Ubezpieczenie – jak działa i kiedy ubezpieczyciel wypłaca pieniądze klientowi?

Ubezpieczenie

Ubezpieczenie to jedno z najlepiej rozpoznawalnych zagadnień z dziedziny finansów. Praktycznie każdy z nas jest objęty przynajmniej jednym z jego rodzajów, a często interesuje nas wykupienie dodatkowych polis. Jakie typy ubezpieczeń wyróżniamy i jakie definicje składają się na to wyjątkowo obszerne pojęcie?

To, co wyróżnia zagadnienie ubezpieczenia to przede wszystkim jego regulowana przez polskie prawo obowiązkowość. Teoretycznie nikt, kto mieszka w Polsce nie może nie być objęty ubezpieczeniem. W tym miejscu jednak uściślić — obowiązkowe są konkretne rodzaje ubezpieczeń, których liczba jest wyjątkowo duża. Niektóre obejmują osoby, które posiadają pojazd mechaniczny (np. samochód) lub są właścicielami gospodarstwa rolnego. Istnieje także szereg ubezpieczeń, których posiadanie nie jest obowiązkowe — można je wykupić na konkretną okazję, jednorazowo i bez dalszego zobowiązywania się. Najpopularniejszą polisą tego typu jest ubezpieczenie wakacyjne.

Jak szczegółowo wygląda kwestia zagadnienia ubezpieczeń, jak w ogóle rozumieć to pojęcie i jakie rodzaje polis możemy wyodrębnić?

Ubezpieczenie — definicja

Ubezpieczeniem nazywamy umowny obowiązek przekazania świadczenia przez ubezpieczyciela, jeśli nastąpi zdarzenie przewidziane w umowie ubezpieczeniowej. Wspomniane zdarzenia mają określony charakter — wpływają na zdrowie, życie lub mienie klienta. Świadczenie, jakie wówczas wypłaca nam ubezpieczyciel, realizowane jest z tytułu odszkodowania lub środków z funduszu składek, jakie wnosił ubezpieczony.

Umowa ubezpieczenia jest definiowana przez zapisy Kodeksu Cywilnego. Określa ona zakres obowiązków, jakie są nabywane przez przedsiębiorstwo świadczące usługi ubezpieczeniowe w momencie podpisania z klientem umowy. Podstawowy to zobowiązanie się do wypłacenia środków o określonej kwocie w wypadku nastania przysługujących do tego okoliczności. Z kolei ubezpieczony ma obowiązek regularnie uiszczać składki na polisę.

Wyróżniamy dwa rodzaje ubezpieczeń, pod które podlegają najczęściej różne dostępne na rynku polisy:

  • Wypłata określonej w umowie sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia wystąpienia wypadku u osoby ubezpieczonej — ubezpieczenie osobowe.
  • Wypłata określonego w umowie odszkodowania w celu rekompensaty szkody, jaka nastała wskutek wypadku — ubezpieczenie majątkowe

Jaki jest cel ubezpieczenia?

Cel ubezpieczenia określany jest jako „transfer ryzyka”. Ubezpieczający korzysta z usługi finansowej ubezpieczyciela płaci składkę ubezpieczeniową, w której cenie zawarta jest także cena za usługę ubezpieczeniową. W ten sposób zakład jest naszą asekuracją na wypadek nastania tzw. zdarzenia losowego, którego skutkiem praktycznie zawsze jest ryzyko poniesienia poważnych konsekwencji finansowych. Wysokość odszkodowania jest określana przez zakład ubezpieczeń, który ustalając kwotę, jaką zostaniemy poratowani, bierze pod uwagę szereg czynników. Przykładowo czy zdarzenie wynikło z naszej winy, czy też nie mieliśmy na jego przebieg żadnego wpływu. Ubezpieczalnie są szczególnie uczulone na przypadki tzw. wymuszeń, czyli zaaranżowania sytuacji w celu uzyskania odszkodowania, dlatego proces weryfikacji naszego przypadku może być wyjątkowo skrupulatny i zająć więcej czasu, niż się spodziewaliśmy. Jak wygląda kwestia świadczenia usług ubezpieczeniowych ze strony zakładu ubezpieczeń?

Zakład ubezpieczeń wypłacając odszkodowania wprawdzie traci, jednak dzięki składkom uzyskuje pewne i stałe dochody. Wypłacanie ubezpieczonym środków to tzw. niepewna duża strata finansowa, gdyż odbywa się to nieproporcjonalnie rzadziej od uzyskiwania wpłat środków. To właśnie dlatego rynek ubezpieczeń jest tak konkurencyjny i generuje przedsiębiorstwom ogromne zyski.

Osoba, której mienie lub życie, lub zdrowie jest przedmiotem ubezpieczenia to ubezpieczony. Ubezpieczony i ubezpieczający może, ale nie musi, być tą samą osobą fizyczną lub prawną.

Jakie rodzaje ubezpieczeń istnieją?

Podstawową kategorią, jaką wyodrębniamy podczas charakteryzowania ubezpieczeń jest:

  1. Ubezpieczenia społeczne, regulowane przez normy prawa publicznego
  2. Ubezpieczenia gospodarcze, które regulują z kolei normy prawa prywatnego.

