Kredyt na zakup ziemi — najlepsze oferty dla rolników

Pochodzę z mazurskiej wsi. Znam dobrze specyfikę prowadzenia działalności rolniczej. I wiem, że zakup ziemi rolnej na kredyt wcale nie jest taką prostą sprawą. Gdzie szukać najlepszej oferty i od czego zacząć?

Czym jest kredyt na zakup ziemi rolnej?

Kredyt na zakup ziemi rolnej to wyspecjalizowana forma wsparcia finansowego, która ułatwia rolnikom nabycie gruntów. Dzięki temu możliwe jest:

• rozpoczęcie działalności rolniczej
• rozwijanie działalności rolniczej
• rozszerzanie działalności rolniczej

Tego rodzaju kredyt pokrywa koszty zakupu:

• działek
• łąk
• pastwisk
• lasów
• plantacji wieloletnich

Kredyt na zakup ziemi rolnej występuje w dwóch formach: preferencyjnej lub komercyjnej.

Preferencyjne kredyty są udzielane we współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), a ich atrakcyjność wynika z niższego oprocentowania, które jest możliwe dzięki wsparciu państwa w postaci dopłat do odsetek. Kredyt może zostać udzielony wyłącznie na zakup gruntów, których przeznaczenie określone w planie zagospodarowania przestrzennego gminy jest rolnicze, a inwestycja ma na celu poprawę struktury agrarnej.

Kredyty komercyjne, oferowane przez banki bez jakiejkolwiek dotacji, są z reguły droższe, aczkolwiek mogą zapewniać większą elastyczność w zakresie kwoty oraz warunków spłaty.

Aby pozytywnie ubiegać się o taki kredyt gotówkowy, konieczne jest:

• posiadanie zdolności kredytowej
• odpowiednie zabezpieczenia, najczęściej w postaci hipoteki na zakupioną ziemię

Okres kredytowania może sięgać nawet 30 lat w przypadku kredytów komercyjnych, podczas gdy kredyty preferencyjne oferują maksymalnie 15 lat spłaty. Kwota kredytu zależy od formy finansowania – w przypadku linii preferencyjnej Z maksymalna kwota wynosi 5 mln zł, co stanowi do 80% wartości nakładów inwestycyjnych. Kredytobiorca musi zapewnić minimalny wkład własny w wysokości 20% wartości inwestycji. Możliwa jest również karencja w spłacie kapitału trwająca nawet do 24 miesięcy.

Z tej formy finansowania korzystają również młodzi rolnicy, którzy często mają dostęp do dodatkowych preferencji i programów wsparcia. Kredyt na zakup ziemi rolnej stanowi zatem jedno z najważniejszych narzędzi, które wspierają rozwój sektora rolniczego w Polsce.

Jakie formy finansowania zakupu ziemi rolnej są dostępne?

Zakup ziemi rolnej można zrealizować na kilka różnych sposobów, dostosowanych do potrzeb rolników. Główne opcje finansowania to:

• kredyty preferencyjne z dopłatami z ARiMR
• kredyty komercyjne
• pożyczki z KOWR
• leasing
• kredyty obrotowe z gwarancją

Preferencyjne kredyty, takie jak linia Z, oferują korzystne, niskie oprocentowanie dzięki wsparciu z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Są one przeznaczone na rozwój istniejących gospodarstw lub zakładanie nowych. Limit akcji kredytowej dla linii Z wynosi obecnie 500 mln zł, a środki na dopłaty ARiMR w 2025 roku wynoszą 5 mln zł. Można je uzyskać przez różne linie kredytowe, takie jak Z, RR lub MRcsk, które są skierowane do zróżnicowanych grup rolników, w tym młodych ludzi i inwestorów.

Kredyty komercyjne, które oferują banki, nie mają wsparcia ze strony ARiMR. Chociaż charakteryzują się wyższym oprocentowaniem, zapewniają większą elastyczność, jeśli chodzi o spłatę, wysokość pożyczki oraz typ zabezpieczenia. To dobre rozwiązanie dla tych, którzy nie mogą skorzystać z programów preferencyjnych.

