Zasiłek pielęgnacyjny – ile wynosi świadczenie i komu przysługuje?

Niemal każdy kraj na świecie realizuje własną politykę społeczną, dbając tym samym o bezpieczeństwo socjalne swoich obywateli. Jednym ze sposobów wsparcia w trudnej i wyjątkowej sytuacji życiowej jest wypłacanie zasiłku pielęgnacyjnego. Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać świadczenie oraz jaka jest jego aktualna wysokość w 2019 roku?

Pomoc państwa w samodzielnej egzystencji obywateli

zasiłek pielęgnacyjnyRządy większości krajów, zwłaszcza tych demokratycznych starają się zapewnić swoim obywatelom pełne bezpieczeństwo socjalne, na każdym szczeblu sytuacji życiowych. I nie chodzi tu bynajmniej wyłącznie o pomoc finansową, a o czas podejmowania kluczowych decyzji życiowych, jak np. macierzyństwo.

Jedną ze skutecznych form wsparcia jest realizowanie świadczeń pieniężnych, czyli tzw. zasiłków. W Polsce wypłacane są: Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej, czyli tzw. MOPS – a pośredniczą w tym gminy jako terenowe jednostki samorządowe. ZUS zajmuje się wypłatą przede wszystkim tych świadczeń, na które każdy obywatel odprowadza składki (tj. na ubezpieczenie zdrowotne, wypadkowe, chorobowe, emerytalne czy rentowe). Natomiast do zadań lokalnych ośrodków społecznych należy pomoc pieniężna w momencie, gdy dana osoba znajdzie się w kiepskiej sytuacji życiowej – straci pracę, nagle zachoruje lub podda się rehabilitacji zawodowej.

W ocenie 48% Polaków – obecna polityka państwa wobec rodziny jest dobra, a w opinii 14% – bardzo dobra. Tak przynajmniej wynika z badania CBOS1. Jednym z popularnych świadczeń rodzinnych jest zasiłek pielęgnacyjny, przy okazji będący dobrym przykładem prowadzenia skutecznej polityki prorodzinnej i socjalnej państwa. Co warto o nim wiedzieć?

Zasiłek pielęgnacyjny – pomocna dłoń w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawnymi

Czym jest więc zasiłek pielęgnacyjny? To specjalne świadczenie rodzinne, którego celem jest pokrycie części wydatków wynikających z zapewnienia należytej opieki i pomocy, osobie niezdolnej do samodzielnego funkcjonowania.

Głównym założeniem zasiłku jest więc choć częściowe pokrycie kosztów, które wynikają z zapewnienia osobie niepełnosprawnej niezbędnej pomocy, w związku z jej stanem zdrowia i niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wypłaca się go w formie comiesięcznej pomocy materialnej.

Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne – czym się różnią?

opieka nad niepełnosprawnymiNa wstępie warto wspomnieć, że zasiłek pielęgnacyjny jest czymś zupełnie innym niż świadczenie pielęgnacyjne! Zarówno zasiłek pielęgnacyjny jak i świadczenie pielęgnacyjne przyznawane są na podstawie jednego aktu prawnego – Ustawy o świadczeniach rodzinnych2. Przeznaczone są też dla osób niepełnosprawnych – na tym jednak kończą się podobieństwa.

Zasiłek pielęgnacyjny to rodzaj dodatkowej wypłaty przeznaczanej potrzebującym niepełnosprawnym. Z kolei świadczenie pielęgnacyjne zastępuje pełną wypłatę opiekuna. Są to zazwyczaj sytuacje, w których zmuszony został do zrezygnowania z etatu lub innej formy zatrudnienia – tylko po to, by móc opiekować się chorym członkiem rodziny. Zatem przysługuje:

  • Matce lub ojcu
  • Opiekunowi faktycznemu
  • Innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny

Świadczenie pielęgnacyjne dotyczy więc wszystkich tych, którzy na stałe uczestniczą w egzystencji niepełnosprawnego, jego procesie leczenia, rehabilitacji, a także edukacji.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny?

Zgodnie z art. 16 Ustawy o świadczeniach rodzinnych3 do otrzymania tego typu zasiłku kwalifikują się wyłącznie niepełnosprawne dzieci – do 16 roku życia, posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, a także:

  • Osoby niepełnosprawne powyżej 16 roku życia, jeśli legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mogą również posiadać zaświadczenie z ZUS lub KRUS o zaliczeniu płatnika do I grupy inwalidzkiej,
  • Seniorzy, którzy ukończyli 75 lat,
  • Osoby niepełnosprawne, w wieku powyżej 16 lat legitymujące się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności – pod warunkiem, że inwalidztwo powstało przed ukończeniem 21 roku życia. W tym przypadku może to być również orzeczenie ZUS lub KRUS o przyznaniu płatnikowi II grupy inwalidzkiej.

Pieniądze często wypłaca się również samym opiekunom inwalidów – aby ci z większą swobodą mogli nabywać sprzęty oraz leki, niezbędne dla prawidłowego rozwoju, rehabilitacji i leczenia niepełnosprawnego.

W jakich przypadkach prawo do zasiłku ustaje?

