Zasiłek pielęgnacyjny 2022 – ile wynosi świadczenie i komu przysługuje?

Jednym ze sposobów wsparcia w trudnej i wyjątkowej sytuacji życiowej jest wypłata zasiłku pielęgnacyjnego. Czy w 2022 roku możemy liczyć na jego podwyżkę oraz jakie warunki musimy spełnić, by się o niego starać?

Pomoc państwa w samodzielnej egzystencji obywateli

Rządy większości krajów podejmują wiele działań, by zapewnić swoim obywatelom pełne bezpieczeństwo socjalne na każdym szczeblu sytuacji życiowych. Formą wsparcia jest, m.in. realizowanie świadczeń pieniężnych, w tym zasiłków. W Polsce wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej, czyli tzw. MOPS – a pośredniczą w tym gminy jako terenowe jednostki samorządowe.

ZUS zajmuje się wypłatą przede wszystkim tych świadczeń, na które każdy obywatel odprowadza składki (tj. na ubezpieczenie zdrowotne, wypadkowe, chorobowe, emerytalne czy rentowe). Z kolei zadaniem lokalnych ośrodków społecznych jest pomoc każdemu, kto znajdzie się w kiepskiej sytuacji życiowej – straci pracę, nagle zachoruje lub podda się rehabilitacji zawodowej.

Jednym z popularnych dodatków rodzinnych jest zasiłek pielęgnacyjny, będący dobrym przykładem prowadzenia polityki prorodzinnej i socjalnej państwa.

Raport CBOS na temat polityki prorodzinnej państwa
Wykres przedstawia ocenę Polaków nt. polityki prorodzinnej państwa w 2019 roku, raport CBOS

Zasiłek pielęgnacyjny – pomocna dłoń w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawnymi

Czym jest zasiłek pielęgnacyjny? To jedno ze świadczeń opiekuńczych określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Głównym zadaniem takiej pomocy jest pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem opieki osobie, która nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji.

Założeniem zasiłku jest więc częściowa pomoc finansowa osobie niepełnoprawnej, w związku z jej stanem zdrowia i niezdolnością do podjęcia jakiejkolwiek pracy. Wypłaca go gmina w formie comiesięcznej pomocy materialnej.

Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne – czym się różnią?

Wiele osób myli te dwa pojęcia, dlatego na wstępie podkreślamy, że zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne 2022 to dwa odrębne świadczenia. Obydwa przyznawane są na podstawie jednego aktu prawnego, ustawy o świadczeniach rodzinnych2. Oba są również świadczeniami opiekuńczymi. I na tym kończą się podobieństwa między nimi.

Zasiłek pielęgnacyjny to rodzaj dodatkowej wypłaty, która jedynie częściowo pokrywa wydatki związane z zapewnieniem należytej opieki nad potrzebującym niepełnosprawnym. Z kolei świadczenie pielęgnacyjne zastępuje pełną wypłatę opiekuna. Są to zazwyczaj sytuacje, w których jesteśmy zmuszeni do całkowitej rezygnacji z pracy lub innej pracy zarobkowej – w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem (m.in. całodobowej opieki).

Zasiłek pielęgnacyjnyŚwiadczenie pielęgnacyjne
Komu przysługuje?– niepełnosprawnemu dziecku,
– osobie niepełnosprawnej pow. 16 r. ż. (gdy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności),
– osobie pow. 75 roku życia,
– osobie niepełnosprawnej
pow. 16 r.ż. (gdy legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała do 21. roku życia)
– matce lub ojcu,
– opiekunowi faktycznemu dziecka,
– inne osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny
Wysokość świadczenia215,84 zł miesięcznie2119 zł miesięcznie

Ze świadczenia pielęgnacyjnego skorzystają wszyscy, którzy sprawują całodobową opiekę w egzystencji niepełnosprawnego, jego procesie leczenia, rehabilitacji, a także edukacji.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny?

Zgodnie z art. 16 Ustawy o świadczeniach rodzinnych3 do otrzymania tego typu zasiłku kwalifikują się wyłącznie niepełnosprawne dzieci – do 16 roku życia, posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, a także:

  • osoby niepełnosprawne powyżej 16 roku życia, jeśli legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mogą również posiadać zaświadczenie z ZUS lub KRUS o zaliczeniu płatnika do I grupy inwalidzkiej,
  • seniorzy, którzy ukończyli 75 lat,
  • osoby niepełnosprawne, w wieku powyżej 16 lat legitymujące się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (pod warunkiem, że inwalidztwo powstało przed ukończeniem 21 roku życia). W tym przypadku może to być również orzeczenie ZUS lub KRUS o przyznaniu płatnikowi II grupy inwalidzkiej.

