzie musiał poddać oddzielnej weryfikacji kredytowej każdego ze współmałżonków. Pierw jeden, a potem drugi z nich zostanie sprawdzony pod względem historii kredytowej w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Warto tutaj zaznaczyć, że gdy jedna ze stron ma nieco gorszą historię, to tylko ona za to odpowiada, a nie jak przy wspólnocie majątkowej – obu małżonków.

Ponadto, obie strony z osobna zostaną zweryfikowane pod kątem zatrudnienia, jego legalności, stażu pracy i uzyskiwanych dochodów. W kwestii zobowiązań, ważne będzie zwrócenie uwagi przez małżonków na to, jakie wydatki dzielą ze sobą solidarnie, a jakie spłacają niezależnie od siebie. Wiele małżeństw z rozdzielnością majątkową może w końcu wspólnie utrzymywać dziecko, opłacać czynsz i rachunki za energię. Jednocześnie, może przy tym niezależnie od siebie spłacać raty za zakupiony towar, raty za leasing i inne miesięczne zobowiązania.

Kredyt hipoteczny przy rozdzielności majątkowej, czyli różny udział małżonków

Ubieganie się o kredyt hipoteczny przez małżonków z rozdzielnością majątkową może nieść ze sobą jeszcze inne niż dotychczas wspomniane, korzyści. Małżonkowie mają większą swobodę w ustalaniu warunków kredytu, nie muszą uzgadniać np. tego, że każda ze stron będzie spłacać raty w proporcji 50/50. Podobnie może wyglądać kwestia potencjalnego zadłużenia, gdzie odpowiadać będzie za nie proporcjonalnie w większym stopniu ta osoba, która płaci większą część raty za kredyt. Można powiedzieć, że bank traktuje w takich negocjacjach obie strony jak spółkę.

Istnieje poza tym jeszcze jeden, inny scenariusz dla małżonków posiadających rozdzielność majątkową. Mogą oni między sobą ustalić, że druga osoba w ogóle nie jest stroną kredytu. W takiej sytuacji, to małżonek samodzielnie ubiega się o kredyt i tylko on zostaje poddany weryfikacji przez bank. W efekcie, tylko jedna strona związku przyjmuje na siebie obowiązek spłaty kredytu i robi to samodzielnie. Ma to jednak i swój wpływ na kwestię własności nieruchomości – jedynie kredytobiorca będzie formalnie właścicielem mieszkania lub domu.

To dobre rozwiązanie w związkach małżeńskich, gdzie współmałżonek zarabia znacznie więcej i zajmuje się utrzymaniem gospodarstwa domowego, a druga osoba otrzymuje o wiele niższe dochody. Taka osoba i tak może nie mieć dobrej zdolności kredytowej. Z tego względu, wzięcie na barki zobowiązania przez osobę w lepszej sytuacji finansowej może w optymalny sposób wpływać na stan domowego budżetu.

Co, jeśli rozdzielność majątkową zawarto po zaciągnięciu kredytu?

Niekiedy może się okazać, że współmałżonkowie podejmą decyzję o rozdzieleniu swoich majątków po długim okresie. W międzyczasie, mogą oni zaciągnąć już kredyt hipoteczny, którego bank udzielał im w końcu jako małżeństwu ze wspólnotą majątkową. Czy zatem zmiana statusu majątku obu stron w związku małżeńskim wpływa w jakiś sposób na dalsze funkcjonowanie takiego kredytu?

W żadnym wypadku. Prawo z reguły nie działa wstecz, a warunki umowy kredytowej zawierane były w konkretnym czasie i konkretnej sytuacji. W ten sposób, na małżonkach dalej ciąży obowiązek solidarnej i rozłożonej równo między nimi spłaty rat kredytu hipotecznego. Podobnie zresztą wygląda kwestia podzielenia między małżonkami obowiązku spłaty jakichkolwiek innych zobowiązań finansowych.

Źródła:

1. https://www.bankier.pl/wiadomosc/ISKK-w-ciagu-ostatnich-26-lat-liczba-slubow-koscielnych-spadla-z-230-do-136-tys-rocznie-4152228.html

Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny – co warto wiedzieć?
3.3 (66.67%) 3 głos[ów]

Autor wpisu: Michał Frankowski

2019-08-18T20:04:49+02:0012.03.2019|Kredyty hipoteczne, Porady eksperckie|
Dodaj komentarz