Co to jest kredyt kupiecki?

Masz firmę i borykasz się z problemami finansowymi, które uniemożliwiają Ci zakup towarów czy skorzystanie z potrzebnych usług? Jeśli Twoje konto firmowe świeci pustkami, sprawdź, jak otrzymać dodatkowe wsparcie. Rozwiązaniem może okazać się kredyt kupiecki, który udzielany jest bezpośrednio przez dostawców bez zbędnych formalności.

Co to jest kredyt kupiecki?

Kredyt kupiecki to forma finansowania handlowego, w której sprzedawca pozwala kupującemu odroczyć płatność za dostarczone towary lub usługi. Termin zapłaty jest z góry określony na fakturze (zwykle 30, 60 lub 90 dni). Standardowo faktura nie zawiera odsetek, ale istnieje realny koszt alternatywny (np. utrata skonta lub wyższa cena jednostkowa). Przy opóźnieniu naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych według stawek ogłaszanych przez MRiT.

Model jest powszechny m.in. w handlu, produkcji i budownictwie, zwiększa elastyczność finansową oraz wspiera płynność i konkurencyjność firm.

Jak działa kredyt kupiecki?

Po dostawie towaru lub wykonaniu usługi sprzedawca wystawia fakturę z terminem zapłaty (np. 30/60/90 dni). W tym czasie nabywca może sprzedać produkty dalej, zużyć surowce w produkcji lub spożytkować środki gdzie indziej — bez natychmiastowego obciążania budżetu.

Choć faktura zwykle nie zawiera odsetek, koszt kredytu kupieckiego ujawnia się jako utrata skonta lub wyższa cena jednostkowa, które kompensują ryzyko i odroczenie płatności po stronie dostawcy.

Przykład kosztu utraconego skonta
Warunki 2/10, net 30: rezygnacja z 2% rabatu na 20 dni ≈ 37% w skali roku
(0,02/0,98)×(365/20)(0,02 / 0,98) × (365 / 20)(0,02/0,98)×(365/20).

Z perspektywy sprzedawcy ryzykiem jest terminowość kupującego. Dlatego przed przyznaniem limitu standardem są weryfikacja kontrahenta i ustalenie limitu kupieckiego.

Kto udziela i kto korzysta z kredytu kupieckiego?

Udziela go sprzedawca (dostawca). To on godzi się na odroczenie płatności i bierze na siebie ryzyko kredytowe. Korzysta kupujący (nabywca), który dzięki odroczeniu płatności finansuje działalność operacyjną, poprawia rotację środków obrotowych i może zwiększyć skalę zakupów.

Limit kupiecki startowo bywa niski wobec nowych klientów i rośnie wraz z historią płatniczą oraz oceną ryzyka (wewnętrzne polityki kredytowe/limity).

Jakie są warunki i okres umowy kredytu kupieckiego?

Umowa obejmuje m.in.: termin płatności, limit kupiecki, kary za opóźnienia, zabezpieczenia (np. weksel, poręczenie, gwarancja, cesja, kaucja).

• Terminy: najczęściej 30 dni, ale w zależności od branży/ustaleń — od 14 do nawet 90 dni.
• Kary/odsetki: w razie zwłoki naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. stawki wynoszą 15,25% (gdy dłużnikiem nie jest publiczny podmiot leczniczy) oraz 13,25% (gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy).
• Skonto: możliwy rabat za wcześniejszą zapłatę (patrz ramka niżej).
• Zabezpieczenia: w zależności od profilu ryzyka i wartości transakcji.

Podstawa prawna i terminy zapłaty w transakcjach handlowych (PL/UE)

Ramy w Polsce wyznacza ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. W skrócie:

• B2B: co do zasady do 60 dni (dłuższe terminy możliwe, o ile nie są rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela).
• G2B (dłużnik — podmiot publiczny): obowiązują krótsze limity (odrębne przepisy dla podmiotów leczniczych).
• W przypadku opóźnień przysługują odsetki ustawowe oraz ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności.
• Stawki odsetek w transakcjach handlowych ogłasza MRiT; są powiązane konstrukcyjnie ze stopą NBP i mogą się zmieniać.

Jak przebiega weryfikacja kontrahenta i ocena ryzyka kredytowego?

Proces zwykle obejmuje:

1. Analizę finansową (bilans, RZiS, przepływy; wskaźniki: płynność, zadłużenie, rentowność).
2. Weryfikację historii płatniczej (biura informacji gospodarczej, referencje dostawców, rejestry długów).
3. Analizę branżową (cykliczność, marże, ryzyka dostaw/odbioru).
4. Potwierdzenie danych rejestrowych (KRS/CEIDG, beneficjenci rzeczywiści, uprawnienia do reprezentacji).
5. Limity i scoring (polityki kredytowe, limity na kontrahenta/segment).
6. Zabezpieczenia adekwatne do poziomu ryzyka.