Pożyczki z KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) stanowią atrakcyjne źródło finansowania dla gospodarstw rodzinnych do 300 ha. Maksymalna kwota pożyczki wynosi 500 tys. zł (do 80% kosztów przedsięwzięcia), przy preferencyjnym oprocentowaniu od 1,15% do 2,85% w skali roku. Okres spłaty wynosi 6 lat z możliwością przedłużenia do 10 lat, a prowizja od kwoty pożyczki to jedynie 1%. Pożyczki te przeznaczone są na działania inwestycyjne lub rozwojowe w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, hodowli oraz przetwórstwa rolno-spożywczego.

Leasing to mniej popularna metoda finansowania, która dotyczy głównie środków trwałych, ale rzadziej stosuje się ją w kontekście zakupu gruntów rolnych. Z kolei kredyty obrotowe z gwarancją Funduszu Gwarancji Rolnych wspierają funkcjonowanie gospodarstw, choć nie są bezpośrednio przeznaczone na nabycie ziemi. Gwarancje BGK mogą pokryć nawet do 80% kwoty kredytu (maksymalnie 5 mln zł dla rolników i MŚP), przy czym BGK oferuje również dopłatę do odsetek w wysokości 7% przez 24 miesiące, a co istotne – nie pobiera prowizji za udzielenie gwarancji.

Wybór najlepszej opcji finansowania zależy od wielu czynników, takich jak:

• profil gospodarstwa
• wiek rolnika
• zdolność kredytowa
• cele inwestycyjne

Dzięki temu te różnorodne opcje finansowe są elastycznymi narzędziami, które można dostosować do specyficznych potrzeb ludzi zajmujących się rolnictwem.

Jakie warunki oferują kredyty preferencyjne z dopłatami ARiMR?

Kredyty preferencyjne oferowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), takie jak linia Z, stanowią świetne rozwiązanie dla rolników poszukujących korzystnych opcji finansowania. Dzięki temu, iż agencja pokrywa znaczną część kosztów, oprocentowanie jest znacznie niższe. Rolnicy spłacają jedynie część odsetek, zazwyczaj w wysokości 67%, jednak nie mniej niż 3%. Reszta kosztów objęta jest dopłatą. Przykładowo, w I kwartale 2025 roku oprocentowanie dla kredytobiorcy wynosiło 5,59%, podczas gdy dopłata ARiMR stanowiła 2,50%.

Zasady przyznawania kredytu opierają się na wartości WIBOR 3M oraz marży bankowej, która wynosi zazwyczaj maksymalnie 2,5%. Kredyt można zaciągnąć na okres od 5 do 15 lat, a dla ułatwienia spłat istnieje możliwość skorzystania z karencji na kapitał przez okres do 24 miesięcy. To rozwiązanie jest szczególnie korzystne, zwłaszcza że rolnictwo charakteryzuje się sezonowością dochodów.

Kredyty z dopłatą można przeznaczyć wyłącznie na zakup gruntów rolnych, przy czym maksymalny areał dla jednego rolnika wynosi 300 ha. Łączna powierzchnia tworzonego gospodarstwa nie może być mniejsza od średniej powierzchni użytków rolnych w danym województwie, określanej na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich. Inwestycje te muszą być związane z działalnością rolniczą oraz zgodne z lokalnymi planami zagospodarowania przestrzennego. Wśród kwalifikujących się celów znajdują się między innymi:

• produkcja roślinna
• hodowla zwierząt
• przetwarzanie surowców
• działania mieszane

Kwota kredytu uzależniona jest od limitu, który różni się w zależności od danej linii kredytowej i wynosi maksymalnie 5 mln zł – to górny pułap stanowiący do 80% wartości nakładów inwestycyjnych. Banki ustalają także wymagany wkład własny w wysokości minimum 20%, który zależy od charakteru inwestycji.

