Przychód a dochód – jaka jest różnica?

Przychód i dochód to dwa terminy, które brzmią bardzo podobnie, choć oznaczają coś zupełnie innego. Co należy rozumieć poprzez przychód a dochód? Jaka jest między nimi różnica? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz w artykule.

przychód a dochód: jaka jest różnica?

Kluczowe informacje

  • Przychód to łączna suma środków finansowych, jakie osiąga dana osoba lub firma z tytułu prowadzonej działalności;
  • Dochód to realny zarobek, czyli zysk dla osoby lub firmy, jaki się osiągnęło już po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu;
  • Aby obliczyć dochód, od przychodów brutto, musisz odjąć wszystkie koszty uzyskania przychodu;
  • Do obliczenia przychodu potrzebujesz zsumować wszystkie wpływy finansowe, jakie uzyskałeś z różnych źródeł, np. poprzez sprzedaż produktów, świadczenie usług, wynagrodzenie za pracę czy dochody z kapitałów;
  • Różnica między przychodem a dochodem ma duże znaczenie w ocenie finansowej osoby fizycznej lub firmy. Dochód lepiej odzwierciedla efektywność działalności oraz realną wartość zysku po odjęciu wszystkich kosztów.

Co to jest przychód?

Przychód to po prostu wszystkie środki pieniężne, które otrzymałeś, np. z tytułu sprzedaży dóbr, produktów, usług netto (czyli bez należnego podatku VAT, o ile to ich dotyczy) w danym okresie rozliczeniowym.

Dlatego, mimo że stanowi uzyskaną kwotę pieniędzy, nie odzwierciedla realnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Przychód może pochodzić nie tylko z prowadzenia działalności gospodarczej, ale również z tytułu:

  • wynajmu/sprzedaży nieruchomości;
  • stosunku pracy, pracy nakładczej albo spółdzielczej;
  • działalności realizowanej osobiście.

Przykład.

Pan Krzysztof w dniu 30 maja 2024 r. wystawił fakturę VAT za zrealizowaną usługę w wysokości 1 230 zł (w tym 230 zł podatku VAT). W związku z 14-dniowym terminem płatności ustalonym z nabywcą, Pan Krzysztof otrzyma zapłatę dopiero 13 czerwca 2024 r. Kiedy powstał przychód z tytułu sprzedaży po stronie Pana Krzysztofa?

W związku z tym, że przychód należy rozpatrywać niezależnie od terminu otrzymanej zapłaty, w przypadku Pana Krzysztofa przychód powstał 30 maja 2024 r. w kwocie 1 tys. zł.

Rodzaje przychodów

W obszarze przedsiębiorców wyróżniamy trzy rodzaje przychodów:

  • przychody ze sprzedaży (ogólna suma wszystkich produktów/usług, które sprzedałeś w ramach prowadzonej działalności);
  • przychody finansowe (wszystkie środki, jakie zarabiasz na podstawie aktywów finansowych, np. dywidendy od spółek, których akcje posiadasz, odsetki od udzielonych pożyczek, weksli czy przychody ze sprzedaży akcji Twojej firmy);
  • przychody operacyjne (łączna wartość ze sprzedaży przychodów operacyjnych, np. gdy sprzedasz sprzęt, który jest własnością Twojego biznesu).

Co to jest dochód?

Dochód to różnica między przychodem a poniesionymi kosztami jego uzyskania. Jest to w praktyce czysty zysk, jaki dostajesz do ręki po zapłacie podatku.

Jednak, aby mówić o dochodzie, przychód musi być wyższy od kosztów jego uzyskania. W przeciwnym razie mamy do czynienia ze stratą.

Przykład.

Pani Karolina prowadzi salon fryzjerski. W kwietniu osiągnęła przychody w wysokości 20 tys. zł. W celu świadczenia usług musiała zakupić niezbędne materiały, a także opłacić czynsz za lokal + media, co wyniosło ją łącznie 10 tys. zł. Jaki dochód wypracowała Pani Karolina w kwietniu?

20 000 zł – 10 000 zł = 10 000 zł. Pani Karolina osiągnęła dochód w wysokości 10 tys. zł. * Dochód to przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu w danym miesiącu.

