Co z kredytami w czasie wojny?

Czy pożyczający mają bać się o oprocentowanie kredytów? Nie jesteśmy w stanie przewidzieć, co stanie się za kilka lat, ale spróbujemy przekazać Ci kilka cennych rad na temat tego, co dzieje się z kredytami w czasie wojny.

co z kredytami w czasie wojny

Kluczowe informacje

  • Pandemia koronawirusa, a teraz wojna na Ukrainie, mocno uderzyły w światowe gospodarki, których głównym skutkiem jest walka z inflacją oraz ciągłym wzrostem cen surowców energetycznych, przede wszystkim ropy i gazu;
  • Wybuch wojny nie oznacza umorzenia czy zwolnienia ze spłaty rat za kredyt gotówkowy, hipoteczny lub pożyczkę pozabankową;
  • W momencie wybuchu konfliktu instytucja może zaproponować różne rozwiązania na spłatę finansowania, np. ustalenie nowego harmonogramu w umowie kredytowej, wakacje kredytowe, odroczenie kredytu czy jego restrukturyzację;

Współczesna gospodarka to świat, który jest silnie zglobalizowany. W efekcie takie wydarzenia na świecie w jednym państwie, jak np. wybuch konfliktu zbrojnego, mogą wpłynąć na sytuację w innym kraju. Doskonale pokazuje to obecna sytuacja. Walki u naszego wschodniego sąsiada pośrednio przełożyły się m.in. na stopy procentowe w Polsce. Warto o tym pamiętać, jeśli zastanawiasz się, co z kredytami w czasie wojny.

Stopy procentowe a wojna na Ukrainie

Stopy procentowe wyznaczają koszt spłaty kredytu i nie pozostają bez wpływu na rentowność obligacji. Banki centralne (w tym np. Narodowy Bank Polski) dostosowują ich wysokość po to, by regulować poziom inflacji, a tym samym — ustabilizować gospodarkę.

Dlatego nic dziwnego w tym, że prowadzenie działań wojennych w danym kraju lub u sąsiada powoduje spadek zaufania do systemu bankowego. Dobrym przykładem sprzed ostatnich kilku, kilkunastu miesięcy, były masowe, często wręcz paniczne próby wypłat środków z rachunków bankowych.

Według różnych szacunków — nawet 8 milionów osób w Polsce może spłacać kredyty bankowe. W tym wielu z nas reguluje kredyty w walutach obcych, które znacznie podrożały. Najbardziej popularne są zobowiązania we frankach szwajcarskich, ale i np. kredyt hipoteczny w euro.

Co z kredytami na Ukrainie w czasie wojny?

Spójrzmy na to, co zrobił z kredytami w czasie wojny Narodowy Bank Ukrainy, czyli tamtejszy bank centralny. W kraju tym przyjęto czasowe zawieszenie spłaty kredytów:

  • w czasie wojny,
  • w okresie 30 dni po jej zakończeniu działań wojennych.

Co ważne, niespłacane w tym okresie zobowiązania kredytowe nie przyczyniają się do pogorszenia zdolności kredytowej i scoringu kredytowego.

Rzecz jasna, nie oznacza to jeszcze, że zobowiązania finansowe wobec banków przepadają — co to, to nie. Kredyt hipoteczny, samochodowy, gotówkowy itp. zostaje odroczony, ale nie znika. Po zakończeniu działań wojennych obowiązek ich spłaty powraca.

Jakie skutki dla Polski ma wojna na Ukrainie?

Żeby móc to zrozumieć, musimy wiedzieć, do czego doprowadziła wojna na Ukrainie. Przede wszystkim, ten konflikt zbrojny przyniósł gwałtowne pogorszenie relacji dyplomatycznych między Polską, wspieraną przez kraje zachodnie a Rosją. Ponieważ ta ostatnia zajmuje ważne miejsce na światowym rynku ropy i gazu, można było łatwo przewidzieć, do czego dojdzie w przypadku wybuchu wojny.

Wprowadzenie przez Rosję embarga spowodowało gwałtowne, skokowe podniesienie poziomu cen surowców energetycznych, co — jak przewidzieli zgodnie ekonomiści — doprowadziło do wzrostu inflacji. Ponieważ i polska, i światowa gospodarka wciąż jeszcze były osłabione przez pandemię koronawirusa, cios ten okazał się wyjątkowo skuteczny.

Na efekty nie trzeba było długo czekać. Już w kilka miesięcy po tym, jak nastąpił wybuch wojny, inflacja wzrosła do poziomu kilkunastu procent (w Polsce), osiągając swoje szczyty. Problem ten jak dotąd nie został zażegnany.

Jakie rozwiązania mogą zaproponować banki w czasie konfliktu zbrojnego?

