Zasiłek rodzinny, macierzyński i inne świadczenia dla opiekunów

Zasiłek rodzinny

Dla rodzin państwo przewidziało wyjątkowo zróżnicowaną formę wsparcia finansowego na wypadek różnych okoliczności. Państwo oferuje także finansową zapomogę dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi, zarówno poniżej, jak i powyżej 18 roku życia. Czym charakteryzują się zasiłki dla wspomnianych grup ludzi? 

Charakteryzując zasiłki, jakie są w Polsce wypłacane na wypadek różnych zdarzeń, dla obszernego grona odbiorców, nie sposób nie wspomnieć o rodzinach i osobach samotnie wychowujących niepełnosprawnych. Państwo przewidziało finansowe zapomogi na różne sytuacje wiążące się ze wspomnianymi grupami, określając jednak — jak w przypadku, chociażby zasiłków chorobowych — wyraźne warunki i wymagania, jakie muszą być spełnione podczas składania wniosku o świadczenie. Na początek rozpoczniemy od opisu charakterystyki zasiłków i innych zapomóg dla rodzin.

Zasiłek rodzinny — rodzaje świadczeń

Z tym pojęciem wiążą się także formy podobnych, aczkolwiek inaczej zwanych świadczeń. Grupa ta składa się z:

  • zasiłku rodzinnego oraz z dodatków do zasiłku rodzinnego,
  • świadczeń opiekuńczych: zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna,
  • zapomogi gminnej z tytułu narodzin dziecka,
  • jednorazowego świadczenia z tytułu narodzin dziecka.

Kiedy może być wypłacony zasiłek rodzinny? 

Zasiłek rodzinny może być wypłacony z tytułu:

  • narodzin dziecka,
  • opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego,
  • samotnego wychowywania dziecka,
  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
  • rozpoczęcia przez dziecko nowego roku szkolnego,
  • podjęcia się przez dziecko nauki w placówce poza miejscem zamieszkania.

Komu przysługuje zasiłek rodzinny?

Zasiłek rodzinny przysługuje:

  • rodzicom, jednemu rodzicowi bądź opiekunowi prawnemu dziecka,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka,
  • osobie uczącej się (za osobę uczącą uznaje się wyłącznie osoby pełnoletnie, które podejmą się nauki w szkole średniej lub szkole wyższej. Nie mogą one pozostawać na utrzymaniu rodziców, chyba że ulegli oni śmierci bądź sąd orzekł prawo do alimentów z ich strony).

Jakie wymagania trzeba spełnić? 

Podstawowym kryterium jest oczywiście próg finansowy. Zasiłek rodzinny jest przyznawany w gospodarstwach domowych, w ktorych:

  • łączny dochód nie przekracza 674 zł,
  • łączny dochód nie przekracza 764 zł, jeśli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Co, jeśli przekroczymy powyżej ustalony próg? Zasiłek dalej może zostać wypłacany, zostaje jednak pomniejszony o kwotę, jaka wykracza poza próg 674 lub 764 zł.

Dodatkowym warunkiem jest nieprzekroczenie przez dziecko wieku 18 lat, 21-24 lat (do końca ostatniego roku akademickiego) lub 24 lat (jeśli uczy się w szkole wyższej, będąc niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym lub znacznym).

Ile wynosi zasiłek rodzinny? 

Podobnie jak w przypadku zasiłku dla bezrobotnych, także zasiłek rodzinny przyznawany w trzech stawkach kwotowych. Zależą one od wieku dziecka i obecnie wynoszą:

  1. 95 zł miesięcznie — jeśli dziecko ma mniej niż 5 lat,
  2. 124 zł miesięcznie — jeśli dziecko ma więcej niż 5 lat, ale mniej, niż 18 lat,
  3. 135 zł miesięcznie — jeśli dziecko ukończyło 18 lat lub jeśli dziecko uczy się na szkole wyższej — 24 lata.

Zasiłek rodzinny — jakie dodatki są dla niego przewidziane? 

Do zasiłku rodzinnego oferowane jest następujące dodatki:

  • 1 000 zł — urodzenie dziecka (becikowe; szerzej o nim niżej),
  • 400 zł — opieka nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego,
  • 193 zł — samotne wychowywanie dziecka,
  • 273 zł — samotne wychowywanie dziecka z orzeczonym stopniem niepełnosprawności w stopniu lekkim lub znacznym,
  • 95 zł — na dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej (trójka i więcej dzieci),
  • 90 zł — kształcenie i rehabilitacja dziecka niepełnosprawnego do 5 roku życia,
  • 110 zł — kształcenie i rehabilitacja dziecka niepełnosprawnego od 5 roku życia,
  • 100 zł — rozpoczęcie roku szkolnego przez dziecko,
  • 69 zł — z tytułu dojazdów dziecka do placówki edukacyjnej poza miejscem zamieszkania,
  • 113 zł — z tytułu zamieszkania dziecka w celach edukacyjnych poza wcześniejszym miejscem zamieszkania.

Dla matek noworodków 

Zasiłek macierzyński: 

To świadczenie przysługuje każdej kobiecie objętej ubezpieczeniem chorobowym, która jest obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej i decyduje się na poród na terenie kraju. Okres, przez jaki wypłacane jest świadczenie, jest wyraźnie określony i zdefiniowany przez Kodeks Pracy. Wobec aktualnie obowiązującego prawa z 1 stycznia 2009 r. okres ten wynosi:

  • 20 tygodni — w przypadku narodzin jednego dziecka,
  • 31 tygodni — w przypadku narodzin bliźniaków,
  • 33 tygodni — w przypadku narodzin trojaczków,
  • 35 tygodni — w przypadku narodzin czworaczków,
  • 37 tygodni — w przypadku narodzin pięciorga i większej liczby dzieci.