Istotnym wymogiem jest przestrzeganie limitu pomocy de minimis. Od grudnia 2024 roku obowiązuje nowy, wyższy limit – 50 000 euro na gospodarstwo w okresie trzech lat (wcześniej było to 20 000 euro). Dodatkowo, zakup użytków rolnych nie może być objęty pomocą ze środków publicznych w okresie ostatnich 10 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku, a wartość zakupu nie może przekraczać średniej wartości według cen GUS dla danego województwa.

Preferencyjne kredyty są dostępne dla różnych grup, w tym dla młodych rolników, którzy mogą liczyć na dodatkowe ułatwienia. Warunki te mają na celu wspieranie rozwoju struktury agrarnej oraz promowanie modernizacji gospodarstw, co jest kluczowe dla przyszłości polskiego rolnictwa.

Jakie warunki obowiązują w kredytach komercyjnych na zakup ziemi?

Kredyty komercyjne przeznaczone na zakup ziemi rolnej oferują elastyczne warunki, które ustalane są przez banki. Choć to daje większą swobodę, wiąże się z wyższymi kosztami. Oprocentowanie tych kredytów jest zazwyczaj zmienne i zależy od rynkowych wskaźników, takich jak WIBOR, oraz marży banku, która przeciętnie wynosi od 4% do 6%. Przykładowo, przy WIBOR na poziomie 5,5% i marży bankowej 5%, całkowite oprocentowanie wynosi około 10,5% rocznie.

Zanim bank zdecyduje o przyznaniu kredytu, ocenia zdolność kredytową klienta. Minimalna kwota kredytu zaczyna się od około 100 000 zł, podczas gdy maksymalna może sięgać nawet kilkudziesięciu milionów złotych – banki komercyjne nie stosują sztywnych górnych limitów, w przeciwieństwie do kredytów preferencyjnych. Wysokość możliwego do pożyczenia kapitału zależy od:

• rodzaju zabezpieczeń
• wiarygodności finansowej wnioskodawcy

Banki najczęściej finansują od 75% do 80% wartości nieruchomości (tzw. wskaźnik LTV – Loan to Value), co oznacza, że kredytobiorca musi zapewnić wkład własny od 20% do 25% wartości zakupu. Różne formy zabezpieczeń, takie jak hipoteka na nabywanej ziemi, cesja polis ubezpieczeniowych czy poręczenia, mogą być akceptowane przez banki.

Okres spłaty tego rodzaju kredytów wynosi zazwyczaj od 20 do 30 lat, co daje znacznie więcej elastyczności niż w przypadku kredytów preferencyjnych ograniczonych do 15 lat. Raty mogą być ustalane jako:

• równe
• malejące

Co więcej, zazwyczaj istnieje możliwość skorzystania z okresu karencji, który trwa od 12 do 36 miesięcy, podczas którego spłacane są jedynie odsetki.

Pod względem całkowitych kosztów kredytu, Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) dla kredytów komercyjnych wynosi zazwyczaj od 9% do 14%, w zależności od banku i indywidualnych warunków umowy. Prowizje bankowe wahają się od 0% do 3% kwoty kredytu.

Co istotne, kredyty komercyjne są dostępne nie tylko dla rolników, lecz także dla firm oraz indywidualnych inwestorów. Brak formalnych ograniczeń sprawia, że każdy ma szansę na skorzystanie z tego rodzaju finansowania. Dodatkowo, nie istnieją limity dotyczące powierzchni nabywanej ziemi, co pozwala dostosować inwestycje do różnych potrzeb i planów rozwojowych.

Jak przygotować wniosek kredytowy na zakup ziemi rolnej?

