Przedawnienie kredytu i pożyczki – kiedy następuje?

Przedawnienie kredytu

Każdy kredyt, jak i pożyczka posiadają konkretny termin spłaty. Dlatego osoby, które mają jakieś niespłacone zobowiązania ucieszy wiadomość, że istnieje coś takiego, jak przedawnienie kredytu i pożyczki. Zobaczmy, kiedy następuje przedawnienie długu i co się z nim wiąże.

Mając na swoim koncie kredyt hipoteczny, pożyczkę pozabankową i do tego kredyt gotówkowy, musisz konsekwentnie przestrzegać wyznaczonych terminów spłaty rat. Czasem jednak los bywa przewrotny i zdarzają się sytuacje losowe, przez które nie jesteś w stanie dotrzymać terminowości.

Wtedy to możesz pożyczyć gotówkę – jednak musisz uważać na spiralę zadłużenia, zdecydować się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej albo próbować uniknąć spłaty zobowiązania, jeśli nastąpiło jego przedawnienie. Kiedy przedawnia się kredyt, a kiedy pożyczka?



Na czym polega przedawnienie kredytu?

Przedawnienie kredytu jest jednym z najczęściej wyszukiwanych haseł przez osoby, które nie regulują swoich zobowiązań. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu cywilnego, każdy dług ma tzw. „termin ważności”. Możemy także spotkać się z sytuacją, w której pojawia się przedawnienie długu.

Polega ono na upływie określonego terminu spłaty kredytu lub pożyczki oraz terminu określonego przez prawo. Gdy ta data minie, dłużnik bez żadnych konsekwencji może odmówić spłaty zobowiązania na rzecz wierzyciela. W praktyce jednak, taki dług nie zniknie, ale wciąż obowiązuje. Przyjmuje tylko inną formę i staje się „zobowiązaniem niezupełnym”. Wówczas bank czy firma pożyczkowa nie mogą wnioskować o jego uregulowanie na drodze sądowej.

Nowa Ustawa o przedawnieniu długów z dnia 9.07.2018 r. dokładnie precyzuje termin spłaty zadłużenia. Jeśli więc roszczona płatność uległa przeterminowaniu, dłużnik nie musi brać udziału w postępowaniu sądowniczym i cała odpowiedzialność spada na wierzyciela.

Sprawdź również:

Czy przedawnienie kredytu jest w ogóle możliwe?

Chociaż każdy dług ma swój „termin ważności”, po którym dłużnik ma prawo odmówić spłaty zadłużenia – to przedawnienie kredytu zdarza się bardzo rzadko. Zarówno banki, jak i firmy pozabankowe posiadają zaawansowane systemy monitorujące klientów. Dlatego praktycznie nigdy nie zdarza się im pominąć faktu, że ktoś zalega ze spłatą raty.

Przedawnienie długu pojawia się częściej w przypadku innych niewielkich zobowiązań, np. mandatu za jazdę komunikacją miejską bez biletu czy mandatu za picie alkoholu w miejscu publicznym. Może się wówczas zdarzyć, że w wyniku natłoku spraw urzędowych, Twoje wezwanie umknie uwadze (termin przedawnienia mandatu to 1 rok). Gdy do tego czasu nie otrzymasz ponaglenia do zapłaty, to nie musisz już spłacać zobowiązania.

Kredyt gotówkowy czy pożyczkę pozabankową zaciągasz na większe sumy: od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych – więc prawdopodobieństwo, że instytucja zapomni o Twoim zadłużenia, jest niewielka.

Co się zmieniło w nowej Ustawie o przedawnieniu długów?

Aktualna Ustawa o przedawnieniu długów z dnia 9.07.2018 r. zaznacza, że okres przeterminowania zaległych zobowiązań uległ skróceniu. Wcześniej mogliśmy liczyć na przedawnienie długu po upływie 10 lat.

Obecnie dług staje się nieważny po 6 latach od zawarcia umowy! Z kolei osoby, mające długi z zakresu działalności gospodarczej albo płatności cyklicznych, nadal mogą korzystać z przedawnienia już po 3 latach.

