- Ile wynoszą odsetki od pożyczki i od zaległości?
- Odsetki od pożyczki czy odsetki za opóźnienie — którą stawkę policzyć?
- Jak policzyć odsetki od pożyczki?
- Jak sprawdzić, czy pożyczkodawca naliczył za dużo?
- Odsetki od pożyczki prywatnej, zakładowej i od wspólnika
- Odsetki od kredytu w banku — czy policzysz je tym kalkulatorem?
- Czego ten kalkulator nie liczy
- Najczęstsze pytania
Kalkulator liczy odsetki w dwóch sytuacjach. Pierwsza to pożyczka, przy której płacisz za samo korzystanie z pieniędzy. Druga zaczyna się po terminie zwrotu, gdy za każdy dzień zwłoki narastają odsetki za opóźnienie. Każda z nich wynika z innego przepisu, a podstawienie niewłaściwej stawki to najczęstszy błąd przy liczeniu odsetek od pożyczki.
Druga zakładka odwraca pytanie: zamiast liczyć od zera, weryfikuje cudze naliczenie. Przyda się, gdy dostaniesz wezwanie do zapłaty z odsetkami i opłatami za monity.
Kluczowe informacje:
- Odsetki od pożyczki (kapitałowe) to wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy. Odsetki za opóźnienie naliczają się dopiero po terminie zwrotu i są wyższe.
- Gdy odsetki się należą, ale umowa nie podaje ich wysokości, wchodzą stawki ustawowe liczone od stopy referencyjnej NBP. Zmieniają się automatycznie po każdej decyzji Rady Polityki Pieniężnej — bez nowelizacji przepisów.
- Strony mogą ustalić własne oprocentowanie, ale nie wyżej niż odsetki maksymalne. Wyższa stawka nie unieważnia umowy, tylko redukuje się do dozwolonego pułapu.
- Samodzielne przeliczenie daje kontrolę nad tym, co naliczył wierzyciel, ale wynik zmienia się każdego dnia — to zdjęcie na konkretną datę.
- Przy zaległości z kredytu konsumenckiego limit obejmuje nie tylko odsetki, ale i wszystkie opłaty windykacyjne razem.
Ile wynoszą odsetki od pożyczki i od zaległości?
Wszystkie cztery stawki wynikają ze stopy referencyjnej NBP, która od 5 marca 2026 roku wynosi 3,75%.
| Rodzaj odsetek | Wzór | Stawka roczna | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Ustawowe kapitałowe (od pożyczki) | stopa referencyjna + 3,5 pp | 7,25% | art. 359 § 2 Kodeksu cywilnego |
| Maksymalne kapitałowe | dwukrotność ustawowych | 14,50% | art. 359 § 2¹ KC |
| Ustawowe za opóźnienie | stopa referencyjna + 5,5 pp | 9,25% | art. 481 § 2 KC |
| Maksymalne za opóźnienie | dwukrotność ustawowych za opóźnienie | 18,50% | art. 481 § 2¹ KC |
Minister Sprawiedliwości ogłasza w Monitorze Polskim obie stawki ustawowe — kapitałową i za opóźnienie. Maksymalne nie mają własnego obwieszczenia, bo wynikają wprost z przemnożenia przez dwa. Urzędowego dokumentu z liczbą 14,50% albo 18,50% nie znajdziesz — to nie znaczy, że wartość jest niepewna.
Tabela stóp w kalkulatorze obejmuje wszystkie zmiany od 2016 roku, więc okresy wsteczne z inną stopą niż dzisiejsza policzysz równie dokładnie.
Dlaczego stopa lombardowa już nie wyznacza limitu
Wiele kalkulatorów i poradników wciąż podaje wzór „czterokrotność stopy lombardowej NBP”. Ten sposób liczenia odsetek maksymalnych przestał obowiązywać 1 stycznia 2016 roku, gdy zastąpiła go konstrukcja oparta na stopie referencyjnej. Wynik liczony czterokrotnością lombardowej bywa zawyżony albo zaniżony, zależnie od okresu.
Sama stopa lombardowa (dziś 4,25%) nadal istnieje, ale do odsetek cywilnych już się jej nie stosuje.
Odsetki od pożyczki czy odsetki za opóźnienie — którą stawkę policzyć?
Rozstrzyga jedno pytanie: czy termin zwrotu już minął.
Odsetki kapitałowe należą się za samo korzystanie z pieniędzy w okresie zgodnym z umową. Pożyczyłeś 10 000 zł na rok przy stawce ustawowej — po roku oddajesz kapitał plus 725 zł odsetek. To cena usługi, nie kara.