Aby złożyć wniosek o kredyt na zakup ziemi rolnej, konieczne jest zebranie odpowiednich dokumentów finansowych oraz przygotowanie dokładnego planu inwestycyjnego. Oto kluczowe aspekty, które powinieneś uwzględnić:

• cel finansowania
• kwota, o którą się ubiegasz
• okres spłaty kredytu
• forma zabezpieczenia
• harmonogram spłaty

Banki oceniają Twoją zdolność kredytową na podstawie różnych dokumentów, takich jak:

• roczne zestawienia przychodów i wydatków gospodarstwa
• deklaracje podatkowe
• wyciągi bankowe
• ewidencje aktywów trwałych

W przypadku kredytów preferencyjnych dodatkowo obowiązują kryteria ARiMR. Istotne są:

• limity powierzchni gospodarstwa
• zgodność z zasadami wspólnej polityki rolnej

Wniosek o kredyt możesz złożyć w placówce banku współpracującego z ARiMR lub, w przypadku kredytów komercyjnych, zrealizować to online przy użyciu bankowości elektronicznej. Do wymaganej dokumentacji dołącz plan inwestycyjny, który powinien obejmować:

• analizę rentowności
• prognozowane koszty i przychody
• informacje o możliwych źródłach wsparcia finansowego, takich jak Fundusz Gwarancji Rolnych

Rolnicy starający się o kredyt preferencyjny są zobowiązani dostarczyć również oświadczenie potwierdzające, że nie przekroczyli limitu pomocy de minimis (od grudnia 2024 roku wynoszącego 50 000 euro w okresie trzech lat). Przygotowując wniosek, warto załączyć wszystkie inne wymagane dokumenty zgodne z regulaminem wybranej linii kredytowej, na przykład linii Z. Dodatkowo, dobrze jest zamieścić informacje o aktualnym stanie majątkowym oraz zarys dotychczasowej działalności gospodarczej.

Jakie zabezpieczenia są wymagane przy kredycie na ziemię rolną?

Podstawowym zabezpieczeniem kredytu na zakup ziemi rolnej jest hipoteka, która obciąża nabywaną nieruchomość. Dzięki tej formie zabezpieczenia bank ma możliwość zabezpieczenia swoich roszczeń w przypadku, gdy dłużnik nie będzie w stanie uregulować zobowiązań.

W odniesieniu do kredytów preferencyjnych istnieje możliwość wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń, takich jak gwarancja Agromax oferowana przez BGK w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych . Tego rodzaju wsparcie może pokryć do 80% wartości kredytu, maksymalnie 5 mln zł dla rolników i MŚP oraz 10 mln zł dla dużych przedsiębiorstw. Co istotne, gwarancja ta nie wymaga prowizji, a BGK zapewnia dodatkowo dopłatę do odsetek w wysokości 7% przez 24 miesiące, dzięki czemu odsetki nie przekraczają 1%.

Dostępne są również gwarancje i poręczenia kredytowe KOWR, które ułatwiają uzyskanie kredytu przy braku wystarczających zabezpieczeń – mogą one pokrywać do 50% wartości kredytu, a w przypadku kredytów na zakup środków produkcji nawet do 80%.

W kontekście kredytów komercyjnych dostępne są różnorodne formy zabezpieczeń, w tym:

• cesje z polis ubezpieczeniowych
• weksle in blanco
• poręczenia osób trzecich
• blokada środków na koncie bankowym

Warto zauważyć, że banki często wymagają zastosowania więcej niż jednego zabezpieczenia, zwłaszcza w przypadku większych kwot.

Dla kredytów o niskich nakładach, skierowanych do małych gospodarstw lub młodych rolników, instytucje finansowe mogą stosować uproszczone modele zabezpieczeń. Na przykład, mogą zrezygnować z zakupu hipoteki, jeśli kredyt oparty jest na publicznej gwarancji.

Jaki jest okres kredytowania i plan spłaty odsetek?

Okres kredytowania przy zakupie ziemi rolnej różni się w zależności od wybranego sposobu finansowania. Kredyty komercyjne oferują spłatę rozłożoną na maksymalnie 20–30 lat, podczas gdy w przypadku kredytów preferencyjnych ten okres wynosi maksymalnie 15 lat (minimum 5 lat).

