Czym są stopy procentowe i jak wpływają na koszt kredytu?

Stopy procentowe są wskaźnikiem wpływającym na całą gospodarkę, a także determinującym sytuację finansową każdego obywatela. W zasadzie stanowią one parametr, który wpływa na ekonomię w skali mikro oraz makro. Ponadto ich wysokość wskazuje kiedy warto, a kiedy definitywnie nie ma sensu podejmować kredytu. Stopy procentowe w Polsce nigdy wcześniej nie osiągały tak niskiej wartości, jak obecnie (stan na 30.11.2020). Dlatego każdy, kto aktualnie jest zadłużony, stoi w o wiele bardziej sprzyjającej sytuacji niż pół roku temu. Niezwykle korzystnie dla kredytobiorcy wyglądają warunki wynikające z zależności pomiędzy stopami procentowymi NBP a kredytem hipotecznym. O co chodzi? Jak wykorzystać obecną sytuację na swoją korzyść? Tego dowiesz się właśnie tutaj!

Stopy procentowe są często występującym pojęciem w całej gospodarce. Nie dotyczy to tylko i wyłącznie kwestii biznesowych. Posiadają one o wiele większe znaczenie, gdyż określają m.in. przybliżone koszty oraz warunki, na jakich dany bank udzieli kredytu. Zarówno obniżka, jak i wzrost stóp procentowych NBP powodują określenie kierunku zmian polityki kredytowej. Wpływają na kryteria i zasady udzielania kredytów. Ponadto potrafią również kontrolować popyt wśród kredytobiorców. 

Warunki udzielania kredytów to uzgadniane przez bank i kredytobiorcę szczegóły współpracy, w tym m.in. marża odsetkowa, prowizja, maksymalna kwota kredytu, ubezpieczenia, pozaodsetkowe koszty kredytu i maksymalny okres, na jaki można podjąć zobowiązanie. Wszystko dotyczy jednak skali mikro pomiędzy osobą trzecią a bankiem. Natomiast stopy procentowe w 2020 wpływają również na całą gospodarkę.

Czym jest stopa procentowa? 

Stopa procentowa to nic innego, jak koszt kapitału i pozyskanych pieniędzy. Stanowi cenę, jaką należy uiścić w zamian za podjęcie kredytu o danej kwocie. Termin wykorzystywany jest jednak nie tylko wyłącznie w kwestii stosunku pomiędzy kredytobiorcą a bankiem. Dotyczy także transakcji pomiędzy instytucjami. W zasadzie pojęcie stopy procentowej ma zdecydowanie szersze znaczenie. Dlaczego? Stanowi nie tylko cenę pieniądza, jaką trzeba będzie zapłacić, ale i mechanizm regulujący gospodarkę. 

Rola stóp procentowych nie ogranicza się do tego, aby wskazać nam, kiedy dobrze jest podjąć zobowiązanie lub nie. Przede wszystkim mają one zapewnić stabilność walucie. Starają się znacząco ograniczyć zjawisko inflacji. W rezultacie ten, kto ustala wysokość stóp procentowych, bierze odpowiedzialność za rentowność pieniądza na poziomie całego kraju. 1 Poza tym warto mieć na uwadze, że efektów obniżenia lub podniesienia wartości procentowych nie można spodziewać się od razu. Rezultaty, jakie przyniosą krótkoterminowe, a także długoterminowe stopy procentowe zobaczyć można nawet dopiero po roku od podjęcia takiej decyzji.

Stopy procentowe w Polsce 

W znaczeniu krajowym są to po prostu stopy procentowe banku centralnego. Narodowy Bank Polski (NBP) ustala je na podstawie decyzji podejmowanych przez Radę Polityki Pieniężnej (RPP). Wysokość stóp procentowych w Polsce ma bardzo duży wpływ na tzw. stopy komercyjne. Te natomiast wykorzystywane są przez banki przy okazji kredytów hipotecznych, wysokości ofert na lokaty terminowe oraz przy zapewnianiu pożyczek i szerokiego spektrum zobowiązań gotówkowych. Stopy procentowe NBP są jednym z narzędzi prowadzenia polityki fiskalnej.