Do tej pory wierzyciele nagminnie lekceważyli fakt, że dane zadłużenie jest w świetle przepisów – przeterminowane – w wyniku czego, wiele spraw spornych trafiało na drogę sądową. W ten sposób wykorzystywali niewiedzę klientów, którzy pod presją regulowali nieważne już zadłużenie. Od 9.07.2018 r. to sądy analizują, czy roszczona płatność nie uległa przedawnieniu.

Kiedy następuje przedawnienie kredytu?

Nie mylmy jednak długów (rozumianych jako zobowiązanie wobec osoby prywatnej) z długami bankowymi. W przypadku zobowiązań finansowych zaciąganych w bankach i firmach pożyczkowych, termin przedawnienia to 3 lata. Jednak chwila, w której przedawnia się kredyt gotówkowy, nie oznacza jednocześnie tego, że jest on całkowicie umorzony.

W praktyce oznacza to tyle, że jeśli bank będzie domagał się odzyskania przedawnionego długu od kredytobiorcy i wejdzie z nim na drogę sądową, to przegra sprawę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, po upływie terminu przedawnienia instytucje nie mogą domagać się zapłaty roszczenia od konsumenta.

W Kodeksie cywilnym uwzględnione zostały również „terminy ważności” innych zobowiązań:

  • kredyt bankowy – 3 lata,
  • pożyczka pozabankowa – 3 lata,
  • kredyt odnawialny – 3 lata,
  • karta kredytowa – 3 lata,
  • debet na koncie – 2 lata,
  • pożyczka od osoby prywatnej – 6 lat.

A kiedy przedawnia się kredyt hipoteczny? Przedawnienie kredytu hipotecznego nie istnieje! Nieważności mogą podlegać jedynie odsetki. Dlatego, jeśli zalegasz ze spłatą hipoteki, musisz liczyć się z tym, że zastawiona nieruchomość może przejść w posiadanie banku. W ten sposób, kredytodawca odzyska przynajmiej część zadłużenia.

Od kiedy liczy się przedawnienie kredytu?

Bieg przedawnienia należy liczyć od dnia, w którym miała zostać spłacona rata kredytu czy pożyczki, całość zobowiązania lub też inne zadłużenie. Jeśli bieg przedawnienia nie zostanie przerwany, np. poprzez mediację albo wezwanie do zapłaty, po upływie okresu przedawnienia – dług staje się nieważny. Dlatego warto wiedzieć, po ilu latach przedawnia się pożyczka, kredyt, długi spadkowe oraz inne zobowiązania.

W myśl Ustawy o przedawnieniu długów, koniec terminu przedawnienia liczony jest na ostatni dzień roku kalendarzowego (czyli 31.12). Przykładowo, jeśli w styczniu 2021 zaciągnąłeś kredyt konsumencki, to termin przedawnienia pierwszej raty liczony jest dopiero od 31.12.2021 r. Co oznacza, że przeterminowanie pierwszej raty nastąpi 31.12.2024 r. W takiej sytuacji każda z rat ulega przedawnieniu osobno.

W momencie, gdy wierzyciel upomni się o zwrot należności, termin przedawnienia będzie liczony od początku!

Kiedy przedawnia się pożyczka?

Wspomniane pożyczki (powiązane z działalnością gospodarczą) również przedawniają się już po 3 latach. Natomiast pożyczki prywatne, których pożyczkodawcą jest, np. członek rodziny lub obca osoba, przedawniają się po 6 latach. W tym drugim przypadku, głównym argumentem jest to, że pożyczka nie jest udzielana przez przedsiębiorcę, który prowadzi działalność gospodarczą – a osobę prywatną.

Jakie są terminy przedawnienia pozostałych zobowiązań?

Rodzaj zadłużeniaKiedy przedawnia się dług
mandat1 rok
roszczenia z tytułu umowy zlecenie/o dzieło2 lata
roszczenia z tytułu sprzedaży2 lata
debet na koncie2 lata
(termin przedawnienia biegnie od daty, w której należało spłacić debet)
usługi telekomunikacyjne2 lata
roszczenia z tytułu umowy ubezpieczeniowej3 lata
roszczenia z tytułu umowy o pracę3 lata (od dnia, w którym pracodawca powinien wypłacić pensję)
kredyt bankowy3 lata
pożyczka pozabankowa3 lata
karta kredytowa3 lata
czynsz3 lata
roszczenia alimentacyjne3 lata
długi spadkowe6 lat
(jeśli wierzyciel nie podejmuje żadnych kroków, by wyegzekwować dług)
inne roszczenia
(stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innej instytucji)
6 lat

Kiedy nastąpi przerwanie biegu przedawnienia?