Możliwości dotyczące karencji w spłacie kapitału:

• dla kredytów z dopłatą z ARiMR karencja może wynosić do 24 miesięcy
• w kredytach komercyjnych zazwyczaj wynosi od 12 do 36 miesięcy, w zależności od negocjacji z bankiem

Spłata odsetek odbywa się zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie kredytowej. W okresie karencji kredytobiorca reguluje jedynie odsetki, a po jej zakończeniu kapitał spłacany jest według ustalonej wcześniej struktury. Możliwe jest wybranie zarówno planu równego, jak i malejącego.

Warto pamiętać, że banki indywidualnie określają szczegóły dotyczące warunków kredytowych. Należy tu uwzględnić:

• częstotliwość rat, które mogą być ustalone na podstawie miesięcznych, kwartalnych lub sezonowych terminów
• plan spłaty jest dopasowany do specyfiki działalności rolniczej oraz wahań dochodów, które często zależą od cyklu produkcji

Jakie koszty i oprocentowanie uwzględnia Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania?

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania, w skrócie RRSO, to niezwykle istotny wskaźnik, który pokazuje pełne roczne koszty związane z zaciągnięciem kredytu. Nawet jeżeli nominalna stopa procentowa wygląda na korzystną, całkowity wydatek może okazać się znacznie wyższy. RRSO bierze pod uwagę szereg elementów, takich jak:

• nominalne oprocentowanie
• prowizje (np. opłaty za przyznanie kredytu)
• koszty administracyjne
• wydatki na ubezpieczenie
• wszelkie inne dodatkowe opłaty naliczane przez bank

Obliczając RRSO, uzyskujemy kompleksowy obraz wydatków związanych z zobowiązaniem finansowym. W przypadku krótkoterminowych kredytów, stawka RRSO może znacząco przewyższać nominalne oprocentowanie. Dzieje się tak dlatego, że dodatkowe koszty w większym stopniu wpływają na roczne zestawienie.

Przykładowo, w przypadku kredytów rolnych nominalna stopa procentowa wynosi zwykle od 8,5% do 10,75% rocznie, natomiast całkowita RRSO może wynosić od 9,3% do nawet 15,9%, w zależności od oferty banku.

Jeżeli chodzi o kredyty preferencyjne wspierane przez ARiMR, RRSO jest znacznie niższe i zazwyczaj wynosi od 5,5% do 9,5%, ponieważ agencja pokrywa część odsetek. Prowizje dla kredytów preferencyjnych wahają się od 0,5% do 2,5% w zależności od okresu kredytowania. Natomiast w przypadku kredytów komercyjnych, wskaźnik RRSO osiąga poziom od 9% do 14% i zmienia się w związku z WIBOR, marżą bankową oraz prowizjami, które zazwyczaj wynoszą od 0% do 3% kwoty kredytu.

Zrozumienie RRSO umożliwia skuteczne porównanie różnych ofert kredytowych. Dzięki temu można dokonać wyboru najkorzystniejszej opcji, biorąc pod uwagę zarówno oprocentowanie, jak i wszelkie inne dodatkowe koszty powiązane z kredytem.

Jakie inwestycje rolne można sfinansować kredytem na zakup ziemi?

Kredyt na zakup ziemi rolnej to nie tylko środek do nabycia gruntów, ale również doskonała okazja do inwestycji w rolnictwo, co może znacząco przyczynić się do rozwoju gospodarstwa. Można go przeznaczyć na różnorodne cele, takie jak:

• zakup środków trwałych
• wprowadzenie modernizacji
• podjęcie działań mających na celu zwiększenie efektywności produkcji
• poprawa dochodowości działań rolniczych

Jakie rodzaje inwestycji można sfinansować tym kredytem? Z jego pomocą można nabywać:

• maszyny rolnicze
• ciągniki
• zaawansowane systemy nawadniania
• sprzęt do przechowywania plonów
• inne elementy niezbędnej infrastruktury technicznej