Compliance i nadzór: najwięksi przedsiębiorcy co roku (do 30 kwietnia) składają sprawozdania o stosowanych terminach zapłaty (publicznie dostępne). UOKiK monitoruje nadmierne opóźnienia; warto uwzględniać te źródła w due diligence oraz monitoringu portfela należności.

Jak kredyt kupiecki wpływa na płynność finansową i kapitał obrotowy przedsiębiorstwa?

Odroczenie płatności odciąża gotówkę i pozwala finansować zapasy/produkcję sprzedażą z przyszłych wpływów. To skraca cykl konwersji gotówki, poprawia wskaźniki płynności (bieżący/szybki) i umożliwia alokację środków w priorytetowe obszary (np. zapasy sezonowe, marketing, serwis długu).

Kontekst rynkowy stóp (aktualne na 6.11.2025): stopa referencyjna NBP = 4,25%. To punkt odniesienia dla kosztu alternatywnych form finansowania (limit w rachunku, kredyt obrotowy, faktoring) i decyzji „skonto vs. finansowanie bankowe”.

Jakie koszty wiążą się z kredytem kupieckim?

Koszty nie zawsze są widoczne na fakturze:

• Utrata skonta (rabat za wcześniejszą zapłatę).
• Wyższa cena jednostkowa (kompensacja ryzyka i odroczenia).
• Odsetki ustawowe i rekompensaty w razie opóźnień.
• Koszty operacyjne (monitoring płatności, windykacja, administracja zabezpieczeń).

Odsetki ustawowe za opóźnienie (transakcje handlowe)
1.07–31.12.2025:

• 15,25% — standard (gdy dłużnikiem nie jest publiczny podmiot leczniczy),
• 13,25% — gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy.
  Stawki ogłasza MRiT; są powiązane ze stopą NBP, ale nie są „stopą NBP”.

Jak policzyć koszt utraconego skonta (EAR)

Wzór:
EAR ≈ (skonto / (1 − skonto)) × (365 / (dni do terminu))

Przykład: warunki 2/10, net 30 → (0,02 / 0,98) × (365 / 20) ≈ 37% rocznie.
Wniosek: jeśli koszt alternatywnego finansowania (np. limit w rachunku, kredyt rewolwingowy, faktoring) < 37% rocznie, opłaca się sfinansować wcześniejszą płatność i wziąć skonto.

Jakie są zalety kredytu kupieckiego dla przedsiębiorstwa?

1. Płynność — finansujesz towar/usługę przyszłymi wpływami.
2. Koszt — brak odsetek na fakturze; koszt ukryty może być niższy niż kredyt bankowy.
3. Elastyczność — środki można przeznaczyć na inne priorytety.
4. Prostota — mniej formalności niż w banku.
5. Relacje — długoterminowa współpraca sprzyja lepszym warunkom handlowym.

Jakie są wady i ryzyka kredytu kupieckiego?

• Ryzyko niewypłacalności kontrahenta i zatory płatnicze.
• Skala problemu: w I kw. 2023 r. opóźnienia >30 dni dotyczyły ok. 62% firm; niemal co druga nie dostawała zapłaty nawet po 60 dniach (dane badań BIG InfoMonitor – trend w 2024 r. utrzymywał się zwłaszcza w transporcie i handlu).
• Ukryte koszty: rezygnacja ze skonta / wyższe ceny jednostkowe.
• Koszty operacyjne: weryfikacja, monitoring, windykacja.
• Ryzyko koncentracji: nadmierny udział jednego odbiorcy pogarsza profil ryzyka.

Jak zabezpieczyć wierzytelności w kredycie kupieckim?

• Weksel (łatwiejsza ścieżka dochodzenia roszczeń).
• Gwarancja bankowa / ubezpieczenie należności (np. KUKE, Coface).
• Zabezpieczenia kontraktowe (kary umowne, zastrzeżenie własności towaru do czasu zapłaty, kaucje).
• Windykacja i monitoring (automaty przypomnień, raporty wiekowania należności).
• Podstawa prawna: ustawa z 8 marca 2013 r. (terminy, odsetki, rekompensaty).

Czym różni się kredyt kupiecki od kredytu bankowego i faktoringu?

Uwaga porządkująca: kredyt rewolwingowy to produkt bankowy (odnawialny limit) — nie mylić z kredytem kupieckim (finansowanie od dostawcy).

Co to jest odwrócony kredyt kupiecki?

Odwrócony kredyt kupiecki (ang. reverse factoring, element Supply Chain Finance) to program finansowania inicjowany przez nabywcę. Po akceptacji faktury przez kupującego instytucja finansująca (bank/faktor) wypłaca dostawcy środki od razu, a kupujący spłaca należność w uzgodnionym, często wydłużonym terminie.

Korzyści:

• Dostawca eliminuje ryzyko opóźnień i poprawia kapitał obrotowy.
• Kupujący zyskuje dłuższe terminy i większą kontrolę nad łańcuchem dostaw.
• Rozwiązanie popularne w transakcjach o większej wartości (przemysł, farmacja, retail).