Przerwanie biegu przedawnienia skutkuje tym, że od momentu przerwania, bieg ważności zobowiązania rozpoczyna się od nowa. W przypadku spraw zakończonych przed sądem, biegnie na nowo od momentu zakończenia postępowania.

Co przerywa bieg przedawnienia?

  • spłata całości lub części zadłużenia przez dłużnika względem wierzyciela,
  • wszczęcie mediacji,
  • negocjacje dłużnika z bankiem lub firmą pożyczkową (o przedłużenie terminu spłaty należności),
  • każda czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpatrzenia sprawy lub wyegzekwowania roszczenia (w tym przed sądem polubownym w celu odzyskania zadłużenia).

Przykładowo, jeśli jako dłużnik wyślesz do instytucji pismo z prośbą o przedłużenie terminu płatności – oznacza, że przyznajesz się do zalegania ze spłatą, a to przerywa bieg przedawnienia!

Przedawnienie kredytu – jak banki się przed nim bronią?

Bank ma prawo przerwać termin przedawnienia, poprzez jedną z możliwości:

  • wystąpi do sądu z pozwem o spłatę zobowiązania,
  • zwróci się do komornika o wszczęście egzekucji,
  • wystąpi do sądu o nadanie egzekucyjnej klauzuli wykonalności.

W momencie, gdy jako kredytobiorca stracisz zdolność kredytową, instytucja może także wypowiedzieć umowę kredytu. Wtedy to wszystkie nieuregulowane raty kredytu, staną się wymagalne z upływem okresu wypowiedzenia. Nie będziesz miał wówczas żadnej możliwości uniknięcia odpowiedzialności za niespłacone roszczenie.

Pamiętaj, że termin przedawnienia liczony jest oddzielnie dla każdej z rat kredytu! Natomiast te raty, które musiałbyś spłacić w przyszłości, stają się wymagalne po upływie terminu wypowiedzenia umowy. W praktyce więc, harmonogram spłaty przestaje obowiązywać i zmuszony jesteś do oddania całej kwoty.

Termin przedawnienia a koniec roku

Choć przedawnienie kredytu następuje po 3 latach, to niekiedy okres ten może wynosić aż… 4 lata. Po zmianach z 9 lipca 2018 r. termin przedawnienia został przesunięty na koniec roku kalendarzowego (nawet jeśli z umowy wynika inaczej). Oznacza to, że jeśli miałeś spłacić kredyt, np. do 20.11.2020 r., to w rzeczywistości koniec terminu przedawnienia wypadnie 31.12.2020 roku.

Przepis ten nie ma mocy prawnej jedynie w przypadku płatności, które przedawniają się szybciej niż po upływie 2 lat. Jednak tak liczony termin przedawnienia stosuje się natomiast w przypadku umów zawartych przed zmianą przepisów (czyli przed 9.07.2018 r. pod warunkiem, że roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu).

Przedawnienie długu u komornika – czy jest możliwe?

Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja w momencie zadłużenia u komornika. Jeśli komornik prowadzi egzekucję ws. dłużnika, to nie ma możliwości przeterminowania jego zaległości. Dzieje się tak z prostej przyczyny. W momencie złożenia wniosku o egzekucję komorniczą, komornik rozpoczyna postępowanie egzekucyjne zasądzone prawomocnym wyrokiem sądu.

Nie istnieje więc coś takiego, jak przedawnienie długu bankowego u komornika. Jednak warto przyjrzeć się bliżej czynnościom komorniczym. Jeśli nie otrzymałeś wcześniej pisma sądowego z nakazem zapłaty, a mimo to komornik zajął Ci konto – możesz wnioskować o uchylenie nakazu zapłaty i wstrzymać egzekucję.