Odsetki za opóźnienie zaczynają biec dzień po terminie zwrotu i są wyższe o 2 punkty procentowe. Wierzyciel może ich żądać, nawet jeśli opóźnienie nic go nie kosztowało — szkody nie musi dowodzić.
Oba rodzaje mogą wystąpić w jednej sprawie: najpierw odsetki umowne za okres kredytowania, potem odsetki za opóźnienie od dnia, w którym pieniądze miały wrócić. Policzysz je osobno, wybierając opcję w polu „Od czego liczysz odsetki”.
Jak policzyć odsetki od pożyczki?
Wzór jest prosty:
odsetki = kwota × stawka roczna × liczba dni / 365
Kalkulator potrzebuje czterech danych: kwoty, rodzaju odsetek, daty początkowej i końcowej. Przy stopie umownej dochodzi piąte pole — oprocentowanie z umowy. Przy stawce ponad limit narzędzie poda dwie kwoty: należną po ograniczeniu do odsetek maksymalnych i nadwyżkę, której nie musisz płacić.
Rok przyjmujemy zawsze jako 365 dni, także przestępny. To konwencja rynkowa, bo żaden przepis nie narzuca, ile dni ma rok przy liczeniu odsetek. Wierzyciel liczący 366 dni w roku przestępnym otrzyma nieco niższą stawkę dzienną, więc rozbieżności w setnych złotego nie są niczyim błędem.
Co się dzieje, gdy stopa NBP zmieni się w trakcie?
Nic się nie uśrednia. Okres dzieli się na podokresy, a każdy liczy się stopą obowiązującą w danych dniach.
Przy zaległości ciągnącej się przez marzec 2026 część dni podlega poprzedniej stopie, a część nowej. Kalkulator pokazuje ten podział w tabeli pod wynikiem, z liczbą dni, stawką i kwotą dla każdego odcinka, więc widać, skąd wzięła się suma. Narzędzie liczące cały okres jedną stopą poda po prostu nieprawdziwą kwotę.
Termin zwrotu wypadł w sobotę, w święto albo w Wigilię
Koniec terminu przypadający na dzień ustawowo wolny od pracy lub na sobotę przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Odsetki za opóźnienie biegną dopiero od dnia następnego po tak przesuniętym terminie.
Dni ustawowo wolne to zamknięta lista: czternaście świąt i wszystkie niedziele. Od 1 lutego 2025 roku dołączyła do niej Wigilia, 24 grudnia, a soboty objęto tą regułą już w 2017 roku. Święta ruchome kalkulator wylicza sam, więc Wielkanoc i Boże Ciało też uwzględnia.
Jak sprawdzić, czy pożyczkodawca naliczył za dużo?
Do tego służy zakładka „Sprawdź, ile wolno było naliczyć”. Wpisujesz kwotę zaległości, termin płatności, datę pisma i to, co policzył wierzyciel — osobno odsetki, osobno opłaty za monity, wezwania i windykację, a wynik pokazuje ustawowy pułap obok naliczonej kwoty.
Postanowienie umowne nie może wyłączyć ani ograniczyć przepisów o odsetkach maksymalnych, nawet gdy umowa odsyła do prawa obcego. Oprocentowanie ponad limit nie wiąże cię niezależnie od tego, co podpisałeś. Jeśli sprawa zaszła dalej niż wezwanie do zapłaty, sprawdź, co grozi za niespłacone chwilówki.
Ile łącznie może naliczyć firma pożyczkowa za zaległość?
Przy kredycie konsumenckim działa osobny limit, ostrzejszy od reguł ogólnych. Wprowadza go art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim: odsetki za opóźnienie i wszystkie opłaty za zaległość razem nie mogą przekroczyć kwoty odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonych od samej zaległości. Nadwyżka po prostu się nie należy. W kalkulatorze włącza go przełącznik „to kredyt konsumencki”.
Policzmy. Zalegasz 2 000 zł od 91 dni. Pułap to 2 000 zł × 18,50% × 91/365 = 92,25 zł. Jeżeli firma naliczyła 60 zł odsetek i doliczyła 80 zł za monity, jej łączne żądanie wynosi 140 zł — czyli 47,75 zł ponad limit. Ta różnica jest nienależna, choćby cennik opłat był zapisany w umowie.
Limit odnosi się do momentu pobrania opłat, a nie do dnia, w którym ktoś je sobie zapisał w systemie. Data pisma to praktyczne przybliżenie tej chwili. Kolejność działań przy zaległości rozpisaliśmy w poradniku o tym, ile legalnie może kosztować opóźnienie.
Kto wyznacza limit — dający czy biorący pożyczkę?