Do takich zakupów zalicza się na przykład kombajny, agregaty do upraw oraz silosy. Kredyt umożliwia również modernizację istniejącego gospodarstwa, co może obejmować:

• przebudowy budynków inwentarskich
• unowocześnienie instalacji
• wprowadzenie odnawialnych źródeł energii
• zakup sprzętu, który poprawia warunki hodowli i upraw

Nie sposób nie wspomnieć o programie Agro Progres – to inwestycyjny kredyt z długim okresem spłaty oraz niewielkim wkładem własnym, który idealnie wspiera finansowanie zakupu ziemi oraz planowanych inwestycji w gospodarstwie. W ramach tego kredytu można również sfinansować:

• rozwój produkcji roślinnej i zwierzęcej
• podniesienie efektywności energetycznej
• wdrażanie nowoczesnych technologii

Ważne jest, aby pamiętać, że aby móc skorzystać z takiego finansowania, inwestycje muszą być bezpośrednio powiązane z działalnością rolniczą, która jest prowadzona na nabywanych gruntach lub w gospodarstwie danego rolnika.

Jakie ryzyka i ograniczenia wiążą się z kredytem na ziemię rolną?

Zaciągnięcie kredytu na ziemię rolną wiąże się z poważnymi ryzykami, zarówno finansowymi, jak i prawnymi. Oto najważniejsze zagrożenia:

• zmienne oprocentowanie uzależnione od obowiązujących stóp rynkowych, takich jak WIBOR
• wzrost stóp rynkowych zwiększa miesięczne raty kredytu, co może negatywnie wpłynąć na płynność finansową gospodarstwa rolnego
• istotne ograniczenia prawne dotyczące posiadania ziemi, gdzie łączna powierzchnia gospodarstwa po zakupie nie może przekroczyć 300 ha gruntów rolnych
• przekroczenie tego limitu prowadzi do niemożności ubiegania się o kredyt preferencyjny z dopłatą z ARiMR
• mogą wystąpić problemy podatkowe związane z przekroczeniem limitu

Kredyty na ziemię zazwyczaj wymagają zabezpieczeń w formie hipoteki na nabywanej działce. W sytuacji opóźnień w spłacie, rolnik ryzykuje utratę gruntu. Przy kredytach z dopłatami istnieje obowiązek spełnienia szczegółowych kryteriów kwalifikacyjnych narzucanych przez ARiMR, w tym wymóg prowadzenia gospodarstwa przez okres minimum 5 lat oraz zakaz zbywania zakupionej ziemi przez 5 lat bez zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Ważnym ograniczeniem jest również limit pomocy de minimis. Od grudnia 2024 roku obowiązuje nowy, wyższy limit wynoszący 50 000 euro na gospodarstwo w okresie trzech lat (wcześniej było to 15 000 euro). Przekroczenie tego limitu uniemożliwia skorzystanie z dopłat ARiMR do kredytów preferencyjnych.

Dodatkowe ryzyko stanowi wymóg dotyczący ceny zakupu – wartość nabycia ziemi nie może przekraczać średniej wartości według cen GUS dla danego województwa. Może to ograniczać możliwości zakupu atrakcyjnych gruntów wycenianych powyżej tej średniej.

Dodatkowo, efektywne zarządzanie gospodarstwem ma kluczowe znaczenie dla zdolności kredytowej. Błędy w organizacji produkcji, takie jak niewłaściwy dobór płodów rolnych, mogą prowadzić do spadku rentowności, co utrudnia spłatę zobowiązań.

Nie można zapominać o ryzyku związanym ze zmianami w przepisach dotyczących dopłat na poziomie krajowym i unijnym. Wprowadzenie nowych regulacji może wpłynąć na atrakcyjność finansowania.

Jeśli wsparcie z ARiMR zostanie obniżone lub całkowicie usunięte, całkowity koszt kredytu może wzrosnąć. Pilnowanie terminowych spłat jest kluczowe, zwłaszcza w kontekście sezonowych przychodów rolniczych. Właściwe zgranie terminów bywa trudne, szczególnie w obliczu niekorzystnych warunków pogodowych czy wahań cen na rynku.

