Zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek pogrzebowy, zasiłek chorobowy i inne – zasady przyznawania

Zasiłek to najpopularniejsze po rencie świadczenie, jakie państwo wypłaca ludziom w szeroko pojętej potrzebie. Zasiłek dla bezrobotnych to nie wszystko — przewidziano świadczenia pieniężne dla wiele innych grup, o różnej wysokości, zasadach przyznawania i długości wypłacania. Jakie warunki należy spełnić, aby zakwalifikować się na określony rodzaj zasiłku?

To, co charakteryzuje zasiłek to przede wszystkim jego forma i ośrodki, które zajmują się jego przyznawaniem. Świadczenie to zawsze przyjmuje formę pieniężną (niegdyś gotówkową, teraz coraz częściej przelewu elektronicznego). Do czynienia mamy z dwoma rodzajami zasiłków: wypłacanych przez Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej (GOPS) oraz przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Każda z tych instytucji wypłaca inne rodzaje zasiłków. Sprawdziliśmy, jakie zasiłki wypłaca GOPS, a jakie ZUS.

Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej wypłacają:

  • Zasiłek rodzinny
  • Zasiłek pielęgnacyjny
  • Specjalny zasiłek opiekuńczy
  • Zasiłek celowy
  • Zasiłek stały
  • Zasiłek okresowy

Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca:

  • Zasiłek chorobowy
  • Świadczenie rehabilitacyjne
  • Zasiłek opiekuńczy
  • Zasiłek wyrównawczy
  • Zasiłek macierzyński
  • Zasiłek pogrzebowy.

Zasiłek od pomocy społecznej — jak je rozróżniamy?

Zanim zdefiniujemy najpopularniejsze rodzaje zasiłków, takie jak np. zasiłek dla bezrobotnych, warto najpierw przedstawić kategorie tej kategorii świadczeń, które wypłacają ośrodki pomocy społecznej. Jak wiemy, zasiłki mogą być wypłacane beneficjentowi w różnej perspektywie czasowej. Określa się to biorąc pod uwagę różne kryteria, o których piszemy niżej.

1. Zasiłek stały — rodzaj świadczenia wypłacanego stale, który przysługuje pełnoletniej osobie:

  • samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu niepełnosprawności lub wieku. Warunkiem jest wysokość dochodów — muszą one być niższe od kryterium dochodowego dla takiej grupy ludzi. Kto to w ogóle jest samotnie gospodarujący? Osoba, która nie jest na niczyim utrzymaniu, nie posiada opiekuna oraz nie pozostaje w związku małżeńskim,
  • pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu niepełnosprawności lub wieku. Warunkiem, podobnie jak wyżej, jest wysokość dochodów, które nie mogą być niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Całkowita niezdolność do pracy u obu wymienionych grup ludzi musi być udokumentowana i udowodniona. W przypadku deklarowania całkowitej niezdolności do pracy wymagane jest orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, który oprócz tego może jeszcze potwierdzić dodatkowo niezdolność do samodzielnej egzystencji. Jeśli chodzi o osoby niepełnosprawne — wymagane jest legitymowanie się kartą zaliczającą do odpowiedniej grupy inwalidów bądź konkretne orzeczenie z Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Z kolei w kwestii niezdolności do pracy z powodu wieku konieczne jest wykazanie, że osiągnęło się wiek emerytalny zgodnie z aktualną wersją  Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Zasiłek okresowy 

To rodzaj świadczenia, który najczęściej wypłacany jest osobom poszkodowanym przez długofalowe, ale nie stałe skutki choroby i wypadku, a także bezrobocia i niepełnosprawności. Przysługuje on osobom o podobnych kryteriach jak wyżej, czyli:

  • osobie samotnie gospodarującej o dochodzie niższym od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej — wysokość zasiłku ustala się między różnicy w kryterium dochodowym a faktycznym dochodem danej osoby, nie może to jednak być mniej, niż 418 złotych na miesiąc
  • rodzinie o dochodzie niższym od kryterium dochodowego rodziny — kwota zasiłku również zależy od różnicy między kryterium dochodowym rodziny a jej dochodem

3. Zasiłek celowy — najbardziej krótkotrwały rodzaj świadczenia, który wypłacany jest w celu zaspokojenia konkretnej potrzeby bytowej. Przyznaje się go w określonych przypadkach:

  • pomoc osobie przy zakupie potrzebnych leków, uregulowaniu kosztów leczenia i zakupie innych potrzebnych środków (żywność, aparatura itp.),
  • pomoc przy uregulowaniu kosztów pogrzebu,
  • pomoc w zakupie środków używanych w gospodarstwie domowym, przedmiotów pierwszej potrzeby, żywności, ubrań, opału,
  • pomoc w wykonaniu niezbędnych napraw w domu lub mieszkaniu,
  • pomoc osobie lub rodzinie, która została poszkodowana w wypadku zdarzenia losowego (wypadek, złamanie nogi na śliskim chodniku itp.),
  • wsparcie dla osób lub rodzin poszkodowanych w skutku klęski żywiołowej lub kataklizmu.

Zasiłek dla bezrobotnych 2018 — warunki i zasady

Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, tzw. “kuroniówkę”, należy udać się do miejscowego oddziału Państwowego Urzędu Pracy (PUP). Dokonujemy tam rejestracji, przy której okazji musimy wykazać szereg odpowiednich informacji. Należy wykazać m.in.:

  •  roczny staż pracy
  •  fakt przepracowania co najmniej 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy (półtora roku) od złożenia wniosku, a także udowodnienie, że za wspomnianą pracę uzyskiwało się co najmniej minimalne wynagrodzenie (obecnie jest to 2 100 zł brutto), przy którego okazji odprowadzaliśmy składki na Fundusz Pracy i społeczne ubezpieczenie.

Do wymaganego okresu pracy, dzięki któremu przysługuje zasiłek wliczane są: urlop wychowawczy, działalność gospodarcza (jeśli nie opłacało się tzw. Małego ZUS-u, czyli z podstawą składek niższej od minimalnego wynagrodzenia), umowa agencyjna lub umowa zlecenie (jednak tylko, jeśli podstawa wymiaru składek nie była niższa niż minimalne wynagrodzenie), okres służby wojskowej, pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy, a także okres pracy wraz z czasem, za który otrzymaliśmy odszkodowanie z tytułu sprzecznego z prawem zerwania umowy o pracę

Ponadto, konieczne jest udowodnienie, że nie ma dla nas propozycji pracy, stażu, kursu przygotowania zawodowego, praktyki, szkolenia, prac interwencyjnych lub szkolenia, mimo chęci podjęcia się któreś, z wymienionych czynności.

Powyższe warunki to jednak nie wszystko, aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnego. Gdy dodatkowo dotyczyć będzie nas, któryś, z poniższych warunków, wniosek o zasiłek dla bezrobotnych zostanie odrzucony:

  • zwolnienie dyscyplinarne z pracy,
  • nie podjęcie propozycji np. podjęcia pracy w czasie między zarejestrowaniem jako bezrobotny a złożeniem wniosku o zasiłek, pomimo możliwości.

Rejestracja do zasiłku dla bezrobotnych — co dalej?

Gdy ukończymy proces rejestracji i spełnimy pomyślnie wszelkie wymagania, rozpoczęcie wypłacania zasiłku ma miejsce najwyżej 7 dni po złożeniu formularza. W zależności od stopy bezrobocia, świadczenie będzie wypłacane od 6 miesięcy (pół roku) w przypadku niskiej stopy bezrobocia z regionie beneficjenta, lub 12 miesięcy (rok) w przypadku większej stopy bezrobocia w regionie.

Jeśli:

  1. Bezrobotny w czasie pobierania zasiłku znajdzie zatrudnienie jest zobowiązany powiadomić o tym Państwowy Urząd Pracy
  2. Podobna zasada działa w przypadku założenia przez pobierającego zasiłek działalności gospodarczej

W obu przypadkach, złożenie powiadomienia musi nastąpić maksymalnie 7 dni po zastaniu powyższych przypadków utraty statusu bezrobotnego.

Kiedy można jeszcze stracić zasiłek dla bezrobotnego?

Poza wyżej wymienionymi okolicznościami, utrata zasiłku dla bezrobotnych może nastąpić w przypadku, kiedy w trakcie pobierania zasiłku otrzymamy propozycję:

  • Podjęcia się pracy lub innej działalności zarobkowej
  • Wzięcia udziału w kursie przygotowania zawodowego bądź innych szkoleniach
  • Wykonywania prac użytecznych społecznie, prac interwencyjnych bądź innych robót publicznych

Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych?