Kolejnym sposobem na rozróżnianie charakteru ubezpieczeń jest branie pod uwagę następujących kryteriów:

  1. Kto jest podmiotem ubezpieczenia — np. korporacja
  2. Co jest przedmiotem ubezpieczenia — powiązane z ryzykiem osobowym w postaci choroby, inwalidztwa, śmierci czy starość lub z ryzykiem majątkowym, czyli powiązanym z mieniem lub interesem majątkowym.
  3. Na jak długo ubezpieczenie będzie zawarte — długoterminowo lub też krótkoterminowo
  4. Charakter ubezpieczenia pod kątem swobody w jego zawieraniu — dobrowolne (np. ubezpieczenie wakacyjne, ubezpieczenie paczki pocztowej, ubezpieczenie roweru) lub też obowiązkowe (polisa OC dla każdego pojazdu mechanicznego, ubezpieczenie budynków rolnych i ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób pracujących w rolnictwie)

Pod względem ryzyka związanego z przedmiotem ubezpieczenia Ustawa o działalności ubezpieczeniowej w wyjątkowo szeroki, wyczerpujący i kompleksowy sposób przypisuje konkretne rodzaje (grupy) ubezpieczeń do dwóch ogólnych gatunków:

Ubezpieczenie na życie

  1. Ubezpieczenia życia — terminowe lub na całe życie
  2. Ubezpieczenia posagowe, ubezpieczenia dzieci
  3. Ubezpieczenia powiązane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym
  4. Ubezpieczenia rentowe
  5. Ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe

Wszystkie pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz majątkowe

  1. Ubezpieczenia od wypadków, czyli wszelkich zdarzeń z gatunku wypadków samochodowych, wypadków w komunikacji miejskiej, wypadków w przestrzeni miejskiej, a także wypadków w pracy, a nawet choroby wywołanej pracą i powiązanymi z nią negatywnymi czynnikami, tzw. chorobą zawodową
  2. Ubezpieczenia od chorób  długotrwałych bądź stałych (nieuleczalnych)
  3. Ubezpieczenia typu casco dla wszelkich pojazdów lądowych poza pociągami
  4. Ubezpieczenia typu casco dla wszelkich pojazdów szynowych
  5. Ubezpieczenia typu casco statków powietrznych — samoloty, awionetki, szybowce, śmigłowce itd.
  6. Ubezpieczenia dla żeglugi morskiej i śródlądowej (łódki, kajaki) oraz casco statków żeglugi morskiej i śródlądowej (statki, promy, katamarany)
  7. Ubezpieczenia dla przedmiotów w transporcie, czyli np. przesyłek zakupionych w sklepach internetowych o dużej wartości, których ewentualne zniszczenie w transporcie jest sporym ryzykiem
  8. Ubezpieczenia dla szkód spowodowanych żywiołami, czyli wszelkich skutków powodzi (zniszczone domy, zalane samochody, podmyte chodniki), ulewnych deszczy (zalane piwnice, zniszczone samochody), trąb powietrznych (zerwane dachy, zniszczone szklarnie), porywistych wiatrów (zerwane dachy, zniszczone szklarnie, zalane piwnice) czy też obfitych opadów śniegu (zawalony dach)
  9. Ubezpieczenia z tytułu uzyskania szkód rzeczowych wszelkich pojazdów lądowych, szynowych,  powietrznych i wodnych, których zniszczenia zostały wywołane przez grad lub mróz
  10. Ubezpieczenia z tytułu odpowiedzialności cywilnej dowolnego rodzaju, które wynikają z posiadania i użytkowania pojazdów lądowych (samochody, ciężarówki)
  11. Ubezpieczenia z tytułu  odpowiedzialności cywilnej wszelkiego rodzaju, wynikające z posiadania i użytkowania statków powietrznych łącznie z ubezpieczeniami odpowiedzialności przewoźnika
  12. Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej związanej z żeglugą morską śródlądową wynikające z posiadania i użytkowania statków żeglugi śródlądowej i statków morskich, łącznie z ubezpieczeniami odpowiedzialności przewoźnika
  13. Ubezpieczenia z tytułu odpowiedzialności cywilnej w pozostałych przypadkach niewymienionych wyżej
  14. Ubezpieczenia kredytu — dowolnego rodzaju, np. hipotecznego lub pożyczki ratalnej
  15. Ubezpieczenia z gatunku gwarancji ubezpieczeniowych
  16. Ubezpieczenia ryzyk finansowych, przykładowo inwestowania na giełdzie lub inwestowania w kryptowaluty
  17. Ubezpieczenia z natury ochrony prawnej
  18. Ubezpieczenia świadczenia pomocy

Podsumowanie

Jak widać, na przestrzeni lat usługi świadczenia polis ubezpieczeniowych rozwinęły się wraz z pędzącym rozwojem technologii i rosnącej świadomości ludzkiej na temat ryzyka zdarzeń niepożądanych. Ubezpieczenie na życie jest też coraz częściej są wymagane przy zaciąganiu chwilówki online. Powyżej wymieniona ilość i rodzaje polis ubezpieczeniowych dowodzą, że nie ma dziś praktycznie żadnej dziedziny życia i otaczającego nas świata, która nie mogłaby podlegać ubezpieczeniom. Większość z nich to jednak kwestia naszej dobrej woli i stopnia osobistej świadomości na temat ryzyka niepożądanych obrotów zdarzeń. Ubezpieczajmy się, warto!

Autor wpisu: Michał Frankowski

Dodaj komentarz