Pieniądze często wypłaca się również samym opiekunom inwalidów, aby z większą swobodą mogli nabywać sprzęty oraz leki, niezbędne dla prawidłowego rozwoju, rehabilitacji i leczenia niepełnosprawnego.

W jakich przypadkach prawo do zasiłku nie przysługuje?

Zdarza się czasem, że państwo odmówi wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Kiedy tak się dzieje?

  • Gdy dziecko przebywa w rodzinie zastępczej bądź instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (częściowo lub w całości pokrywane przez budżet państwa). Może to być, np. dom pomocy społecznej, areszt śledczy, zakład poprawczy czy placówki opiekuńczo-wychowawcze i młodzieżowe ośrodki wychowawcze,
  • Gdy niepełnosprawny uprawniony jest do dodatku pielęgnacyjnego,
  • Członkowie rodziny otrzymują za granicą świadczenia na pokrycie kosztów, związanych z pielęgnacją osób niepełnosprawnych.

Jaka jest wysokość zasiłku w 2022 roku?

Od 2019 roku wysokość zasiłku pielęgnacyjnego nie zmieniła się i nadal wynosi 215,84 zł miesięcznie. Jego kolejna weryfikacja i ewentualna podwyżka (lub niezmienianie kwoty) nastąpi w 2024 roku.

Niestety, wysokość świadczenia nie jest rok rocznie waloryzowana, jak chociażby renta czy emerytura. Jego kwota weryfikowana jest co 3 lata z uwzględnieniem wyniku progu badań wsparcia dochodowego rodzin, który to przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Jednak taka weryfikacja wcale nie oznacza tego, że kwota zasiłku zostanie zmieniona.

Ostatnia weryfikacja wysokości zasiłku pielęgnacyjnego miała miejsce w 2021 roku. Wtedy też Rada Ministrów utrzymała kwotę dodatku na niezmienionym od 2019 roku poziomie.

Czy korzystasz z zasiłku pielęgnacyjnego?

Zobacz wyniki

Kryterium dochodowe 2022

Świadczenie przysługuje niezależnie od dochodów rodziny, dzięki temu nie musimy się martwić o to, że przekroczymy wskazane kryterium dochodowe.

Jak długo można pobierać pomoc pielęgnacyjną?

Główna zasada zakłada, że przyznaje się go na czas nieokreślony. Wyjątek stanowią sytuacje, w których orzeczenie o niepełnosprawności zostało przyznane na określony czas.

Przydzielany jest na poniższe okresy:

  • na czas nieokreślony dla seniorów powyżej 75 roku życia oraz gdy taka decyzja została wydana na stałe albo
  • na czas określony dla osób, które legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, wydanym na określony czas, np. 2 lata.

Jak uzyskać zasiłek pielęgnacyjny na dziecko?

Jeśli chcemy starać się o tego typu pomoc, musimy przede wszystkim złożyć wniosek w urzędzie gminy lub miasta, do którego jesteśmy przypisani ze względu na miejsce zamieszkania. Możemy wysłać go również w formie elektronicznej, poprzez portal Emp@tia.

Jak uzyskać zasiłek pielęgnacyjny na dziecko

Jakie jeszcze dokumenty potrzebujemy?

  • Dokument tożsamości osoby niepełnosprawnej,
  • Orzeczenie o niepełnosprawności wraz z uwzględnieniem stopnia lub grupy inwalidzkiej,
  • W przypadku dzieci poniżej 16 lat – skrócony odpis aktu urodzenia,
  • Ewentualnie możemy dostarczyć zaświadczenie z instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (chodzi tutaj głównie o to, by wykazać, że pobyt osoby uprawnionej do zasiłku pielęgnacyjnego i przyznawane jej świadczenia, nie są w całości lub części finansowane przez budżet państwa lub NFZ),
  • Upoważnienie (gdy wniosek składamy w imieniu osoby pełnoletniej). Warunek ten nie obowiązuje jedynie prawnych opiekunów niepełnosprawnego.

Wnioski możemy składać przez cały rok. Główny wzór znajduje się na stronie internetowego ośrodku pomocy społecznej. Otrzymamy go też stacjonarnie, m.in. w urzędach.

Jak długo czeka się na decyzję?