Jak wyżej wspomniano, sam fakt otrzymania zasiłku jest zależny od tego, czy spełniamy wymaganie minimalnego stażu pracy. Kwota zasiłku dla bezrobotnych jest niska i często nie wystarcza na podstawowe opłaty. Dużo osób sięga wtedy po chwilówki online do czasu kiedy znajdzie pracę. Jeśli jednak go znacznie przekraczamy, osiągając poniższe pułapy, kwota świadczenia będzie wyższa.

  1. Staż pracy poniżej 5 lat -> 80% zasiłku podstawowego ->  przez pierwsze 3 miesiące 583,06 zł -> przez pozostały okres 468,11 zł
  2. Staż pracy od 5 do 20 lat -> 100% zasiłku podstawowego -> przez pierwsze 3 miesiące 717,30 zł -> przez pozostały okres 572,87 zł
  3. Staż pracy powyżej 20 lat -> 120% zasiłku podstawowego -> przez pierwsze 3 miesiące 851,63 zł -> przez pozostały okres 678,71 zł

Zasiłek chorobowy

Świadczenie to przysługuje wszystkim osobom, które zostały uprzednio obowiązkowo objęte ubezpieczeniem chorobowym. Są to:

  • pracownicy wszystkich sektorów,
  • członkowie spółdzielczych kółek rolniczych oraz rolniczych spółdzielni produkcyjnych,
  • odbywający służbę zastępczą.

Ponadto, z zasiłku chorobowego mogą skorzystać także osoby, które ubezpieczają się dobrowolnie:

  • wykonujące pracę na umowie agencyjnej, umowie-zlecenie lub innej umowie o świadczenie usług,
  • prowadzące działalność pozarolniczą,
  • wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym lub przebywania w areszcie,
  • duchowni,
  • wykonujący pracę nakładczą.

Kiedy nabywamy prawo do zasiłku chorobowego?

Prawo do zasiłku chorobowego nabywamy po upływie okresu wyczekiwania, tj.:

  1. po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – w przypadku grupy ubezpieczonych obowiązkowo,
  2. po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – w przypadku grupy ubezpieczonych nieobowiązkowo.

Warto dodać, że do okresu ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa w ubezpieczeniu nie przekroczyła 30 dni lub jest spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Prawa do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania nabywają:

  1. absolwenci szkół oraz absolwenci szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych, w przypadku kierunków medycznych (lekarskich, lekarsko-dentystycznych i weterynarii). Warunek jest spełniony, jeśli 90 dni mija od daty podejścia do ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a kierunku farmacji — od daty zaliczenia ostatniej przewidzianej w planie studiów praktyki,
  2. ubezpieczeni, których niezdolność do prac wynikła z wypadku podczas niej lub w drodze do niej,
  3. posłowie i senatorowie, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego nie później, niż 90 dni od zakończenia kadencji Sejmu/Senatu,
  4. ubezpieczeni obowiązkowo, którzy mają ubezpieczenie co najmniej 10 lat.

Komu nie przysługuje zasiłek chorobowy?

Świadczenie z tytułu zasiłku chorobowego nie przysługuje, jeśli:

  • jesteśmy na urlopie wychowawczym lub urlopie bezpłatnym,
  • jesteśmy osadzeni w areszcie lub zakładzie karnym, jeśli nie wykonujemy odpłatnej pracy,
  • niezdolność do pracy wynika z przestępstwa zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu,
  • niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu,
  • w czasie zwolnienia lekarskiego wykonywaliśmy pracę zarobkową,
  • osoba ubiegająca się o zasiłek odmówi badania lekarskiego.

Ile trwa okres wypłacania zasiłku?

Zasiłek chorobowy wypłacany jest przez okres pozostawania w niezdolności do pracy. ZUS uznaje, że nie może to być okres dłuższy, niż:

  • 270 dni — w przypadku, gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą lub trwa w trakcie ciąży,
  • 182 dni — we wszystkich pozostałych przypadkach

Ile wynosi zasiłek chorobowy?