Ich wysokość zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 jest odgórnie ustalana przez RPP. Wyróżnić możemy w zasadzie kilka rodzajów wraz z przybliżonymi wskaźnikami na dzień 30 listopada 2020 roku:

  • stopa referencyjna – 0,10%,
  • stopa lombardowa – 0,50%,
  • stopa depozytowa – 0%,
  • stopa redyskonta weksli – 0,11%
  • stopa dyskontowa weksli – 0,12 %. 2
Zmiany w stopach procentowych NBP w latach 2014-2020
Zmiany w stopach procentowych NBP w latach 2014-2020

Kiedy wzrosną stopy procentowe? 

Niestety ciężko aktualnie to przewidzieć. Instytucje bankowe w zasadzie czepiają się ostatnich desek ratunku, aby przetrwać w dobie pandemii. Zgodnie z prawem wysokość stóp procentowych ustala Rada Polityki Pieniężnej. Jest to organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Na podstawie wypowiedzi przedstawiciela RPP możemy przyjąć, że dopiero początkiem 2021 roku sytuacja zacznie się zmieniać.

Kiedy jednak dokładnie wzrosną stopy procentowe, tego nie wiadomo. Z początkiem przyszłego roku przewiduje się, stopniowy wzrost do poziomu około 1,50%. Wynika to nie tylko z zagrożenia inflacją, ale i kwestii będących skutkiem koronawirusa, a także tego, w jaki sposób oddziałuje on na krajową oraz światową gospodarkę. Nie bez znaczenia pozostają w tej kwestii również negatywne efekty wcześniejszych obniżek kosztu pieniądza. 3

Stopa referencyjna i długoterminowe stopy procentowe NBP

Referencyjna stopa procentowa definiuje postać operacji wykonywanych na rynku międzybankowym i określa ich minimalną cenę. Działania na tym polu polegają na zakupie lub sprzedaży przez NBP papierów wartościowych w celu zachowania balansu i równowagi w sektorze gospodarczym. Krótkoterminowe i długoterminowe stopy procentowe zyskują w tym aspekcie bardzo duże znaczenie. Dlaczego? Kształtują się one na rynku kapitałowym i w zasadzie istotnie wpływają na jego postać.

Długoterminowe stopy procentowe obliczane są na podstawie zbliżonych do papierów wartościowych, długoterminowych obligacji rządowych. Poprzez zakup długoterminowych papierów wartościowych NBP ma wpływ na kształtowanie się oczekiwań rynków finansowych, co do przyszłego charakteru polityki pieniężnej. Operacje te dotyczą także obrotu krótkoterminowymi papierami wartościowych. Działania podejmowane przez NBP zawsze mają na celu przywrócić płynność w sektorze bankowym. 

Stopy procentowe NBP a kredyt hipoteczny

Oprocentowanie kredytu hipotecznego to nic innego jak stała marża banku oraz zmienna stopa procentowa. Oba te wskaźniki wpływają bezpośrednio na to, ile wyniesie ostatecznie zobowiązanie, którego podejmiemy się w ramach kredytu. Oprocentowanie marży kredytu jest z reguły niezmienną stawką ustaloną przez dany bank, z kolei stopy procentowe kontroluje i ustala RPP. Jeśli podejmujemy wieloletnie zobowiązanie, to od pożyczonej kwoty niezbędna będzie zapłata odsetek. Te natomiast składają się na wspomniane oprocentowanie. Aby określić jego przybliżoną sumę, należy wziąć pod uwagę marżę oraz wysokość stopy procentowej, jednak do tego dochodzą jeszcze inne czynniki. W tym aspekcie skupmy się jednak wyłącznie na parametrze znajdującym się pod nadzorem Rady Polityki Pieniężnej.

Stopa procentowa to kwota do spłaty za pożyczony kapitał. Jeśli stopa referencyjna jest wysoka, to cena kredytu jest droższa. Jednak ma to także swoją drugą stronę medalu, gdyż oszczędzanie również jest bardziej opłacalne poprzez lepsze warunki lokat. Natomiast w momencie, gdy stopa bazowa jest niska, sytuacja staje się analogiczna. Przystępniejsze są kredyty, a zdecydowanie mniej atrakcyjne jest oszczędzanie w przypadku subkont w bankach. Niskie ceny stóp referencyjnych to tańszy kapitał. W momencie wzrostu wskaźnika banki szukają kapitału w oszczędnościach klientów i proponują korzystniejsze depozyty. W jaki sposób wpływa to w takim kontekście na kredyt hipoteczny?