Mimo spełnienia wszystkich powyższych wymogów zdarza się czasem, że państwo odmówi pomocy finansowej. W świetle przepisów może to nastąpić, gdy:

  • Dziecko przebywa w rodzinie zastępczej bądź instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – częściowo lub w całości pokrywane przez budżet państwa. Może to być, np. dom pomocy społecznej, areszt śledczy, zakład poprawczy czy placówki opiekuńczo-wychowawcze i młodzieżowe ośrodki wychowawcze,
  • Niepełnosprawny uprawniony jest do dodatku pielęgnacyjnego,
  • Członkowie rodziny otrzymują za granicą świadczenia na pokrycie kosztów, związanych z pielęgnacją osób niepełnosprawnych, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczania społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu stanowią inaczej.

Jaka jest wysokość zasiłku w 2019 roku?

zasiłek pielęgnacyjny dla seniorówPo raz pierwszy od 12 lat, polski rząd zadecydował o podwyżce zasiłku pielęgnacyjnego przeznaczonego dla inwalidów i seniorów. Kiedy zwiększy się kwota tego świadczenia? Cały proces przebiega dwuetapowo. Pierwszy wzrost nastąpił 1 listopada 2018 roku. Wtedy to suma zasiłku wzrosła ze 153 zł do wysokości 184,42 zł miesięcznie. W kolejnym etapie – a więc od 1 listopada 2019 roku, wyniesie 215,84 zł miesięcznie.

Wzrost stawki wsparcia pielęgnacyjnego to zapewne wynik coraz głośniej komentowanej tematyki osób z orzeczeniem niepełnosprawności oraz seniorów. Zwiększa się świadomość społeczna, a tym samym polityczna, która prowadzi do chętniej podejmowanych protestów opiekunów takich osób. Czytaj także: Decyzja z MOPS – ile się czeka na pieniądze z 500+ i zasiłku rodzinnego?

Jak długo można pobierać pomoc pielęgnacyjną?

Główna zasada zasiłku pielęgnacyjnego zakłada, że przyznaje się go na czas nieokreślony. Wyjątek stanowią sytuacje, w których orzeczenie o niepełnosprawności zostało przyznane na określony czas. Tak więc przydzielany jest na:

  • Czas ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
  • Okres nieokreślony, jeśli decyzja została wydana na stałe,
  • Czas nieokreślony dla seniorów powyżej 75 roku życia

Jak uzyskać zasiłek pielęgnacyjny na dziecko?

Aby w ogóle móc ubiegać się o przyznanie świadczenia, przede wszystkim trzeba złożyć niezbędną dokumentację. Zalicza się do niej:

  • Prawidłowo uzupełniony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, który można składać przez cały rok. Jego wzór znajduje się na stronach internetowych ośrodków pomocy społecznej. Można otrzymać go również stacjonarnie, m.in. w urzędach,
  • Dokument potwierdzający tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek. Jest to zazwyczaj dokument tożsamości osoby niepełnosprawnej,
  • Orzeczenie o niepełnosprawności wraz z uwzględnieniem stopnia lub grupy inwalidzkiej,
  • W przypadku dzieci poniżej 16 lat – skrócony odpis aktu urodzenia,
  • Ewentualnie można dostarczyć zaświadczenie z instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, że pobyt osoby uprawnionej do zasiłku pielęgnacyjnego i przyznawane jej świadczenia, nie są w całości lub części finansowane przez budżet państwa lub NFZ.

Warto przy tym pamiętać, że wniosek składany w imieniu osoby pełnoletniej należy również przedłożyć odpowiednim upoważnieniem! Wymóg ten nie obowiązuje jedynie prawnych opiekunów niepełnosprawnego. Tak przygotowane dokumenty wraz z załącznikami należy złożyć w urzędzie miasta lub gminy – który zgodny jest z miejscem zamieszkania lub w jednostce uprawnionej do wypłacania zasiłku, np. w OPS.

Jak długo czeka się na decyzję?

Wniosek o przyznanie lub odrzucenie zasiłku pielęgnacyjnego rozpatrywany jest w ciągu 30 dni kalendarzowych. Faktycznie, termin ten może zostać nieco wydłużony w czasie, w celu szczegółowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Od każdej decyzji administracyjnej, wnioskującemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania. Czytaj także: Ile wynosi zasiłek stały z MOPS 2019? Kto może się o niego starać?

Czy komornik może zająć zasiłek pielęgnacyjny?

Na to pytanie zapewne wielu Polaków szuka odpowiedzi. Czy środki wypłacane przez państwo mogą zostać zajęte przez komornika? Otóż, zasiłek, zgodnie z prawem traktuje się jako jedno ze świadczeń opiekuńczych.

To oznacza, że niemożliwe jest jego zajęcie zarówno w egzekucji alimentacyjnej, jak i niealimentacyjnej. Dokładnie opisują to przepisy Kodeksu cywilnego – a bliżej art. 8334, który mówi o tym, że wszelkie świadczenia rodzinne – w tym zasiłek pielęgnacyjny wyłączony jest spod egzekucji komorniczej!

 

Źródło:

1. https://www.gov.pl/web/rodzina/ponad-60-proc-polakow-dobrze-ocenia-polityke-rodzinna

2. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20032282255

3. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-swiadczeniach-rodzinnych/art-16/

4. https://www.arslege.pl/ograniczenie-egzekucji-z-innych-swiadczen-pienieznych/k14/a10139/

Autor wpisu: Paulina Krupa

24.04.2019|Porady eksperckie|
Dodaj komentarz