Wysokość zasiłku chorobowego podzielona jest w następujący sposób:

  1. 80% podstawy wymiaru podstawy — we wszystkich przypadkach,
  2. 70% podstawy wymiaru podstawy — po hospitalizacji,
  3. 100% wymiaru podstawy — po hospitalizacji, do której doszło z powodu: wypadku w pracy lub w drodze do pracy, jeśli miała ona miejsce w okresie ciąży lub jeśli miała ona miejsce wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

Zasiłek pogrzebowy

Ten rodzaj zasiłku wypłacany jest przez lokalne oddziały ZUS oraz KRUS. Jest on wypłacany, jeśli nastąpi śmierć:

  • ubezpieczonego,
  • emeryta lub rencisty,
  • osoby, która nie pobierała emerytury lub renty, ale spełniała warunki przyznania któregoś z tych świadczeń,
  • osoby, która pobierała zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek macierzyński lub zasiłek o wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po uzyskaniu tytułu ubezpieczenia,
  • członka rodziny ubezpieczonego lub osoby pobierającej emeryturę lub rentę.

Zasiłek wypłacany jest rodzinie zmarłego i wynosi 200% przeciętnego wynagrodzenia. Od 1 marca 2011 jest to równo 4 tysiące złotych. Kwota  ta należy do jednych z najwyższych w Europie.

Zasiłek rehabilitacyjny

Świadczenie to przysługuje osobom, które są:

  • pracownikami,
  • wykonującymi pracę nakładczą,
  • członkami rolniczych spółdzielni,
  • duchownymi,
  • pracującymi na umowie agencyjnej, umowie zlecenie lub innej umowie o świadczenie usług,
  • prowadzą działalność pozarolniczą,
  • odbywają służbę zastępczą.

Warunki, jakie należy spełnić żeby uzyskać zasiłek:

  • wyczerpanie okresu pobierania zasiłku chorobowego,
  • bycie nadal niezdolnym do pracy,
  • dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę powrotu do dawnej aktywności zawodowej.

Jak długoebędziemy otrzymywać świadczenie?

Zasiłek rehabilitacyjny otrzymywać będziemy do czasu przywrócenia pełnej zdolności do pracy. ZUS daje na to maksymalnie 12 miesięcy (rok). Świadczenie może zostać przyznane zarówno jednorazowo, jak i w częściach. Ostatecznie o przyznaniu zasiłku decyduje w odpowiednim dokumencie lekarz, który orzeka dla ZUS. Jeśli orzeczenie będzie negatywne to składający może się od tej decyzji odwołać w ciągu 14 dni od otrzymania dokumentu. Sprzeciw może zostać przekazany do protokołu zarówno pisemnie, jak i ustnie.

Zasiłek rehabilitacyjny — kiedy go nie otrzymamy?

Odpowiedź na wniosek okaże się negatywna, jeśli:

  • pobieramy emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • pobieramy zasiłek dla bezrobotnych,
  • pobieramy zasiłek przedemerytalny,
  • jesteśmy na urlopie dla poratowania zdrowia,
  • korzystamy z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • podlegamy obowiązkowemu ubezpieczeniowi rolników,
  • jesteśmy na urlopie bezpłatnym lub urlopie wychowawczym,
  • jesteśmy aresztowani bądź odbywamy karę pozbawienia wolności,
  • niezdolność do pracy wynika z przestępstwa bądź złamania prawa zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu.

Zasiłek rehabilitacyjny — ile wynosi?

  1. 90% podstawy zasiłku chorobowego przez pierwsze 90 dni (3 miesiące),
  2. 75% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za pozostały okres,
  3. 100% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jeśli świadczenie pobierane jest w czasie bycia ciąży.

Podsumowując — warto zapoznać się ze wszelkimi informacjami na temat wymogów i warunków przyznawania określonego rodzaju zasiłku, aby być pewnym przyznania świadczenia i uniknąć niepotrzebnych nieporozumień i rozczarowań w czasie składania wniosku. Zasiłki dzisiaj często nie stanowią nawet połowy pensji minimalnej, czyli utrzymywanie się tylko z nich jest niemal niemożliwe. Na szczęście w Polsce wciąż spada bezrobocie co ułatwia osobom bezrobotnym znaleźć pracę za godne pieniądze.

Oceń ten wpis
2019-06-20T18:44:02+02:0003.07.2018|Blog finansowy|
Dodaj komentarz