Rodzaje dochodu: dochód brutto a dochód netto

  • Dochód brutto: otrzymujesz go po odjęciu przychodów kosztów, jeszcze przed opodatkowaniem. To właśnie od tej sumy odprowadzasz podatek PIT, którego wysokość zależy od samej kwoty dochodów oraz metody opodatkowania, na jaką się zdecydujesz.
  • Dochód netto: to suma stanowiąca różnicę przychodów i kosztów, już po uwzględnieniu podatku dochodowego.

Koszty uzyskania przychodu

Koszty uzyskania przychodu to wydatki poniesione przez przedsiębiorstwo, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak, aby zostały zakwalifikowane jako takie koszty, to muszą zostać spełnione określone warunki.

  • Muszą być koniecznie związane z prowadzoną działalnością firmy;
  • Być odpowiednio udokumentowane (np. fakturą);
  • Nie mogą posiadać znamion o charakterze osobistym;
  • Muszą być poniesione w celu uzyskania przychodów albo zachowania/zabezpieczenia ich źródła.
cytat-Paulina Iwicka, ekspertka Czerwonej Skarbonki

Przykładowo do kosztów uzyskania przychodów możesz zaliczyć zatrudnienie pracowników, zakup firmowego sprzętu, koszty wynajmu biura, wyjazdy służbowe lub wyjścia/wycieczki integracyjne. W artykule 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajdziesz natomiast listę wydatków, których nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Są to np. wydatki związane z nabyciem środka trwałego i zakupionego za pomocą dotacji, subwencji czy dopłat. W tym również kosztów egzekucyjnych, które zostały nałożone na przedsiębiorcę w związku z zaległościami w spłatach zobowiązań finansowych.

Paulina Iwicka, ekspertka Czerwonej Skarbonki
Czy ratę kredytu można wliczyć w koszty? Poradnik Zobacz

Przychód a dochód pracownika

Jeśli chodzi o różnice między przychodem a dochodem w kwestii wynagrodzenia pracownika, sprawa jest dość prosta. W takim przypadku możemy mówić o wynagrodzeniu brutto i wynagrodzeniu netto.

  • Kwota brutto oznacza ogólną sumę, jaką zarobił pracownik, ale bez odliczenia od niej należności, m.in. podatku dochodowego, składek ZUS.
  • Kwota netto to z kolei wynagrodzenie do ręki, a więc suma, jaką pracownik realnie otrzymał, już po odtrąceniu wymaganych należności.

W tym przypadku także występują koszty uzyskania przychodu, choć nie trzeba prowadzić ich ewidencji. Koszty uzyskania przychodu w 2024 roku, podobnie jak w latach wcześniejszych, wynoszą 250 zł w przypadku pracownika miejscowego oraz 300 zł w przypadku pracownika dojeżdżającego do pracy z innej miejscowości.

Przychód a dochód przy działalności gospodarczej

W działalności gospodarczej przychód oznacza całość uzyskanego kapitału przez firmę w danym okresie rozliczeniowym. Jednak nie utożsamia on faktycznej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa.

Dlatego po uzyskaniu przychodu powinieneś odliczyć od niego wszystkie własne koszty firmy, czyli wydatki poniesione na poczet osiągnięcia przychodów lub ich zabezpieczenia. W momencie, gdy odejmiesz od przychodu wszelkie koszty, poznasz dokładną wysokość dochodu.

Dochód przy działalności gospodarczej – czy warto go mieć?

Czy posiadanie dochodu przez firmę jest konieczne? Z jednej strony przedsiębiorstwo nie musi mieć dochodu, aby funkcjonować. Wystarczy, że będzie osiągało odpowiedni przychód, którym będzie pokrywać pensje pracowników i inne niezbędne wydatki firmowe. Jednak wtedy biznes będzie wychodził na zero.

Natomiast z drugiej strony, dochód świadczy o wartości firmy. Jest dowodem na to, że biznes się rozwija i zarabia na siebie, gromadząc środki na różne inwestycje i tworząc poduszkę finansową na gorsze miesiące.