Oprócz tego do każdego drugiego i każdego następnego dziecka, od urodzenia do czasu ukończenia 18 roku życia przysługuje zasiłek 500 plus.

Świadczenie z tytułu narodzin dziecka: 

Jest to podobne działający, ale zupełnie inaczej kwalifikowany rodzaj świadczenia. Inaczej niż w przypadku zasiłku macierzyńskiego, jest on wypłacany w skali lokalnej przez gminę dla każdej matki nowo narodzonego dziecka. Świadczenie nie jest ogólnopolskie — może, ale nie musi istnieć, wszystko zależy od uchwały rady gminy. Podobnie, od wysokości budżetu gminy zależy wysokość świadczenia — nie ma ustalonej kwoty.

Becikowe

To trzeci i ostatni wariant finansowego świadczenia dla matek nowo narodzonych dzieci. Tak zwane becikowe to jednorazowa zapomoga, która przysługuje rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu z tytułu narodzin lub objęcia opieki nad dzieckiem. Od 1 stycznia 2013 r. wymagane jest spełnienie kryterium dochodowego, co ograniczyło wyraźnie zasięg świadczenia. Obecnie wynosi ono 1 992 złotych miesięcznie w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie — jeśli rodzina nie przekracza tego progu, to świadczenie jest wypłacane — przypominamy — jednorazowo. Wynosi równo 1 000 złotych.

Na koniec, dochodzi jeszcze jeden warunek — jeśli o świadczenie domagają się rodzice biologiczni dziecka, to muszą oni pozostawić dziecko pod opieką lekarską do 10 tygodnia po porodzie. Zaświadczenie o spełnieniu takiego wymaganego stanu rzeczy wystawia lekarz lub położna. W przeciwnym przypadku — wniosek o becikowe zostanie odrzucony. Jednak bardzo często samo becikowe nie wystarcza przy zakupie najpotrzebniejszych rzeczy dla nowego członka rodziny. Duża część rodziców decyduje się wtedy na pożyczki ratalne, żeby pokryć wszystkie najważniejsze zobowiązania.

Świadczenia opiekuńcze

W przypadku świadczeń opiekuńczych, czyli przewidzianych stricte dla opiekunów bądź rodziców zajmujących się dziećmi chorymi bądź niepełnosprawnymi przewidziano następujące rodzaje świadczeń socjalnych:

  • Zasiłek pielęgnacyjny — zapomoga przyznawana w celu częściowego pokrycia wydatków powiązanych z zapewnieniem niepełnosprawnej osobie należytej opieki w związku z brakiem zdolności do samodzielnej egzystencji. Do zasiłku kwalifikuje się każda rodzina (niezależnie od dochodów) z dzieckiem wieku powyżej 16 roku życia, które legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto, także osobie legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21 roku życia, a także osobie, która ukończyła 75 lat. W listopadzie 2018 roku po raz pierwszy do 12 lat wzrośnie on z  ze 153 zł do 184,42 zł.

Dowiedz się więcej na temat zasiłku pielęgnacyjnego

  • Świadczenie pielęgnacyjne — przyznawane jest w celu sprawowania opieki nad osobą z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem koniecznej stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby z powodu ograniczonej samodzielnej egzystencji albo koniecznością stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
  • Specjalny zasiłek opiekuńczy — przyznaje się je w przypadku, kiedy rezygnujemy z dalszego zatrudnienia i pracy, ponieważ jesteśmy zmuszeni oddać się w całości opiece nad chorą lub niepełnosprawną osobą z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do tego świadczenia zaliczają się także osoby, które mają orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznym ograniczeniem możliwości samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
  • Zasiłek dla opiekuna — przysługuje osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego po dniu 1 lipca 2013 r. Zmiana ta wynikła wraz z nowelizacją przepisów dotyczących prawa do świadczeń pielęgnacyjnych, wskutek których prawa do świadczeń zostały pozbawione m.in. osoby opiekujące się niepełnosprawnymi rodzicami. Świadczenie przysługuje tylko tym, którzy mieli przed dniem 1 lipca 2013 prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zasiłek  nie przysługuje osobom, które potem nabyły prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Zasiłek dla opiekuna — jakie kryterium dochodowe trzeba spełnić?

Prawa do zasiłku dla opiekuna nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Zasiłek wynosi 520 zł, a w specjalnych przypadkach wypłacany jest również wstecz, wraz z odsetkami od dnia 1 lipca 2013 r.  Warunkiem uzyskania zasiłku dla opiekunów jest złożenie odpowiedniego pisemnego wniosku. Instytucje, które wcześniej wypłacały świadczenie pielęgnacyjne, mają obowiązek pisemnie lub telefonicznie powiadomić osoby uprawnione o istniejącej możliwości złożenia wniosku.

Źródło:

www.mpips.gov.pl

Zasiłek rodzinny, macierzyński i inne świadczenia dla opiekunów
5 (100%) 1 głos[ów]

Autor wpisu: Michał Frankowski

2019-07-31T10:36:55+02:0003.07.2018|Porady eksperckie|
Dodaj komentarz