Czy młodzi rolnicy mogą skorzystać z kredytu na zakup ziemi rolnej?

Młodzi rolnicy, których wiek nie przekracza 40 lat, mają szansę na uzyskanie preferencyjnych kredytów, które ułatwiają zakup ziemi rolnej. Takie ulgowe wsparcie jest oferowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Jednym z najciekawszych produktów dostępnych w ramach tego programu jest kredyt MRcsk, który pozwala na częściową spłatę kapitału z funduszy ARiMR w wysokości do 100 000 zł.

Dzięki temu rozwiązaniu młodzi rolnicy mogą korzystać z finansowania przy niskich oprocentowaniach, co istotnie zmniejsza całkowity koszt kredytu. Agencja pokrywa część spłaty kapitału, co czyni ofertę jeszcze bardziej atrakcyjną. Maksymalny okres kredytowania w ramach linii MRcsk wynosi 15 lat, a karencja w spłacie kapitału może wynosić nawet do 60 miesięcy (czyli 5 lat) – znacznie więcej niż w standardowych kredytach preferencyjnych.

Aby skorzystać z takiej pomocy, rolnik musi nabyć użytki rolne, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są na cele rolnicze. Powierzchnia gospodarstwa po zakupie musi mieścić się w przedziale od 6 do 100 ha użytków rolnych.

Kredytobiorca powinien przedłożyć plan zagospodarowania swojego gospodarstwa oraz spełnić określone kryteria, takie jak:

• wiek (do 40 lat)
• poziom wykształcenia (minimum wykształcenie zawodowe rolnicze lub ukończone kursy rolnicze)
• czas prowadzenia działalności rolniczej

Dodatkowo, programy wspierające młodych rolników oferują korzystniejsze warunki. Wymagany wkład własny jest niższy i wynosi jedynie 10% wartości inwestycji (w porównaniu do standardowych 20%), a okresy karencji w spłacie są znacznie bardziej sprzyjające.

Młodzi rolnicy mogą również skorzystać z premii dla młodych rolników w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) w wysokości 150 000 zł. To dodatkowe, bezzwrotne wsparcie może znacząco ułatwić start w prowadzeniu gospodarstwa. Dzięki tym udogodnieniom, młodzi gospodarze mogą łatwiej rozpocząć lub rozwinąć swoją działalność rolniczą z mniejszymi obciążeniami finansowymi.

Jak porównać kredyt preferencyjny z komercyjnym na zakup ziemi?

Porównując kredyty preferencyjne i komercyjne, warto przyjrzeć się pięciu kluczowym aspektom:

• stawkom oprocentowania
• okresowi kredytowania
• możliwościom uzyskania dopłat
• wymaganym zabezpieczeniom
• wskaźnikowi Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (RRSO)

Kredyty preferencyjne kuszą niskim oprocentowaniem, które zaczyna się już od 3%. To korzystne warunki są efektem dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), pokrywających nawet 67% odsetek. Przykładowo, w I kwartale 2025 roku kredytobiorca płacił 5,59%, a ARiMR dopłacała 2,50%, co dawało łączne oprocentowanie 8,09%. Z kolei oprocentowanie kredytów komercyjnych opiera się na stawce WIBOR 3M plus marża banku wynosząca od 4% do 6%, co w praktyce daje całkowite oprocentowanie rzędu 10,5% lub więcej.

Warto również zauważyć, że Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) dla preferencyjnych kredytów wynosi zazwyczaj od 5,5% do 9,5%, podczas gdy w przypadku kredytów komercyjnych często mieści się w przedziale 9% do 14%. Prowizje za udzielenie kredytu również się różnią – dla kredytów preferencyjnych wynoszą od 0,5% do 2,5%, a dla komercyjnych od 0% do 3% kwoty kredytu.