Wysokość rat i kwota kredytu hipotecznego z perspektywy stóp procentowych

Wysokość oprocentowania przekłada się na koszt kredytu hipotecznego. Suma marży banku i stopy referencyjnej jest jednym z podstawowych i najważniejszych kosztów. To od niego zależy maksymalna kwota zobowiązania i wysokość rat. Stopa bazowa określana jest na podstawie wskaźnika WIBOR® dla kredytów zaciągniętych w złotówkach. Wysokość ustala na określony czas Rada Polityki Pieniężnej zgodnie z ustawą o NBP. Banki jednak rozróżniają jeszcze dwa inne wskaźniki, WIBOR® 3M odpowiednio na 3 miesiące oraz 6 miesięcy w przypadku WIBOR® 6m. Istnieje także wariant WIBOR® 12M, który jak można się domyślić, jest na okres roku.

W oprocentowaniu kredytu hipotecznego stopę procentową określa się jako czynnik zmienny i ważne jest, aby śledzić ją dokładnie. Obecnie warto zaciągać zobowiązania tego typu, gdyż COVID-19 ugruntował bardzo korzystne warunki dla kredytobiorców. Przed dokonaniem jakiejkolwiek decyzji warto jednak porównać oferty za pośrednictwem np. rankingu kredytów hipotecznych. Pozwala on wybrać najkorzystniejszą opcję. Nie wolno jednak sugerować się wyłącznie wysokością raty. Dlaczego? Dochodzi do niej również szerokie spektrum dodatkowych opłat administracyjnych, a także ubezpieczeń. 

WIBOR a koszt kredytu hipotecznego

Stopy procentowe a ceny mieszkań

Niestety z niskimi kosztami kredytów nie idą w parze korzystne ceny mieszkań. Wręcz przeciwnie. Efektem zbyt niskich stóp procentowych jest gwałtowny wzrost cen nieruchomości. Wydawałoby się, że podwyżki mogłyby znacząco zwiększyć raty kredytów, jednak tak się nie dzieje, gdyż RPP nie przewiduje w tym kontekście żadnych większych zmian. 

Na rynku mieszkań blisko 60% transakcji przeprowadzano dotychczas za gotówkę. Obecnie szerokie spektrum osób i inwestorów wycofuje pieniądze z banków. Coraz bardziej popularne stają się alternatywy inwestycyjnych, które umożliwią zrealizowanie wyższej stopy zwrotu, a tym samym uzyskanie rekompensaty będącej skutkiem relatywnie wysokiej inflacji. Niskie stopy referencyjne oznaczają także niższy WIBOR®, czyli element zmienny kosztu kredytów hipotecznych. 

Obecnie opłaca się wziąć kredyt, jednak zdecydowanie gorzej jest już z zakupem mieszkania, którego cena jest nieproporcjonalnie wyższa. Zawsze jednak można wykorzystać oszczędności z lokat nieprzynoszących dochodu jako wkład własny i wspomóc się kredytem. Aktualnie każdy ma do niego ułatwiony dostęp. Ponadto wszystko załatwić można zdalnie, gdyż instytucje bankowe przeniosły większość usług do internetu. Z całym zamysłem wiąże się jednak pewne ryzyko. O co chodzi? 

W razie podwyżki stóp bazowych, jeśli inflacja utrzyma się powyżej 3,5%, raty zaczną szybko rosnąć. Z kolei zwiększenie podstawowej stopy procentowej o np. 1 % oznacza większą ratę kredytu o nawet kilkanaście procent. W przeliczeniu np. na 3000 zł raty, możemy w takiej sytuacji mówić już o bardzo konkretnych kwotach. 4

Źródła:

1 https://www.nbp.pl/home.aspx?f=/systemfinansowy/stabilnosc.html

2 https://www.nbp.pl/home.aspx?f=/dzienne/stopy.htm

3 https://www.bankier.pl/wiadomosc/Kropiwnicki-RPP-Stopy-procentowe-powinny-stopniowo-zaczac-rosnac-7936124.html

4 https://biznes.interia.pl/nieruchomosci/news-niskie-stopy-procentowe-mocno-napedzaja-rynek-nieruchomosci,nId,4360021


Komentarze (0)
Dodaj komentarz

Podobne artykuły