Wniosek o przyznanie lub odrzucenie zasiłku pielęgnacyjnego rozpatrywany jest w ciągu 30 dni kalendarzowych. Termin ten czasami może zostać nieco wydłużony w czasie, w celu szczegółowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Od każdej decyzji administracyjnej, przysługuje nam prawo do jej odwołania.

Czy komornik może zająć zasiłek pielęgnacyjny?

Pytanie wielu z nas nurtujące brzmi, czy komornik może zabrać nam środki wypłacane przez państwo. Na szczęście poczujemy ulgę, bo zasiłek zgodnie z prawem traktuje się jako jedno ze świadczeń opiekuńczych.

A to oznacza, że niemożliwe jest jego zajęcie zarówno w egzekucji alimentacyjnej, jak i niealimentacyjnej. Dokładnie opisują to przepisy Kodeksu cywilnego – a bliżej art. 8334, który mówi o tym, że wszelkie świadczenia rodzinne – w tym zasiłek pielęgnacyjny wyłączone są spod egzekucji komorniczej.

Zasiłek pielęgnacyjny bez zmian w 2022

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w 2022 roku nie uległa podwyższeniu. Ta informacja z pewnością nie ucieszy osoby, które korzystają z tego typu środków. Ceny produktów spożywczych i leków rosną z miesiąca na miesiąc a kwota, która ma częściowo pokryć najważniejsze potrzeby osób niepełnosprawnych, jak na dzisiejsze standardy – jest dość niska.

W takiej sytuacji pozostaje nam szukanie rozwiązań dodatkowych i ubieganie się, np. o zasiłek stały, o ile mamy ku temu możliwości. Przypominamy tylko, że otrzymywanie zasiłku pielęgnacyjnego nie wyklucza prawa do zasiłku stałego (za to świadczenie pielęgnacyjne już tak). Wlicza się on natomiast do dochodu, co oznacza, że zasiłek stały będzie pomniejszony o wartość zasiłku pielęgnacyjnego.

Czytaj także: Ile wynosi zasiłek stały z MOPS 2022? Kto może się o niego starać?

Opiekunowie osób niepełnosprawnych mogą się też starać o specjalny zasiłek opiekuńczy. Warunkiem tego jest jednak całkowita rezygnacja z pracy zarobkowej. Nie przysługuje on, np. w momencie, gdy na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą. No chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej.

Źródło:

1. https://www.gov.pl/web/rodzina/ponad-60-proc-polakow-dobrze-ocenia-polityke-rodzinna

2. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20032282255

3. https://www.lexlege.pl/ustawa-o-swiadczeniach-rodzinnych/art-16/

4. https://www.arslege.pl/ograniczenie-egzekucji-z-innych-swiadczen-pienieznych/k14/a10139/

Komentarze (5)
Dodaj komentarz

Sortuj wg
  • m
    m
    mama
    12.05.2022, 21:05

    Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia kosztów………………. Odpowiedzcie mi jakie koszty mam pokryć na dziecko za 215 zł. Czy wy jesteście normalni? Gałka lodów w tym kraju kosztuje 6 zł. Oczywiście niepełnosprawni mogą jeść mirabelki i szczaw zamiast lodów.To o wiele zdrowsze.

    • k
      k
      krzysztof
      22.05.2022, 20:07

      Zgadzam sie z Pania .to dzisiaj juz nawet nie jest smieszne ale gorycz.Mam dorosla corke 38 lat z zespolem Downa. Nie daje rady przezyc miesiac z oplatami i lekami a gdzie tu na lody!!!!
      tylko codziennie slysze ukraina i ukraina .rozumiem wojna ,Ale my samotni opiekunowie tez chcemy godniej zyc .Krzysztof z corka Marta Poznan

  • O
    O
    Ola
    20.03.2022, 22:06

    Zasiłku też powinno dołożyć trochę

  • A
    A
    Adam
    09.08.2022, 12:02

    Korzystam z opiekunki z MOPS-u 3 x w tyg po dwie godziny. Jestem osoba samotną bez rodziny w wieku 94 lat, słabo poruszam się po mieszkaniu. Proszę mi odpowiedzieć dlaczego mój zasiłek wlicz się do dochodu a 500 + na dzieci NIE???

  • R
    R
    Realista
    14.10.2022, 22:03

    Zasilek jest skandalicznie niski.Niezmieniany od 2019 rNajwyzszy czas go podnieść tym bardziej że analogiczny dodatek wypłacany przez zus jest co rok rewaloryzowany

Podobne artykuły