Przedawnienie kredytu w BIK i BIG

Gdy dojdzie do przedawnienia kredytu lub pożyczki to informacja nie trafi do BIK (Biuro Informacji Kredytowej) czy BIG – bo nie są to rejestry, które służą do umieszczania takich informacji. Musisz być jednak świadomy tego, że termin każdej raty, którą spłacasz widnieje w bazie BIK. Dlatego, gdy zalegasz z jej spłatą (lub spłacasz regularnie) wszystko to odnotowywane jest przez rejestr.

Z kolei do BIG-ów trafiają informacje o Twoich zadłużeniach. W zależności od tego, ile wynosi Twój dług oraz czego dotyczy, możesz trafić na „czarną listę”:

  • KRD (Krajowy Rejestr Długów),
  • KBIG (Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej),
  • KIDT (Krajowa Informacja Dłużników Telekomunikacyjnych),
  • ERIF,
  • BIG Infomonitor.

Jak sam widzisz, przedawnienie długu niesie ze sobą ryzyko pojawienia się w bazach dłużników. W takiej sytuacji Twoje szanse na otrzymanie finansowania w przyszłości drastycznie maleją!

Zobacz także: Chwilówki bez BIK

Przedawnienie rat pożyczki i przedawnienie odsetek

Przedawnienie pożyczki może mieć różny bieg, a zależne jest to od rodzaju jej spłaty. Gdy zobowiązanie oddajesz w całości – dniem, w którym rozpoczyna się przedawnienie, jest termin zwrotu całości pożyczki wraz z odsetkami.

Inaczej jest w przypadku pożyczki ratalnej. Tutaj każda rata ma osobną datę przedawnienia. Warto pamiętać także o tym, że odsetki przedawniają się razem z pożyczką w ten sam, ostatni dzień danego roku.

Przedawnienie pożyczki a ugoda z firmą pożyczkową

Pożyczkodawcy, próbując odzyskać swoje środki, często wysyłają listy, telefonują do dłużników, wystawiają monity i ostatecznie mogą skierować sprawę do sądu. Tego rodzaju próby podejmowane przez firmę wiążą się więc ze wzrostem dodatkowych kosztów pożyczkowych, które ostatecznie mogą wynieść więcej niż koszt poszczególnych rat. Dlatego unikanie spłaty i oczekiwanie na przedawnienie długu nie bardzo nam się opłaca.

Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest podjęcie negocjacji z wierzycielem ws. chwilowego odroczenia spłat albo kredyt konsolidacyjny (gdy posiadasz więcej niż jedno niespłacone zobowiązanie). Każdej instytucji zależy na odzyskaniu pożyczonych środków i znają one szereg skutecznych sposobów, dzięki którym pożyczka tak szybko nie ulegnie zapomnieniu 😊

Skutki przedawnienia długu

Gdy dług uległ przeterminowaniu, zastanawiasz się pewnie, jakie niesie to ze sobą skutki. Oto najważniejsze z nich:

  • dłużnik nie musi spłacać zobowiązania. Są wyjątki od tej reguły, gdy zdecydujesz się, np. dobrowolnie uregulować dług.
  • po przedawnieniu długu wierzyciel nie ma prawa żądać jego zapłaty – ale tylko wtedy, gdy sprawa trafiła na drogę sądową!
  • nie możesz domagać się zwrotu pieniędzy, gdy w wyniku swojej niewiedzy dokonałeś spłaty zobowiązania po terminie. Dochodzi wówczas do przerwania biegu przedawnienia.
  • osoby lub firmy udzielające pożyczek mogą sprzedać Twoje zadłużenie komuś innemu na zasadach cesji. Czasem może się zdarzyć, że sprzedany dług jest przeterminowany i nie musisz go spłacać. Wtedy warto zwrócić się do firmy windykacyjnej z pismem informującym o przedawnieniu zadłużenia, powołując się na nową Ustawę o przedawnieniu długów z 2018 r.

Źródło:

1. Ustawa o przedawnieniu długów z dnia 9 lipca 2018 roku


Komentarze (0)
Dodaj komentarz

Podobne artykuły