Maksymalny okres spłaty dla kredytów preferencyjnych osiąga 15 lat, z możliwością karencji trwającej nawet do 24 miesięcy. Natomiast kredyty komercyjne mogą być udzielane na dłuższy czas, wynoszący od 20 do 30 lat, chociaż karencja w ich przypadku zazwyczaj wynosi od 12 do 36 miesięcy, w zależności od negocjacji z bankiem.

Kwoty kredytów

• Kredyty preferencyjne oferują do 80% wartości inwestycji, maksymalnie 5 mln zł
• Kredyty komercyjne finansują od 75% do 80% wartości nieruchomości, bez górnego limitu kwoty

Wkład własny

• Kredyty preferencyjne wymagają minimum 20% (10% dla młodych rolników w linii MRcsk)
• Kredyty komercyjne wymagają od 20% do 25% wartości zakupu

Zabezpieczenia

• Kredyty preferencyjne z reguły wymagają ustanowienia hipoteki oraz dodatkowych gwarancji, takich jak zabezpieczenia od Agromax (program FGR Plus)
• Kredyty komercyjne oferują większą fleksybilność; zabezpieczenia mogą obejmować weksle, poręczenia lub cesje ubezpieczeń, w zależności od polityki konkretnego banku

Co więcej, kredyty preferencyjne mają ograniczenia dotyczące powierzchni, która nie powinna przekraczać 300 ha. Z kolei kredyty komercyjne są znacznie bardziej otwarte na różnorodne podmioty, w tym także nierolnicze, i nie mają ograniczeń co do powierzchni nabywanych gruntów.

Dodatkowe wymagania dla kredytów preferencyjnych

• status rolnika indywidualnego
• grunty o przeznaczeniu rolniczym w planie zagospodarowania przestrzennego
• przestrzeganie limitu pomocy de minimis (50 000 euro w okresie 3 lat)
• wartość zakupu według średnich cen GUS dla województwa
• obowiązek prowadzenia gospodarstwa przez 5 lat
• zakaz zbywania ziemi przez 5 lat bez zgody KOWR

Kiedy wybrać kredyt preferencyjny

• gdy spełniasz warunki rolnika indywidualnego
• gdy nie przekroczyłeś limitu pomocy de minimis
• gdy zależy Ci na najniższych kosztach obsługi kredytu
• gdy planujesz długoterminowe prowadzenie gospodarstwa
• gdy cena ziemi odpowiada cenom GUS dla województwa

Kiedy wybrać kredyt komercyjny

• gdy nie spełniasz warunków kredytu preferencyjnego
• gdy przekroczyłeś limit pomocy de minimis
• gdy potrzebujesz większej elastyczności w dysponowaniu nieruchomością
• gdy planujesz zakup gruntów o cenie znacznie przekraczającej wartości GUS
• gdy chcesz dłuższy okres kredytowania (powyżej 15 lat)
• gdy potrzebujesz szybszej decyzji kredytowej

Kredyty preferencyjne to opcja z niższymi kosztami i większym wsparciem, lecz wymagają spełnienia określonych kryteriów oraz długoterminowego zaangażowania. Kredyty komercyjne są bardziej dostępne i elastyczne, ale często wiążą się z wyższymi kosztami w dłuższej perspektywie.

Co warto rozważyć?

• Warto rozważyć łączenie kredytu bankowego z innymi formami wsparcia
• Młodzi rolnicy powinni maksymalnie wykorzystać dostępne programy (MRcsk, premia 150 tys. zł, dotacje)
• Leasing najlepiej sprawdza się przy zakupie maszyn i sprzętu
• Gwarancje BGK i KOWR mogą ułatwić dostęp do kredytu przy braku wystarczających zabezpieczeń
• Dotacje unijne i krajowe stanowią cenne uzupełnienie własnych środków i kredytów

Korzystanie z różnych źródeł finansowania może skutkować optymalizacją struktury kapitałowej gospodarstw i pozwolić na realizację inwestycji przy niższym poziomie ryzyka.