Odsetki za opóźnienie mają ten sam pułap dla wszystkich. Różnica dotyczy opłat dodatkowych.
| Kto udzielił pożyczki | Limit odsetek za opóźnienie | Limit opłat za zaległość |
|---|---|---|
| Firma pożyczkowa lub bank, biorący to konsument | odsetki maksymalne za opóźnienie | łącznie z odsetkami, wg ustawy o kredycie konsumenckim |
| Osoba prywatna, biorący to osoba fizyczna poza działalnością | odsetki maksymalne za opóźnienie | 20% kwoty rocznie, proporcjonalnie do okresu spłaty; max 25% w całym okresie |
| Pożyczka firmowa (biorący prowadzi działalność) | odsetki maksymalne za opóźnienie | brak limitu ustawowego, decyduje umowa |
Środkowy wiersz zaskakuje najczęściej. Limit kosztów pozaodsetkowych z Kodeksu cywilnego zależy od tego, kto pożyczkę bierze, a nie kto jej udziela — więc wiąże też twojego znajomego czy dalszego kuzyna. Obejmuje przy tym także opłaty za nieterminową spłatę.
Przy krótkich pożyczkach decyduje wzór, nie pułap: 20% kwoty w skali roku, przeliczane na faktyczny okres spłaty, a 25% wchodzi dopiero przy zobowiązaniach dłuższych niż mniej więcej 15 miesięcy. Dla pożyczki na 30 dni dozwolone koszty to około 1,6% kwoty — niecałe 17 zł przy 1 000 zł, a nie 250 zł.
Odsetki od pożyczki prywatnej, zakładowej i od wspólnika
Umowa pożyczki nie musi być odpłatna. Jeśli nic w niej nie napisano o oprocentowaniu, odsetki kapitałowe się nie należą — biegną dopiero te za opóźnienie, po terminie zwrotu.
To zmienia sposób liczenia w trzech częstych sytuacjach:
- Pożyczka prywatna między osobami fizycznymi: gdy umowa milczy o odsetkach, liczysz tylko okres po terminie zwrotu, stawką ustawową za opóźnienie.
- Pożyczka z ZFŚS, czyli z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych: oprocentowanie wynika z regulaminu funduszu, nie z Kodeksu cywilnego, i bywa symboliczne. Wpisz stawkę z regulaminu jako stopę umowną — przy pożyczkach zakładowych spłacanych latami różnica między 1% a 3% daje realną kwotę.
- Pożyczka od udziałowca lub wspólnika dla spółki: stawka powinna odpowiadać warunkom rynkowym ze względu na przepisy o cenach transferowych. Kalkulator policzy od niej odsetki, ale sam poziom stawki uzgodnij z księgowością — zbyt niskie oprocentowanie bywa kwestionowane przez urząd skarbowy.
Odsetki od kredytu w banku — czy policzysz je tym kalkulatorem?
Częściowo. Wybierz tryb umowny i wpisz oprocentowanie z umowy — policzysz w ten sposób odsetki od dowolnej kwoty w wybranym okresie, także od zaległej raty.
Czego kalkulator nie zrobi: nie rozpisze harmonogramu spłaty ani nie podzieli raty na część kapitałową i odsetkową. Przy racie równej udział odsetek maleje z miesiąca na miesiąc, a to zadanie dla kalkulatora kredytowego.
Czego ten kalkulator nie liczy
Trzy rzeczy są poza jego zakresem, bo rządzą się osobnymi przepisami:
- Odsetki od zaległości podatkowych — inny reżim, inna stawka i zaokrąglenie do pełnych złotych zamiast do grosza.
- Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych między firmami — reguluje je ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, z własną stawką.
- Okresy sprzed 1 stycznia 2016 roku — obowiązywały wtedy inne wzory, więc narzędzie odmawia liczenia zamiast zgadywać.
Najczęstsze pytania
Czy mogę żądać odsetek, jeśli umowa pożyczki nic o nich nie mówi?
Czy odsetki mogą naliczać się od odsetek?
Jak długo mogę dochodzić zaległych odsetek?
Czy kalkulator wystawi notę odsetkową?
Skąd wiadomo, że stawki w kalkulatorze są aktualne?
Źródła:
- Narodowy Bank Polski. „Podstawowe stopy procentowe NBP”. nbp.pl
- Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych, M.P. 2026 poz. 368. api.sejm.gov.pl
- Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, M.P. 2026 poz. 367. api.sejm.gov.pl
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 1362. api.sejm.gov.pl
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 296. api.sejm.gov.pl
- Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04, OSNC 2005/9/149 (przedawnienie roszczenia o odsetki za opóźnienie).
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (art. 115, 118, 359, 481, 482, 720¹–720²). isap.sejm.gov.pl
- Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy — Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2015 poz. 1830. api.sejm.gov.pl