Kredyt dla nowych firm: ranking + poradnik Zobacz

Przychód a dochód brutto

Firma, uzyskując dochód, musi jeszcze zapłacić podatek dochodowy. Wyróżniamy jego dwa rodzaje:

  • dochód brutto, czyli przychód z odliczonymi kosztami jego uzyskania,
  • dochód netto, czyli dochód brutto po odliczeniu podatku dochodowego.

Zysk firmy to nic innego, jak dochód netto.

Tym samym osiąganie dochodów netto z prowadzenia działalności gospodarczej to najważniejszy cel oraz warunek rozwoju każdego przedsiębiorstwa.

Przychód a dochód – różnica

PrzychódDochód
To całościowa kwota pieniędzy bez uwzględnienia podatków oraz kosztów poniesionych na ich uzyskanie.Aby dochód mógł zaistnieć, przychód musi być wyższy od kosztów uzyskania przychodu. Inaczej nie będzie dochodu, tylko strata
To kwota, która nie odzwierciedla faktycznego stanu finansowego.To realna kwota, która znajduje się na koncie firmy lub pracownika.
Najważniejsze różnice między przychodem a dochodem.

Dochód i przychód – podsumowanie

Jak sam widzisz, różnica między przychodem a dochodem jest spora. Dla codziennych potrzeb wystarczy, że będziesz świadomym tego, że prawdziwym zyskiem z wykonywania określonych usług, sprzedaży produktów czy innych form pracy, jest dochód.

Przychód zawsze będzie wyższy, często nawet bardzo wyraźnie, bo dopiero od niego odliczane są podatki dla urzędów i organów państwowych, a także koszty jego uzyskania. Dlatego właśnie, m.in. dla poprawnego wyliczenia podatku, warto znać podstawowe różnice między powyższymi pojęciami.

przychód a dochód różnice

Pytania czytelników

Jak się liczy przychód?

Aby wyliczyć przychód, np. z prowadzenia działalności gospodarczej, należy zsumować wszystkie środki pieniężne uzyskane w danym okresie rozliczeniowym. A więc należne kwoty netto (nieuwzględniając podatku VAT). Co istotne, do przychodu nie wlicza się bonifikat, skont oraz produktów zwróconych.

Co wlicza się w przychód?

W przypadku osoby prywatnej przychodem może być wynagrodzenie za pracę na etacie, jak i świadczenia niezależne od wypłaty (dodatki, premie, ekwiwalenty, nieodpłatne świadczenia), czyli wszystko to, co w jakikolwiek sposób wiąże się z wykonywaniem pracy zarobkowej. W innych przypadkach przychodem może być również zapłata za pracę przy prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej lub przelew uzyskany na mocy sprzedaży nieruchomości.

Czy dochód w PIT to kwota netto?

Niestety nie. Dochód netto nie jest bezpośrednio wykazany w formularzu PIT.

Która pozycja w PIT-37 to dochód?

Odnajdziesz ją w pierwszym wierszu części E.1 jako dochody/straty ze źródeł przychodów.

Czy dochód może być wyższy niż przychód?

Nie. Dochód jest wypadkową przychodu i może zaistnieć wyłącznie w sytuacji, gdy przychód netto jest wyższy od kosztów uzyskania przychodu. W momencie, gdy jest niższy od przychodu, mamy do czynienia ze stratą.
Naszym celem jest dostarczanie użytkownikom wartościowych i wiarygodnych treści, które pomogą im podejmować świadome decyzje finansowe. Wszystkie artykuły publikowane na naszym portalu opierają się na sprawdzonych źródłach i są redagowane przez specjalistów z dziedziny finansów.
Jak podobała Ci się treść?
5 - ciekawa, 1 - nieciekawa
5/5 - (5 votes)
Komentarze (0)

Odpowiadasz na komentarz:

Komentarz zostanie opublikowany pod tą nazwą

Adres e-mail nie zostanie nigdzie opublikowany

Treści, które udostępniasz w serwisie są weryfikowane

Polecane artykuły

Zobacz wszystkie
Zobacz wszystkie