Przewiduje się, że polskie banki (a właściwie: banki działające w Polsce, ponieważ w większości z nich dominuje kapitał zagraniczny) mogą w czasie trwania wojny podjąć takie działania jak:

Zawieszenie spłaty kredytu

Zawieszenie spłaty rat na czas wojny (oraz na pewien okres po zakończeniu agresji zbrojnej) to bez wątpienia najważniejsza forma pomocy dla obywateli kraju ogarniętego walkami. Dzięki temu nie muszą się oni obawiać, że np. utrata pracy w czasie wojny doprowadzi do bankructwa. Oczywiście, zobowiązania nie znikają, a ich egzekwowanie będzie odbywać się po zakończeniu walk.

Kredyt w czasie wojny. Zmiana warunków umowy kredytowej

Oprócz zawieszenia finansowania możliwa jest zmiana warunków umowy kredytowej. Może tutaj dojść, np. do ustalenia nowego harmonogramu spłaty kredytu.

Jego cel jest prosty: sprawienie, by zadłużeni mogli sobie poradzić z terminowym zwrotem zobowiązania.

Restrukturyzacja kredytu

Poprzez restrukturyzację kredytu rozumie się, np. rozłożenie zaciągniętych zobowiązań na niższe raty, co oznacza wydłużenie okresu kredytowania. Oczywiście, trzeba liczyć się z tym, że banki mogą obwarować takie rozwiązanie pewnymi wymogami. W tym sprawić, by umowa kredytowa mogła być zmodyfikowana np. w przypadku pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Kredyt hipoteczny a wojna

Sytuacja jest poważniejsza, jeśli chodzi o kredyty hipoteczne. Dlaczego? Jest co najmniej kilka powodów takiego stanu rzeczy. Po pierwsze, kredyt hipoteczny to zobowiązanie, które opiewa na wysoką kwotę, czasem sięgającą nawet kilkuset tysięcy złotych. W efekcie kredytobiorcy obawiają się, że np. wskutek działań wojennych stracą pracę, gdy kraj pogrąży się w recesji gospodarczej, a oni sami pozostaną z olbrzymim długiem.

To jeszcze nie wszystko, ponieważ trzeba liczyć się z ryzykiem uszkodzenia domu; w skrajnych sytuacjach możliwe jest nawet całkowite zniszczenie nieruchomości. Aby się o tym przekonać, wystarczy spojrzeć na nagrania pokazujące ukraińskie miasta, na których terenie toczyły się walki (lub nadal prowadzone są działania wojenne).

Co dzieje się z kredytami hipotecznymi, jeśli przedmiot kredytowania (dom lub mieszkanie) zostanie zniszczony? Niestety, nie mamy dla Ciebie dobrej wiadomości — umowa kredytowa nie przestaje obowiązywać. A to oznacza, że niespłacone raty wciąż trzeba spłacać.

Czy ubezpieczenie kredytu obowiązuje w razie wojny?

Jeśli chodzi o kredyty (w szczególności mowa tu o kredycie hipotecznym), trzeba mieć na uwadze kwestię ubezpieczenia. Wprawdzie nieruchomości są ubezpieczane, ale trzeba pamiętać, że polisa nie jest czymś, co chroni kredytobiorców przed wszystkimi katastrofami i nieszczęśliwymi zdarzeniami.

Wręcz przeciwnie — jeśli zajrzymy do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU), przekonamy się, że przewidziano tam liczne wyjątki. Do takich należą często szkody spowodowane działaniami wojennymi.

Banki w Polsce a wojna. Czy opłaca się brać kredyt w 2024?

Ryzyko wybuchu wojny w Polsce jest dość niskie, choć w mediach można czasem spotkać się z bardziej pesymistycznymi wizjami. Jeśli zastanawiasz się nad tym czy opłaca się wziąć kredytem w 2024 roku, skup swoją uwagę na typowych kwestiach jak:

  • wysokość dochodów (to od nich zależy, czy spłata kredytu będzie leżała w granicach naszych możliwości),
  • stabilność zatrudnienia,
  • koniunktura gospodarcza i ryzyko utraty pracy,
  • stopy procentowe oraz ich możliwa obniżka.

Ewentualna wojna jest czynnikiem, który należy brać pod uwagę, ale choć sytuacja jest napięta, absolutnie nie powinno to rujnować naszych prywatnych planów.

Co z kredytem w przypadku bankructwa banku?

Masz nadzieję, że dzięki upadłości banku Twój niespłacony kredyt zostanie umorzony? Jeśli tak, to nie mamy dla Ciebie dobrej wiadomości — trzeba spłacać kredyt nawet po bankructwie banku. Jeśli inny podmiot (np. konkurencyjny bank) przejmie upadający podmiot, umowy kredytowe zostają przedłużone — zmienia się jedynie wierzyciel.

Jak oszuści biorą pożyczki w czasie wojny?

Metody pozostają takie same jak w czasie pokoju — cyberprzestępczość rozwija się dynamicznie już od kilkunastu lat. Można jednak spodziewać się, że w czasie wojny, kiedy to zamieszanie jest większe, łatwiej będzie pozyskać czyjeś dane osobowe i zaciągnąć na nie zobowiązanie.

Złodzieje mogą wykorzystać w tym celu najbardziej znane metody, jak:

  • fałszywe telefony z banku, podając się np. za pracownika;
  • wysyłka spamerskich SMSów, e-maili nie tylko od samych banków, ale usługodawców internetowych, kurierskich, energetycznych, a nawet instytucji rządowych (!);
  • zagrywka na „dobrego” policjanta, zaginionego wnuczka czy daleką ciotkę z Ameryki.

Czy bankom w Polsce grozi upadłość w razie wojny?

Według raportu KNF w Polsce działają obecnie 564 podmioty z sektora bankowego. Są to banki: komercyjne (30), spółdzielcze (498), państwowe (1) oraz oddziały instytucji kredytowych i banków zagranicznych (35).

Zdaniem niektórych można sobie wyobrazić taką sytuację, w której agresja ze strony innego kraju doprowadzi do upadku sektora bankowego. Wydaje się jednak, że jest to mało realny scenariusz, gdyż pomocy bankom może udzielić Narodowy Bank Polski (jako „kredytodawca ostatniej instancji”) oraz instytucje międzynarodowe,

Wprawdzie dochodzi do — czasem spektakularnych — upadłości banków w Polsce, ale ich powodem nie są działania wojenne. Dobrym przykładem jest Getin Noble Bank, który wprawdzie został poddany restrukturyzacji, ale nie stało się to z dnia na dzień. Wręcz przeciwnie: jego problemy piętrzyły się już od wielu, wielu lat.

FAQ: najczęściej zadawane pytania

Czy pieniądze w banku są bezpieczne w czasie wojny?

Tak. Ponieważ pieniądze we współczesnym systemie finansowym mają postać cyfrowych zapisów na rachunku klienta, nie musimy obawiać się o utratę fizycznych banknotów. Bezpieczeństwo środków zapewnia m.in. Bankowy Fundusz Gwarancyjny (ochrona BFG obejmuje zgromadzone na rachunku środki do równowartości 100 tys. euro).
Oczywiście, w czasie zawieruchy wojennej może dojść upadku sektora bankowego. Jeśli jednak tak się stanie, to sytuacja zapewne będzie na tyle poważna, że dostęp do pieniędzy nie będzie najważniejszym problemem…

Czy w czasie wojny trzeba spłacać kredyt?

To pytanie, które zadaje sobie wiele osób obawiających się wojny. Jednoznacznej odpowiedzi nie znamy, ale na przykładzie Ukrainy widać, że bank centralny może zalecić podmiotom z sektora czasowe zawieszenie kredytów.

Które banki są zagrożone upadłością w Polsce?

Trudno ocenić, które banki w Polsce są zagrożone bankructwem. Tak czy inaczej, nie wygląda na to, by wojna na Ukrainie było powodem upadłości. Jeśli nawet dojdzie do przejściowych problemów (czysto hipotetycznie), to powodem będzie raczej utrata ich płynności finansowej wskutek rywalizacji z innymi podmiotami z sektora.

Kiedy kredyty będą tańsze?

Pierwszych pozytywnych zmian należy spodziewać się wraz ze spadającą inflacją. Jeśli dynamika wzrostu cen zwolni (prawdopodobnie dojdzie do tego w połowie 2023 roku), zapewne skłoni to Radę Polityki Pieniężnej do obniżania stóp procentowych, co przełoży się na potanienie kredytów. W szczególności dotyczy to zobowiązań z oprocentowaniem zmiennym.

Polecamy również:

Naszym celem jest dostarczanie użytkownikom wartościowych i wiarygodnych treści, które pomogą im podejmować świadome decyzje finansowe. Wszystkie artykuły publikowane na naszym portalu opierają się na sprawdzonych źródłach i są redagowane przez specjalistów z dziedziny finansów.

Źródła artykułu:

1. Strona internetowa Encyklopedii Zarządzania

https://mfiles.pl/pl/index.php/Stopa_procentowa

2. Domański R. Stopa procentowa jako narzędzie podziału i strategii, Stopa procentowa jako narzędzie podziału i strategii gospodarczej.

3. Pietrzak B., Polański Z., Woźniak B., System finansowy w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2012.

Jak podobała Ci się treść?
5 - ciekawa, 1 - nieciekawa
4.6/5 - (10 votes)
Komentarze (0)

Odpowiadasz na komentarz:

Komentarz zostanie opublikowany pod tą nazwą

Adres e-mail nie zostanie nigdzie opublikowany

Treści, które udostępniasz w serwisie są weryfikowane

Polecane artykuły

Zobacz wszystkie
Zobacz wszystkie